DOMAĆE KNJIGE

Dr Rajka (Bigović) Glušica, redovni profesor Filološkog fakulteta Univerziteta Crne Gore za predmet Opšta lingvistika. Diplomirala je na Odsjeku za srpskohrvatski jezik i jugoslovenske književnosti Filozofskog fakulteta u Nikšiću. Magistrirala i doktorirala na Filološkom fakultetu u Beogradu. Predavala je četiri godine (1989 – 1993) srpskohrvatski jezik na Univerzitetu “Fransoa Rable” u Poatijeu u Francuskoj. Po pozivu držala predavanja na Univerzitetu u Oslu (2007), Filozofskom fakultetu Univerziteta u Ljubljani (2013. i 2016), na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu (2013), na Odsjeku za slavistiku i mađarske studije Humboltovog univerziteta u Berlinu (2018), na Filološkom fakultetu “Blaže Koneski” u Skoplju, (2020) i na Filološkom fakultetu Univerziteta “Goce Delčev” u Štipu (2020). Predaje na postdiplomskim i doktorskim studijama I uređuje časopis za nauku o jeziku i književnosti Riječ. Autorka je brojnih radova iz raznih oblasti nauke o jeziku, nekoliko udžbenika i skripti, kao I stručnih radova, članaka, prikaza i recenzija.

Prikaži manje

Prvi decenij Dvadesetprvoga vijeka vrijeme je u kojemu su pisani tekstovi uvršteni u ovu knjigu. U njima je pečat svakodnevnice i uplitanja u nju vidljiv i namjeran. Horizont te svakodnevnice - bosanske i postjugoslavenske svakodnevnice početka Stoljeća - nizak je, tijesan i zamračen. Bosna, strašna žrtva raspada Jugoslavije, glavnih aktera toga raspada, te svojih unutarnjih bjesova, kao da se vratila u predemancipacijsko stanje, u nekakav zagubljeni, mrtvi rukavac Historije, iz kojega nikako da izbije na glavni put, u Svijet.

Postala je ne-mjesto; u takvoj mjeri, da za ljubav i za suosjećanje s njezinom tragedijom treba premnogo snage i empatije, jer su i tragedija i suosjećanje uniženi, instrumentalizirani i politički unovčeni do rugla i do besmisla.

Dvadeseti vek je svet formiranja "globalnog sela". Narodi koje su ljudi ranijih vremena upoznavali samo kroz pripovedanja putnika, obojili su svojom šarolikom kulturom svakodnevicu dvadesetog veka. Drugi i drukčiji prošarali su svet i otvorili mu mnoge nove vidike. To što je nekad bilo samo po sebi razumljivo postalo je tako predmet istraživanja; to što se nekad činilo nepromenljivim, postalo je stvar neprestanih promena. U svakodnevicu mnogih ljudi to je unelo mnoge nepoznanice i nesigurnosti, često izazivajući nedoumice i otpore. Pitanje tolerantnosti prema drugom i drukčijem našlo se na dnevnom redu politike i publicistike.

Politika I publicistika tražile su odgovore na to pitanje prema svojim mogućnostima i potrebama; zato su ti odgovori bili površni I češće su postavljali dopunska pitanja nego što su davali upotrebljiva uviđanja. A to otvara prostor i potrebu da se u širu društvenu raspravu aktivnije uključe i humanistika i sociologija...

Kšištof Čiževski (Krzysztof Czyżewski, Varšava 1958), književnik, izdavač, umetnički fotograf, glumac. Bio je glumac prvog ansambla eksperimentalnog antropološkog pozorišta "Garđenjice" (1978-1983) i urednik underground časopisa "Čas kulturi" (1983-1988). Osnovao je Fondaciju "Pograničje" (1990) i Centar "Pograničje - umetnosti, kulturâ, narodâ" (1991) u Sejnima, poljskom gradu u blizini poljsko-litvanske granice. Čiževski je danas direktor izdavačke kuće "Pograničje" i glavni urednik časopisa "Krasnogruda", koji izdaje ta kuća. Veoma je aktivan kao animator programâ međukulturnog dijaloga u Srednjoj Evropi, na Kavkazu, u Srednjoj Aziji i u drugim pograničjima sveta. Autor je knjiga Staza pograničja (Ścieżka pogranicza, 2001) i Linija povratka (Linia powrotu, 2008), za koju je 2008. godine dobio prestižnu nagradu "Cogito", koju javni mediji u Poljskoj dodeljuju najboljoj knjizi godine. Etos pograničja je izbor eseja objavljenih u Liniji povratka, koji je autor autorizaovao i za koji je napisao predgovor.

Pored predgovora, glosara i indeksa imena, knjiga sadrži sledeće oglede: 1. ''Linija povratka'' -2. ''Povratak srednjoj Evropi'' -3. ''Vreme provincije'' -4. '' Kompleks Аtlantide ili srednja Evropa posle кraja sveta'' -5. ''Limes i agora'' -6. ''Černovci - zaboravljena metropola na obodu Habsburške monarhije'' -7. ''Paul Celan i kultura dijaloga u Bukovini'' -8. ''Duhovnost Vilna'' -9. ''Naša Bosna'' -10. ''Kosovska varijacija'' -11. ''Glas drugoga'' -12. ''Drago Jančar - čovek s ruba'' -13. ''Sakrum, fašizam, Elijade'' -14. ''Тomas Venclova - čovek s druge strane'' -15. ''Мost i čovek''

Ana Hofman (1976) je naučna saradnica na Institutu za kulturalne studije i studije sećanja Naučno-istraživačkog centra Slovenačke akademije nauka i umetnosti u Ljubljani i docentkinja na Fakultetu za humanistiku Univerziteta u Novoj Gorici. Područja njenog naučnog interesovanja obuhvataju muziku u socijalizmu i postsocijalizmu, muziku i politike roda, muziku i kulturno sećanje te etnomuzikološke naučne prakse u neoliberalizmu (sve sa fokusom na Jugoslaviju). Objavila je više radova u naučnoj periodici i zbornicima, kao i knjigu Staging Socialist Femininity: Gender politics and folklore performance in Serbia (Brill Publishing 2011), koja se bavi politikama roda i muzičkim praksama u periodu kasnog socijalizma u jugoistočnoj Srbiji. Bila je gostujuća istraživačica na Univerzitetu u Čikagu, na Institutu za socijalnu antropologiju „Maks Plank“ u Haleu, na Univerzitetu u Gracu i na Federalnom univerzitetu u Rio de Žaneiru. Novi život partizanskih pesama je prerađeno izdanje knjige Muzika, politika, afekt: novi život partizanskih pesama u Sloveniji (2015) objavljene na slovenačkom jeziku u okviru zbirke „Kulturno sećanje” Instituta za kulturalne i studije sećanja Naučno-istraživačkog centra Slovenačke akademije nauka i umetnosti, koji je podržao i pripremu ovog izdanja.

Tekstovi objedinjeni u ovoj knjizi, na kojoj mogu zahvaliti dobrohotnosti Ivana Čolovića, dio su kronike koju pišem iz nedjelje u nedjelju, dvanaest ili tko zna koliko godina, u Supilovom Novom listu. Dvanaest je brojka dovršenog svijeta i dovršenog vremena, u kojem je mješavina istinitog i lažnog sinkronizirana sa svim mogućim katastrofičkim prognozama. Moje prognoze, ako ne i dijagnoze, nalaze se na stranicama ove knjige. Hvala onima koji će ih, upravo takve kakve jesu, uzeti u obzir.