NIJE MAJKA RODILA JUNAKA, ŠTO JE MAJKA KRALJEVIĆA MARKA
Kao sveži jutarnji dah sa pitomih gora balkanskih ili studeno vrelo iz planinske stene, neka ove povesti hitro poteku sa stranica ove knjige i razliju se u srce svakog, a naručito mladog čitaoca. Ove legende o najvećem junaku našeg naroda, stvarane lagano, u odlomcima, iz naraštaja u naraštaj, i u gotovo svima naseljima plemenite balkanske zemlje, rasute po njoj kao blistavi dragulji, plod su osetljive narodne duše. Strpljivi umovi sakupljali su ih decenijama, čak i stolećima, a skromni i nedostojni pripovedač pokušava sada da ih savremeno uskladi i ispriča današnjim i jednim jezikom.
Kazivanja nadahnuta ratom i borbom čine okosnicu manje-više svega onog što bi se moglo podvesti pod kategoriju japanskih legendi. To je slučaj, prevashodno, sa srednjovekovnim književnim tvorevinama poznatim pod nazivom Gunkimono. Ali tema okršaja drži i mnoga druga dela japanskog podneblja nastala ili znatno ranije ili pak na domaku vremena u kome živimo; pri čemu ona prva, sasvim razumljivo, imaju više ukus mitologije, a potonja – istorije. Počasno mesto u ovom izboru moralo je pripasti legendama o sjaju i bedi bratstva Heike. Nimalo slučajno, uostalom, jer je to uzorno ostvarenje gunkimona – mada vezano za samo dva klana i njihovu borbu oko vlasti – prihvaćenu kao narodni ep.
Ako pođemo od Bekonovog slikovitog poređenja: ,,Knjige su brodovi što plove prostranim morima vremena”, onda su legende o britanskim junacima starinska galija retko premašena u dužini trajanja plovidbe, prevaljenom putu i preživljenim burama. Za vreme ovog putovanja kroz deset stoleća, legende o kralju Arturu i njegovim vitezovima Okruglog stola pretrpele su najraznovrsnije preobražaje: javljale su se u prozi i stihu, putovale kroz Britaniju, selile se u Francusku i vraćale, prelazile iz jednog jezika u drugi, služile kao građa letopiscima i dvorskim pesnicima i pri tom se neprekidno dopunjavale, širile, narastale i menjale.
