DOMAĆE KNJIGE

Monografija posvećena dobitniku „Dobričinog prstena“

Ovo delo trajne vrednosti stvoreno je dugotrajnim i upornim radom autora, koji je pre svega pronalaženjem novih, nepoznatih dokumenata, velikim brojem fotografija (portreta, scena iz predstava, zgrada, arhivskih akata), tumačenjem i teorijskim sažimanjem brojne stručne literature uspeo da rekonstruiše sistem kulturne i pozorišne politike u doba okupacije.

BIOGRAFIJA KAO POVEST JEDNE EPOHE

Od rođenja u Novom Sadu, tačnije Petrovaradinu, do "Dobričinog prstena", nagrade koja se dodeljuje najboljim ovdašnjim glumcima za životno delo, i formalne potvrde statusa neprikosnovenog dramskog umetnika, svrstanog rame uz rame sa dvadeset velikana, takođe laureta "Prstena" (uz niz koji započinje Ljuba Tadić 1980. godine, a kojem se koncem prošle godine priključio Petar Banićević), život Mihaila Miše Janketića je na momente ličio na dramu, dovoljno veliku i ozbiljnu da bi u njoj on sam danas mogao da zaigra glavnu ulogu. Pa ipak, pojedini trenuci njegove biografije mogli bi da budu dramski interpretirani i na način izrazito sentimentalan, nežan, možda u melodramskoj formi, ali bi se i u njoj, opet, Janketić sasvim komotno osećao kao glumac.

Ovaj istaknuti glumac dobitnik je Nagrade “Dobričin prsten” za 2001. godinu, a monografiju o njegovom živou i radu priredio je Zoran T. Jovanović, naš poznati teatrolog.
U prvom dijelu monografije, naslovljenom “Vlastimir Đuza Stojiljković njim samim”, govori glumac sam o sebi, o svom porijeklu, porodici, školovanju, ulasku u tokove pozorišne umjetnosti, o svojim zanosima i radu. Kazivanje je živahno, anegdotično, argumentovano i skromno. U drugom dijelu knjige”Kritičari, teatrolozi” sedamnaest naših poznatih teatrologa i kritičara govori o ljudskom liku, stvaralačkim odlikama i dometima Đuze Stojiljkovića. Tu su prilozi Jovana Ćirilova, Muherama Pervića, Milutina Čolića, Milosava Buce Mirkovića, Aleksandra Obrenovića, Radomira Putnika, Đorđa Đurđevića, Slobodana Turlakova i drugih istaknutih, starijih i mlađih, kritičara i teatrologa. Treći deo ove monografije ustupljen je rediteljima koji su radili s ovim svestranim glumcem: Dejan Mijač, Ljubomir Muci Draškić, Vlada Vukmiović, Vladimir Jevtović, Aleksandar Đorđević, Nebojša Bradić, Slavenko Saletović, Radoslav Zlatan Dorić i Bratislav Petković.

.

.

Tokom sedam godina, koliko je proveo kao glavni urednik pozorišnih novina Ludus, Feliks Pašić (1939 - 2010) objavio je, pod nadnaslovom Ludus razgovara, šezdeset razgovora s pozorišnim umetnicima. Seriju ovih razgovora u Ludusu otvorio je Jovan Hristić novembra 1992, a završila ju je Ognjenka Milićević septembra 1999.
U knjizi Kratak pregled vremena objavljen je izbor od osamnaest razgovora, s dramskim piscima, rediteljima, pozorišnim kritičarima. Odabrani segment nije reprezentativan samo po tome što prikazuje Pašića kao vrhunskog autora intervjua i jednog od naših vodećih pozorišnih publicista, već je značajan i u širem konekstu: tokom poslednje decenije 20. veka, u vremenu koje su obeležili ratovi, socijalna kriza i politika samoizolacije, pozorišne novine Ludus bile su otvorene i za ona stanovišta koja nisu mogla biti prezentovana u mnogim drugim medijima, posebno onim pod kontrolom tadašnjeg režima.
Pašićevi sagovornici, po hronološkom redosledu razgovora, su: Jovan Hristić, Vladimir Stamenković, Ljubomir Simović, Dušan Kovačević, Aleksandar Popović, Dejan Mijač, Slobodan Selenić, Vida Ognjenović, Ljubomir Draškić, Ljubiša Risić, Muharem Pervić, Jagoš Marković, Mira Erceg, Slobodan Stojanović, Jovan Ćirilov, Nikita Milivojević, Egon Savin i Biljana Srbljanović.

-Rođena sam u Beogradu, na Čuburi, u bolnici koja danas nosi naziv "Za majku i dete" u Tiršovoj ulici. Rodila sam se 1942. godine, u jeku rata i najstrašnijih opasnosti za mene, moju majku i oca, jer moja majka je bila Jevrejka - Sefardkinja sa Dorćola. Nikada tokom rata nije nosila žutu traku. Kada se udala za mog oca, Stevana, hrišćanina i preselila na Čuburu, roditelji su je se odrekli. Nije imala kontakta s njima sve dok njenu familiju, pet sestara sa decom, nisu odveli u logor na Sajmište - deo je intimnog poglavlja "Moja mala autobiografija" Jelisavete Seke Sablić, a u okviru monografije koja je ovih dana izašla iz štampe.
Pitka i zanimljiva knjiga (priređivači Zoran T. Jovanović i Tamara Bijelić) pojavila se u izdanju UDUS-a, kao sastavni deo priznanja za životno delo "Dobričin prsten". I u njoj, naša velika, svestrana i omiljena glumica otkriva detalje iz ličnog i profesionalnog života, zanimljive, tim pre što i sama naglašava kako nikada nije volela da priča o sebi i drugima: "oslobađajući se tako identiteta bila je slobodnija da stvara sopstveno mišljenje o ljudima i svoje slike sveta"...