ISTORIJA

AZBUČNIK VEČNOG GRADA je knjiga koja istražuje duboke korene i kontradikcije Rima, grada koji spaja antičku slavu i modernu dinamiku. Rim je predstavljen kao mesto gde se susreću različite epohe i kulture, što ga čini jedinstvenim u svetu. Kroz priče o značajnim ličnostima, spomenicima i istorijskim događajima, knjiga otkriva složenu mrežu veza između srpskog naroda i Večnog grada. Ovo štivo nije samo istorijski vodič nego je i intimno svedočanstvo o životu i kulturi koje na novi način predstavlja doprinos Srba oblikovanju rimske istorije. Namera autora je da čitaocima pruži novu perspektivu o Rimu, istovremeno obogaćujući i srpsku i međunarodnu publiku.

Sažeta istorija Starog Egipta
Jasno – informativno – jezgrovito

Istaknuti egiptolog Kembel Prajs poziva čitaoca da napusti popularne mitove i holivudske predstave o drevnom Egiptu — od mumija u zavojima do senzacionalnih priča o prokletstvima faraona.


Ova studija razbija uvrežene stereotipe i donosi uvid u stvarni svet jedne od najznačajnijih civilizacija u istoriji. Kroz pažljivo istraživanje, autor otkriva kako su stanovnici Starog Egipta razumevali vreme, bogove, smrt i poredak sveta u kojem su živeli.

Uklanjajući slojeve zapadnih interpretacija i kasnijih predrasuda, Kembel Prajs gradi sliku Egipta kao složenog društva u kojem su religija, politika i svakodnevni život bili duboko isprepleteni.


Ovo je dokumentarna proza koja oživljava stvarne ljude iza monumentalne civilizacije — njihove navike, verovanja i rad koji je oblikovao jednu od najtrajnijih imperija antičkog sveta.

Sveden, jasan i bez ulepšavanja, ovaj prikaz otkriva Egipat koji je istovremeno i surov i fascinantan, daleko složeniji od svega što nudi popularna fikcija.

Istorija pamti vladare, ratove i velike pobede.
Ali šta je sa ženama koje su stajale iza tih događaja?

Od najstarijih pisanih tragova do sredine XIV veka, kroz srpsku istoriju prošlo je sedamnaest izuzetnih žena čija su imena ostala zabeležena, ali su njihove priče često ostale u senci moćnih muževa, očeva i braće.
Imena poput Kosare, Jakvinte, Desislave ili Ane Dandolo poznata su tek malom broju ljudi, iako su njihove sudbine neraskidivo utkane u tok naše prošlosti.

U ovoj knjizi autorka Katarina Mitrović vraća glas ženama koje su vekovima bile zanemarene. Kroz pažljivo istraživanje i istorijske izvore otkriva njihove živote, izazove i uloge koje su imale u vremenu velikih političkih i društvenih promena.

Ko je bila prva krunisana srpska kraljica? Zašto je Ana Anđeo ostala upamćena kao oklevetana lepotica? Koja žena je bila nadomak carske krune, a danas je gotovo zaboravljena? I kakvu vrednost za razumevanje naše prošlosti imaju pisma koja je ostavila iza sebe?


Ovo je knjiga o ženama koje nisu bile samo nemi svedoci istorije, već njeni aktivni učesnici. Njihove priče, ispunjene hrabrošću, ljubavlju, političkim intrigama i ličnim tragedijama, otkrivaju jedno drugačije lice srednjovekovne Srbije i podstiču nas da se zapitamo koliko zaista poznajemo žene koje su oblikovale našu prošlost.

Da li ste se ikada zapitali koji je najduži veštački kanal na svetu? Veliki kineski kanal, čija je izgradnja započela još u sedmom veku, najduži je veštački rečni kanal u istoriji čovečanstva, i žila kucavica drevne Kine. Knjiga koja je pred nama na jedan živopisan način, kroz spoj istorijskih činjenica, podrobne analize i bogatih ličnih zapažanja jednog od najpoznatijih stručnjaka za zaštitu kineske kulturne baštine, Šan Đisijanga, vodi čitaoca na proputovanje dugo gotovo dve hiljade godina. U ovoj zaista veličanstvenoj knjizi čitalac će saznati kako i od čega je sazdan čuveni Zabranjeni grad, gde se pravila njegova zlatna i plava opeka, odakle je stizalo takozovano „božansko drvo“, kako je Veliki kanal uticao na razvoj različitih oblika tradicionalne kineske opere, i na koji način je ovaj veštački kanal i u najteža vremena uspepvao da opskrbi jednu tako nepreglednu carevinu.

