DOMAĆE KNJIGE

Aksel Honet (rođen 1949. u Gizenu), saradnik i naslednik Jirgena Habermasa na Katedri za filozofiju pri Univerzitetu Johan Volfgang Gete u Frankfurtu na Majni, od 2001. godine je i direktor Instituta za društvena istraživanja čiji je prvi naučni rukovodilac bio znameniti Maks Horkhajmer - simbolički i faktički zatvara krug kritičke teorije društva i spada u red najistaknutijih nemačkih mislilaca druge polovine 20. veka. U svojim brojnim radovima kritički preispituje granice racionalnosti političkog mišljenja i delanja, oslanjajući se na centralni motiv Hegelove rane jenske i realfilozofije – borbe za priznanje.

Naime, naznačajnija i najslavnija knjiga Aksela Honeta nosi isti naslov, sa indikativnim podnaslovom: moralna gramatika društvenih sukoba. Naspram Kantovog ogromnog uticaja na modernu socijalnu filozofiju, Aksel Honet umesto onog formalnog, traga za supstancijalnim i nalazi ga u pomenutom Hegelovom motivu koji se pojavljuje u liku ljubavi, prava i solidarnosti. Glasovitu Hegelovu tezu Aksel Honet “materijalistički” testira na socijalnoj psihologiji Herberta Mida jer se upravo u njegovoj teoriji naziru opšte pretpostavke intersubjektivnog priznanja bez kojeg nije moguć normativni kapacitet društvene teorije... Valja naglasiti da je ovu izuzetnu teorijsku raspravu sa nemačkog vrlo dobro prevela Aleksandra Kostić.

Duže od jednog i po veka, ideja socijalizma je pružala inspiraciju svima koji su artikulisali kritike kapitalističkih društvenih odnosa i pokušavali da zamisle jednu humaniju alternativu kapitalizmu. U knjizi Ideja socijalizma. Pokušaj osavremenjivanja, Aksel Honet locira uzroke postepenog slabljenja sposobnosti socijalizma da inspiriše političko delanje tokom proteklih decenija u njegovim anahronim društvenoteorijskim premisama vezanim za epohu rane industrijalizacije. Kako bi socijalističkoj viziji društva zasnovanog na idealu „socijalne slobode” vratio nekadašnju vitalnost, Honet poduzima složen zadatak njenog ekstrahovanja iz zastarelog teorijskog konteksta industrijalizma i postavljanja na nove društvenoteorijske i normativne osnove koje odgovaraju našem vremenu.

Aksel Honet (Axel Honneth, 1949), profesor je na Odeljenju za filozofiju Univerziteta Kolumbija u Njujorku i doskorašnji direktor Instituta za društvena istraživanja u Frankfurtu na Majni. Honet predstavlja ključnu figuru današnje Frankfurtske škole, odnosno kritičke teorije društva. Među njegovim najznačajnijim delima su Kritika moći (Kritik der Macht), 1986, Borba za priznanje (Kampf um Anerkennung), 1992, Postvarenje (Verdinglichung), 2005. i Pravo slobode (Das Recht der Freiheit), 2011.