NORMATIVI I STANDARDI RADA U GRAĐEVINARSTVU IV A INSTALACIJE

Ambiciozan projekat mlade autorke, mr Vesne Kosorić, bavi se međusobnim delovanjem i uticajima ekologije, energije, tehnologije, arhitekture, prirodnih građevinskih materijala, što predstavlja veliki korak usklađivanja dostignuća domaće arhitekture sa svetskim tokovima na ovom polju. Prethodna knjiga autorke „Aktivni solarni sistemi – primena u materijalizaciji energetski efikasnih zgrada“ u velikoj meri je nagovestila tematiku buduće knjige, tako da su, pored ondašnjih istraživanja i rezultata, ovde inkorporirana i neka nova znanja, pomoću kojih je knjiga dobila na kompleksnosti i sveobuhvatnosti.

Knjiga je podeljena u tri poglavlja: I Ekologija – Energija – Tehnologija – Arhitektura; II Zdravo stanovanje – Komfor; III Građevinski materijali za izgradnju ekološke kuće.
Svako poglavlje poseduje veliki broj slika u koloru, tabela i dijagrama.

Pošto razmatra najraznovrsnija pitanja (Prirodna arhitektura, energetski efikasna arhitektura, solarna arhitektura, ekološka arhitektura, ekološki faktori koji utiču na komfor stanovanja, sindrom nezdravih zgrada, higrotermalni komfor, vizuelni komfor, akustički komfor, mineralni građevinski materijali, drveni građevinski materijali, termoizolacioni materijali itd.), ova knjiga je više nego dobrodošla raznim profilima ljudi i ustanova: počevši od amatera, zaljubljenika u ekogradnju, preko Ekopreduzeća, stručnjaka koji se bave ovom tematikom, kao i visokodržavnim institucijama (fakulteti, ministarstva, zavodi itd.).

Normativi 4a sadrže: Vodovod, kanalizaciju, sanitarne uređaje, a Normativi 4b: Centralno grejanje i klimatizaciju.

Niskogradnja kao oblast građevinarstva u ranijim izdanjima bila je obrađena kroz jednu knjigu, tzv. Norme VI. No, kako je i u ovom segmentu tokom godina došlo do značajnih inovacija, proširenja i izmena, uslovljenih brzim tehničko-tehološkim razvojem, a koje su rezultirale povećanom količinom građe, odlučeno je da se oblast niskogradnje prezentuje kroz dve knjige, kako bi se korisnicima stavio na uvid i korišćenje celovit materijal koji sadrži promene nastale u periodu od publikovanja prethodnog izdanja. I u ovom, dopunjenom i proširenom izdanju, ponuđena je mogućnost da se normativi obrađuju na računaru i da se programski uključe u kompleks poslova, čime se postižu znatne uštede u vremenu, u korist drugih kreativnih poslova.

Novo izdanje u knjizi br. 7 obuhvata sledeće oblasti: Spoljni vodovod i kanalizaciju, Fundiranje (temeljenje), metalene mostove, Drenažne melioracione radove, radove u tunelima, Održavanje saobraćajnica, Tucaničke kolovoze, Kamene kolovoze, Bitumenske kolovoze, Građenje i održavanje gornjeg stroja železničkih pruga.

Tema knjige je istorijat tehnike gradnje kuća sa gledišta energetske efikasnosti u zgradarstvu. Poruka knjige je da energetska efikasnost u zgradarstvu ima duboke korene u tradicionalnom graditeljstvu, ali i u radu nekih poznatih svetskih arhitekata.

Cilj knjige je da ohrabri integralno projektovanje niskoenergetskih zgrada, zajedničkim delovanjem arhitekata i inženjera termotehnike, kako bi se uštedela energija i ostvario maksimalni komfor.