Ever wonder how ancient messengers shaped today’s AI-driven diplomacy? Or why a 15th-century printing press still echoes in modern disinformation wars? To understand the forces that define how technology drives power today, we first need to understand yesterday’s breakthroughs.

The book explores 5,000 years of interaction between diplomacy and technology. From the invention of writing to algorithms in contemporary foreign ministries, this research traces how technological advances have shaped diplomatic practice and influenced global affairs.

In this book, Jovan Kurbalija shows why today’s tech disruptions are less ‘unprecedented’ than we often think. On 400 pages, supported by extensive footnotes and detailed tables and illustrated with figures and maps, the book is perfect reading for:

• diplomats navigating digital fragmentation;
• tech pioneer building governance frameworks;
• historians rethinking societal evolution;
• anyone exhausted by shallow ‘tech will save/destroy us’ takes.

Istorija sveta se obično piše krvlju i čelikom, ali istoričar Skot Rejnolds Nelson u knjizi Okeani žita otkriva da je prava poluga moći oduvek bila skrivena u ambarima. Prateći trag pšenice od nepreglednih ukrajinskih stepa do američkih prerija, autor nas vodi kroz fascinantnu mrežu rečnih tokova, luka i morskih puteva koji su odredili sudbinu čovečanstva. Ova duhovita i mudra knjiga osvetljava kako su zaverenici, šefovi država, radnici i preduzetnici borbu za nasušni hleb pretvorili u ratove, revolucije i osvajanja. Od antičkih trgovačkih puteva, preko Američkog građanskog rata, pa sve do našeg savremenog, nepravedno podeljenog sveta, Nelson pokazuje da su pšenična polja bila podjednako važna kao i bojišta.

Upoznaćete u novom svetlu ličnosti Abrahama Linkolna i Vladimira Lenjina te saznati kako je prodor jeftinog američkog žita u 19. veku uzdrmao rusku dominaciju u Odesi, izazvao uspon Nemačke i Italije, ali i zapečatio sudbinu Habzburškog i Osmanskog carstva. U jeku rivalstva velikih sila, kontrola nad hranom pokazala se kao najmoćnije strateško oružje, direktno utičući na izbijanje Prvog svetskog rata i Ruske revolucije. Okeani žita nisu samo istorijska studija, već nezaobilazan vodič za razumevanje ekonomskih struja koje i danas, u vremenu globalne krize, kroje mapu sveta.

Postojala je jedna zemlja satkana od vozova koji kasne, letovanja bez pasoša, mirisa talasa, dubokih snegova i pesama koje svi znaju napamet. Zemlja pionira, crvenih marama, fabričkih sirena, velikih stadiona i malih televizora oko kojih je cela porodica nalazila vremena da se okupi. Vreme kada je 22 miliona ljudi verovalo u bolje sutra i stizalo do njega.

„ČASNA PIONIRSKA – tragovi jednog vremena“ nije samo leksikon bivše Jugoslavije. To je atlas uspomena jednog prostora i jedne epohe.
Kroz ljude, pojmove, predmete, događaje i fenomene koji su obeležili generacije, ova knjiga oživljava svet koji nikada nije nestao iz naših nostalgičnih sećanja.

Od nezaboravne muzike i filmova koje i danas citiramo, preko sportskih heroja, radnih akcija i kultnih brendova, do političkih parola i svakodnevnih rituala – pred čitaocem se otvara mozaik života koji je istovremeno bio običan i neponovljiv.
Za one koji se sećaju.

Neke uspomene nemaju granice, zastavu ni himnu – imaju samo ljude koji ih pamte.

Revolucije ne počinju na ulici, već u učionicama, zatvorima i na tajnim kursevima.

Knjiga U zoru revolucije. Marksističko obrazovanje u Kraljevini Jugoslaviji otkriva upravo taj skriveni prostor istorije, svet u kome su se budući revolucionari spremali pre nego što su izašli na veliku scenu.

