U ovom spisu (1869) prvi put uopšte istaknuta je ideja o tempu kao nečemu što teče, što nije strogo i kruto, i što dozvoljava mogućnost modifikovanja. Vilhelm Furtvengler primećuje da je ovakvim definisanjem Vagner iz papira partiture oslobodio suštinu izvedbe klasične orkestarske kompozicije: tempo je nešto što se rađa i narasta, tu se radi o živom procesu.
Pored sveta koji se kao vidljiv prikazuje na javi i u snu, za našu svest postoji i drugi, opažljiv jedino sluhom, koji se objavljuje putem zvuka: uistinu, zvučni svet naspram sveta svetla, - o kom možemo reći da se prema onome odnosi kao san prema javi. (O Betovenu)
Vagner – Umetničko delo budućnosti
“Umetničko delo budućnosti” od temeljnog je značaja za razumevanje modernizma i razvoja savremene umetnosti i estetike. Ovaj esej izvršiće snažan uticaj na čitave potonje generacije umetnika i mislilaca.
Rihard Vagner je jedna od najvećih figura zapadne umetnosti uopšte. Tvorac tzv. Objedinjenog umetničkog dela, ali i ozloglašen zbog svojih rasnih i predrasuda i antisemitizma.
Spis je veoma intezivan, polemički, napisan 1849. godine. Vagner njime namerava da revolucionarno promeni čitav koncept zapadne tradicije umetnosti.