Zgrade učestvuju u 40% ukupne svetske potrošnje energenata i zbog toga je smanjenje potrošnje energije za njihovo grejanje postalo svetski problem. Termički aspekt gradnje kuća postaje važniji od bilo kog drugog aspekta zbog energetske krize i porasta cena goriva.

Osnovna zamisao knjige je da svojim konceptom predstavlja priručnik koji će moći da koriste svi oni koji žele da se bave kalkulacijama u građevinarstvu.

Normativi rada u knjizi odgovaraju realnom okruženju za niskogradnju, visokogradnju i zanatske radove, i njihova primenjivost proverena je na brojnim gradilištima u zemlji i inostranstvu.

Analiza cene za svaku radnu operaciju uključuje sve resurse koji njoj pripadaju kroz 4 modula: radna snaga, materijali, oprema (građevinske mašine) i indirektni troškovi. Izborom radne operacije i njihovim međusobnim pridruživanjem i kombinovanjem dobija se cena troškova za sve tehnološke procese i njihovu optimalizaciju.

Cilj autora je da preko primera iz prakse i proverenih normativnih utrošaka, pomogne u bržem i jednostavnijem načinu proračuna troškova jediničnih cena.

Ova knjiga je istovremeno i fizička i inženjersko-tehnička knjiga, koja svojim sadržajem pokazuje kako se znanja jedne prirodne nauke, kao što je fizička nauka, preliva u delo struke, kakva je građevinska struka. Autori knjige pokušali su da uspostave onu meru između teorijskih znanja i zahteva praktičnih rešenja koja treba da ispune unapred postavljene zahteve, ukazjući na metode, postupke i propise kojima se treba koristiti i po kojima treba upravljati u realizaciji građevina.

Povezujući fizičku osnovu razmatranih problema sa konkretnim konstrukcijama i uočavanjem zahteva o kojima se mora voditi računa pri projektovanju, izvođenju i kontroli građevina u pogledu ugodnosti boravka i življenja u njima, ovo delo je od koristi za širi krug ljudi građevinske i arhitektonske struke, kao i za studente starijih godina odgovarajućih fakulteta. Ona je od posebnog interesa za sve one koji rade u oblastima projektovanja, izvođenja i nadzora zgrada, kako stambenih, tako i poslovnih, i onih posebne namene.

Ova knjiga je istovremeno i fizička i inženjersko-tehnička knjiga, koja svojim sadržajem pokazuje kako se znanja jedne prirodne nauke, kao što je fizička nauka, preliva u delo struke, kakva je građevinska struka. Autori knjige pokušali su da uspostave onu meru između teorijskih znanja i zahteva praktičnih rešenja koja treba da ispune unapred postavljene zahteve, ukazjući na metode, postupke i propise kojima se treba koristiti i po kojima treba upravljati u realizaciji građevina.
Povezujući fizičku osnovu razmatranih problema sa konkretnim konstrukcijama i uočavanjem zahteva o kojima se mora voditi računa pri projektovanju, izvođenju i kontroli građevina u pogledu ugodnosti boravka i življenja u njima, ovo delo je od koristi za širi krug ljudi građevinske i arhitektonske struke, kao i za studente starijih godina odgovarajućih fakulteta. Ona je od posebnog interesa za sve one koji rade u oblastima projektovanja, izvođenja i nadzora zgrada, kako stambenih, tako i poslovnih, i onih posebne namene.

Bez obzira što je potpuno novo prerađeno izdanje iz 1991. godine dva puta aktualizirano i dopunjeno, novi zakoni, norme i stručne regulative kao i novi principi konstrukcija učinili su neophodnim sadašnju, obimnu preradu. Sva postojeća poglavlja su zbog toga aktualizirana, a neka su koncipirana na potpuno novi način.

Želja Atlasa krovnih konstrukcija je, ne samo da prezentira gotovu dokumentaciju konstrukcija, već i da ponudi principe za konstrukciju i oblikovanje krova kao klimatskog omotača.