Aleksandar Matković prati nastanak i razvoj mreže partijskih škola i kurseva kroz koje je Komunistička partija Jugoslavije oblikovala svoje kadrove uoči Drugog svetskog rata. U tim „učionicama“ steklo se znanje mnogo šire od ideološkog.

Ekonomija, pravo, istorija i organizacija društva posmatrani su kao oruđe za razumevanje i preoblikovanje sveta. Marksističko obrazovanje, kako pokazuje ova knjiga, bilo je shvaćeno kao prva faza revolucije, zapravo, kao priprema za duboku društvenu promenu.

Posebnu vrednost izdanju daju do sada neobjavljeni dokumenti, sačuvani u arhivima širom bivše Jugoslavije, koji prvi put omogućavaju neposredan uvid u način razmišljanja i svakodnevni rad tadašnjih komunista.

Tako ova knjiga prerasta priču o jednoj političkoj ideologiji. Ona je pripovest o vremenu u kom se verovalo da se društvo može izgraditi znanjem.

Izdanje knjige Beograd ispod Beograda na engleskom jeziku.

An Invitation to a Journey through the Netherworld – the “Dark Vilayet” or the Wonderland

Recommendation from World Tourism Organization (UNWTO)

“The underground world below large cities is not a mere part of human imagination. All civilizations, and this is especially true of the cities, being focal points of any more or less complex human community throughout history, get immersed in the ground with time. Contemporary inhabitants of each city on the face of the earth have only been the upper layer of a timeline, sprouting from the underground, which comprises many layers. Of course, we all know that. But what we don’t know, or what we fail to notice is that Belgrade is one of those cities where the nature and the history have joined hands, creating an exciting underground topography.“
– Predrag J. Marković

Beneath the lively streets of Belgrade lies another city — hidden, forgotten, and fascinating. Belgrade Underneath Belgrade takes readers through underground corridors, fortress passages, and secret structures that have shaped the city’s identity for centuries. This book reveals the lesser-known side of one of Europe’s oldest settlements, reminding us that the past never truly disappears — it simply waits to be rediscovered.

Step into Belgrade’s underground and encounter a history that few have ever seen.

Celovita politička, intelektualna u ljudska biografija Henrija Kisindžera, najznačajnijeg diplomate XX veka, čija su politička i intelektualna avantura uticali na neke od ključnih tokova modernog doba.

"Our approach in the edited volume entitled “Wilderness Revisited: Its Essence, Perception, Description and Image in Byzantium and Beyond” is a bottom-up endeavour based on actual, ongoing research in various academic fields providing expertise and new scholarly results and, thus, enabling meaningful comparisons between different countries, continents and cultures. It is by no means a preconceived concept imposed by somebody, but the embodiment of one of the core visions of the research initiative “Maps of Power” .

Our starting point is twofold. On the one hand, we have been inspired by an article of the geographer and environmental historian William Cronon with the title “The Trouble with Wilderness; Or, Getting Back to the Wrong Nature” , who writes, amongst others, on the perception of “Wilderness”. On the other hand, the editor of this volume attended two workshops in Oxford in the years 2023 and 2024 which spurred him to delve deeper into the topic. The volume’s aim is to enrich further discussion in academia and to connect it to the public discourse in Central Europe (but also beyond).

Prvo izdanje knjige Jugosloveni i Španski građanski rat Vladana Vukliša dobilo je diplomu za poseban doprinos nefikcijskoj literaturi u sklopu Nagrade Doma kulture Studentski grad za najbolju knjigu nefikcijske proze objavljene u Srbiji u 2024. godini. Prema obrazloženju Svetlane Slapšak i Miroljuba Stojanovića:

Knjiga Jugosloveni i Španski građanski rat Vladana Vukliša obimno je istorijsko delo sa svim odlikama dobre istoriografske proze. Tema je smelo inovativna u doba kada se jugoslovenske studije tek konstruišu, kako istraživački tako i metodološki, i ovakvo delo dobrodošao je primer da se i u rizičnoj lokalnoj stvarnosti može ostvariti nivo akademske produkcije progresivne, naučno utemeljene i neopterećene nove dijaspore. Bogata dokumentacija uz precizan argumentacijski aparat osvetljava ne samo nepoznate, cenzurisane ili mitizovane aspekte građanskog rata u Španiji, nego omogućava i nova tumačenja posleratnih događaja i posebno partizanskog vojevanja. Istoriografija može biti umetnička proza, i to je onaj kvalitet koji je žiri ubedio u vrednost knjige i njenu nesumljivu pripadnost žanrovima koje ova nagrada ističe.

