Tema speva Gorski vijenac je istorijska: istraga poturica u Crnoj Gori za vreme vladavine Danila Petrovića. Iako se istoričari nisu usaglasili oko toga da li je istrage bilo ili ne, Njegoš ovaj događaj smatra istorijskim. U osnovi Luče mikrokozme je biblijska legenda o pobuni Satane protiv Boga. Pored Satane je i Adam, odnosno čovek. Adam se nalazi u sredini i on je glavni junak speva, jer se o njegovoj krivici, izgnanstvu i sudbini govori u delu.
Spev Gorski vijenac predstavlja delo velikog pesnika koji je bio vladika i gospodar prostorno skučene, ali junačke srpske zemlje u prvoj polovini HIH veka. Malena Crna Gora je slavno, slobodarsko ime stekla vekovnim odupiranjem carevini što je zaposela i držala ogromne teritorije na tri kontinenta. Za ovu priliku, donosimo Njegošev glavni spev u odabranim odlomcima...
