ISTORIJA SRPSKOGA NARODA

Istorija srpskog naroda Pantelije Srećkovića jeste delo iz koga današnji
čitaoci, a pogotovo mladi Srbi, i danas treba da se uče rodoljubivim
traganjima u istoriji svoga naroda. To jeste i delo u kome se otvaraju
neke nejasne teme iz srpske istorije, duboko usađene u narodnu
tradiciju i epsku poeziju, čije je izbegavanje od strane istoričara
navodnog „kritičkog istorijskog pristupa“ nanelo ogromnu štetu srpskoj
istorijskoj nauci.
Istorija srpskoga naroda Pantelije Srećkovića je kapitalno delo srpske
istorije, ali ona se mora sagledati prvenstveno kao pokušaj
objedinjavanja istorije Srba na svojim današnjim prostorima, sa jasnim
motivom da se definiše srpsko istorijsko prisustvo i državnost tokom
proteklih vekova. Treba imati u vidu da je delo nastalo u vreme
osamostaljenja od Otomanske imperije, ali i u vreme žestokih pritisaka
Habzburške monarhije, uz veći deo srpskog naroda van granice
samostalnih država Srbije i Crne Gore. Navodni „kritički istorijski pristup“
je bio veoma mnogo diktiran i podržavan od austrijskih institucija, a
viševekovni kontinuitet srpske istorije i državnosti nije bio poželjan u
širenju jugoslovenske ideje, kroz koju je Habzburška monarhija videla
svoju šansu da Srbe i čitav jugoslovenski prostor podvede pod svoje
okvire, a ponajmanje doživljavanje „Srpskog Pijemonta“ sa dominacijom
tek osamostaljene Srbije.
Na epski romantičarski odnos Pantelije Srećkovića prema istoriji svog
naroda, obrušio se „kritički pristup“ Ilariona Ruvarca prema sopstvenom
narodu i njegovoj istoriji. U tom procesu je Evropa nadirala ka Srbiji i
Pantelija Srećković je „po definiciji“ dospeo na lomaču.