Mađarsko-srpski odnosi u HH veku imali su nažalost dosta kritičnih i tragičnih stranica. Dva najgora perioda bili su događaji u Prvom i u Drugom svetskom ratu kao i nekoliko godina posle. Dva susedna naroda vekovima je razdvajao različit i nesrodni jezik kao i različita vera, što je oduvek dosta uticalo i na međusobne odnose, stvaralo nerazumevanje, koje je povremeno dovodilo i do ozbilјnih sukoba sa tragičnim posledicama. 

Kao što je i u prvoj knjizi zabeleženo, Zorica Milosavlјević, novinarka novosadskog Dnevnika, godinama istražuje, piše i objavlјuje članke u ovom listu o događajima i lјudima koji su obeležili Sremske Karlovce.

Ova knjiga je jedna vrsta kompedijuma, a svrha leži, kao i uvek, u predstavlјanju i širenju istine. Cilј je prosvećivanje i gajenje kulture pamćenja, kako Srba i Hrvata, tako i svetske javnosti.

Pokazuje kako se kroz zadužbinarstvo ogleda neraskidiva povezanost pojedinca i društva. Preko ove povezanosti može se sagledati i ekonomska snaga, kulturna, prosvetna i sveukupna duhovna moć srpskog naroda, sposobnog da stvori tako velika i vredna dela.

Posle atentata i tragične smrti viteškog kralјa Aleksandra Karađorđevića Ujedinitelјa 9. oktobra 1934. godine u Marseju, po njegovoj testamentarnoj oporuci, do punoletstva mladog kralјevića Petra II Karađorđevića, Kralјevinom Jugoslavijom upravlјalo je tročlano Namesništvo sa knezom Pavlom na čelu. Ubistvo jugoslovenskog suverena na tlu prijatelјske Francuske pokazalo je svu krhkost i ranjivost mlade države Južnih Slovena, ali i ogolilo polјulјane političke i moralne odnose u međuratnoj Evropi.

Logor Broumov bio je jedan od koncentracionih logora za Srba i druge nepodobne narode koje je osnovala Austrougarske za za vreme Prvog svetskog rata i okupacije Kralјevine Srbije. 

„Naš cilј u ovoj studiji nije da proučavamo istorijske događaje nego da se potrudimo da prikažemo jedno stanje duha: ovde nije reč o određenim zbivanjima nego o tome kako su ih lјudi doživeli. 

Pokazuje nam da se najtačnija istorija Velikog, ali i ratova koji su mu prethodili, ne čita samo u datumima, bitkama i imenima vojskovođa, već u životima običnih lјudi koji su taj rat izneli na svojim plećima.

Kada je dr Marko Jačov 1983. godine objavio knjigu Spisi tajnog Vatikanskog arhiva XVI‒XVIII veka u predgovoru je obavestio čitaoce ko je, kada i s kakvim zadacima osnovao Tajni vatikanski arhiv, kako se on tokom vremena razvijao i koju vrstu građe poseduje.

Pored toga je bio glavni urednik i vlasnik listova Srđ i Dubrovnik. Kao žustri kritičar Austrougarskog carstva bio je interniran u različitim gradovima u periodu 1914–1917. godine. 

U Srbiji je K. Šturceneger bila dva puta. Prvi put u vreme balkanskih ratova 1912. i 1913. godine, zatim, u Svetskom ratu od avgusta 1914. do proleća 1915. godine, oba puta u humanističkoj službi Crvenog krsta došla je u Srbiju da svojom pomoći ublaži nedaće žrtava rata; kao predstavnik švajcarskog Crvenog krsta, kao medicinski stručnjak i kao pisac-publicista, kasnije autor većeg broja knjiga o Srbiji i srpskom narodu (od postojećih šest njenih knjiga na ukupno oko 700 strana dve su već prevedene i objavlјene kod nas), a sada se u jednom tomu daju sledeće dve knjige.

Knjiga Julke Hlapec Đorđević koja je pred nama, skromno nazvana Crtice iz poslednjih godina Carevine Austrije (1914–1918) data je u epistolarnoj formi, i sastoji se od 13 celina, koje imaju naslove, ali i precizno prostorno/vremensko datiranje – koje počinje u Beču „početkom septembra“ 1914. godine, a završava se u Tirolu „s jeseni“ 1918.