Ovo je prvi francusko/srpski rečnik kod nas iz oblasti građevinarstva. Pored tradicionalnih građevinskih termina, Rečnik obuhvata pojmove iz informatike, statike, mašinstva, akustike i najnovije tehnologije građenja. Takođe sadrži i poseban dodatak skraćenica za nazive svih građevinskih ustanova i organizacija u Francuskoj, kao i skraćenice pod odgovarajućim slovom za građevinske standarde i propise, materijale i opremu.

Ovo je prvi građevinski rusko-srpski rečnik u našoj zemlji. Ovaj rečnik se nametnuo kao neophodan u komunikaciji i radovima mnogih naših građevinskih preduzeća širom Rusije i obratno.
Rečnik sadrži oko 40.000 odrednica koje se odnose na sledeće oblasti građevinarstva: građevinski materijali i proizvodi, građevinske konstrukcije, inženjerski objekti, industrijske zgrade i objekti, stambene i društvene zgrade, urbanizam, planiranje gradova i naselja, reonsko planiranje, sanitarna tehnika i oprema zgrada, organizacija i mehanizacija građevinarstva i osnovna terminologija u arhitekturi.U izradi rečnika korišćeni su mnogi tehnički rečnici, građevinski rečnici na drugim jezicima, građevinska literatura, građevinske norme i pravila, građevinski priručnici, itd.
Poseban, veoma koristan dodatak ovoga rečnika je ilustrovani izvod iz školskog rusko-srpskohrvatskog rečnika, autora Branislava Grujića.

Već u prvom delu knjige („Istorija čeličnih građevina“), po prvi put se istorijski razvoj ne pokazuje prema kategorijama korišćenja, nego prema konstruktivnim principima u pojedinim razvojnim pravcima. Autori novog izdanja Atlasa svoj zadatak su videli u tome da ostvare jedinstvo nacrta i kon trukcije i da jasno formulišu spojeve od čelika, njihovu preradu, proizvodnju i montažu. Cilj nije bio da se sve što je do sada ostvareno u čeličnoj gradnji dokumentuje kao „standard,“ nego se selektivno opisuju načini gradnje, koji su, pre svega, pogodni u pogledu redukcije upotrebljenog materijala i svođenja građevinskih radova na minimum.

Upotreba gvožđa, a potom i čelika, kao materijala za noseće konstrukcije u građevinarstvu je relativno skorijeg datuma. Prva konstrukcija od gvožđa stara je tek nešto više od 200 godina. Čelične konstrukcije poseduju specifična svojstva i značajne tehničke i funkcionalne prednosti u odnosu na druge građevinske materijale, zbog čega imaju široku primenu za sve vrste građevinskih konstrukcija. Čelik kao osnovni materijal za noseće metalne konstrukcije koristi se za skoro sve tipove građevinskih objekata, kao što su spratne zgrade, hangari, sportske dvorane, krovovi stadiona, garaže, mostovi, silosi, bunkeri i mnoge druge konstrukcije za specijalne namene.

Visoke mehaničke karakteristike ovog materijala čine da čelične konstrukcije drže sve rekorde u građevinarstvu.

Mostovi su, bez sumnje, najveće dostignuće modernog graditeljstva, a posebno mesto svakako pripada metalnim mostovima, koji drže sve rekorde u pogledu raspona, visine stubova i pilona, širine kolovozne table, itd. Slična situacija je i u drugim oblastima, na primer, u zgradarstvu, gde su čelične konstrukcije na prvom mestu, kako po visini, tako i po rasponima, brzini gradnje i slično.

Koncept ove knjige je da kroz primere prikaže i analizira najbitnije materijale iz oblasti proračuna i konstruisanja nosećih čeličnih konstrukcija u građevinarstvu. Ovo izdanje je značajno prošireno i u celini zasnovano na primeni novih JUS-standarda. U knjizi su kroz primere prikazani savremeni postupci proračuna uključujući i metode graničnih stanja.