„Tragični dani Srbije“ Jovana Miodragovića jedinstveno su svedočanstvo o četiri presudne godine naše istorije – od pada Beograda 1915, preko surove svakodnevicepod austrougarskom okupacijom, do logorskog stradanja u Nežideru 1917. i konačnog povratka slobode 1918. godine.

Sa zadivlјujućom preciznošću opisani su dani golgote, napori starog kralјa da izdrži fizička i duhovna iskušenja, odnos sa saveznicima – naročito sa Italijanima – kao i rastući zdravstveni problemi koji će ga od 1916. godine prati sve do smrti.

Uprkos objektivnim problemima, najviše zbog nepostojanja arhivskih dokumenata, pogotovo iz perioda posle kapitulacije Srbije i Crne Gore i početka revolucionarnih događanja u Rusiji, autorka je došla do mnogih, do sada nepoznatih podataka, ukomponovala ih među odranije poznate, sistematizovala ih, napravila analizu i na osnovu svega izvela objektivne zaklјučke.

Knjiga Na srpskom frontu u Makedoniji (At the Serbian Front in Macedonia) autora Edvarda Persija Stebinga, objavlјena 1917. godine, predstavlјa lični prikaz Stebingovih iskustava kao britanskog oficira koji je služio na balkanskom frontu tokom Prvog svetskog rata. 

Savremeni aspekti proučavanja vojne istorije stoga se mogu podeliti na operacioni (borbeni ili vojnički aspekt koji proučava ulogu logistike, taktike, operatike, liderstva, uklјučujući studije ratnih operacija i biografije vojskovođa), administrativni i tehnički (aspekt koji izučava opšte-funkcionalne i profesionalne aktivnosti oružanih snaga i uklјučuje proučavanje doktrine i organizacione strukture, sistema selekcije i obuke lјudstva, razvoja naoružanja ivojne opreme, i to kako u miru, tako i u ratu), te aspekt civilno-vojnih odnosa (aspekt koji se bavi nacionalnom strategijom, to jest uspostavlјanjem odnosa između vojnih, društvenih, političkih, ekonomskih i psiholoških faktora na nacionalnom (državnom) nivou i proučava institucionalne probleme, njihova rešenja i razvoj, te istražuje odnose između civilnih i vojnih vlasti).

Kapitalna studija Kultura renesanse u Italiji Jakoba Burkharta jedno je od najuticajnijih dela moderne kulturne istorije.

Ova knjiga nije samo prikaz epohe – ona je portret trenutka u kojem se rađa moderni čovek. Polazeći od izvornih latinskih i italijanskih tekstova, Burkhart u šest tematskih celina oslikava duhovni pejzaž renesansne Italije XIV–XVI veka.

Italijanske gradove-države prikazuje kao umetnička dela, oblikovana svesnom i racionalnom politikom; u razvoju pojedinca prepoznaje oslobađanje od srednjovekovne kolektivnosti – renesansni čovek izlazi iz anonimnosti staleža, razvija snažan osećaj lične odgovornosti, ambicije i težnje ka slavi; dok u humanizmu i obnovi antike vidi temelj novog obrazovanja i mišljenja. Po Burkhartu, ovo je i doba „otkrivanja sveta i čoveka” – geografska radoznalost, interesovanje za prirodne nauke, anatomiju i pejzaž označavaju početak modernog pogleda na stvarnost. Uz to, osvetljava svakodnevni život epohe – dvorsku kulturu, svečanosti, položaj žena, društvene običaje – gradeći slojevitu sliku vremena u kojem nastaje moderna evropska svest.

Tumačeći kulturu kao celinu u kojoj se umetnost, politika i filozofija međusobno prožimaju, Burkhart naglašava odlučujući zaokret u odnosu na srednji vek. Njegova interpretacija renesanse kao rodnog mesta modernog individualizma i sekularne države trajno je oblikovala evropsku misao. Esejistički široko i interpretativno smelo, ovo delo, u kojem se umetnost, moć i ideje stapaju u jedinstvenu kulturnu celinu, ostaje nezaobilazno polazište za svakoga ko želi da razume poreklo modernog sveta.