ISTORIJA

MNOGO RAZLOGA I OPRAVDANjA ima za pojavu ovog fototipskog izdanja knjige Kosovska bitka, odštampane u Beogradu 1933. godine, autora đenerala Jovana Miškovića, načelnika Glavnog đeneralštaba, predsednika Kraljevske srpske akademije i počasnog člana Srpskog lekarskog društva. Predmetna knjiga pisana je u vreme kada srpski patriotizam nije osuđivan; kada vera u Boga nije ismejavana i kada su se pisana reč i nauka slobodno razvijale. Slobodarska, narodnosna i patriotska svest Srba je sistematski suzbijana od 1945. godine. Od tada se Srbiji nameće nova politička ideologija, nova nauka, nov način pogleda na Srpsku pravoslavnu crkvu i veru u Boga. Sve što se nije uklapalo u vladajući komunistički sistem moralo je da se zanemari, prezre, omalovaži, ismeje ili uništi. Tako su i knjige, prožete patriotskim
slobodarskim srpskim duhom zapostavljane, zabranjivane, uništavane. Jedna od mnogih takvih knjiga je i ova knjiga Kosovska bitka, koju istoričari posle 1945. godine ignorišu. Kao dokaz za to neka posluži činjenica da, na primer, Rade Mihaljčić, dugogodišnji profesor srednjovekovne srpske istorije na Beogradskom univerzitetu reč jednu nema o ovoj knjizi u svojoj trotomnoj
istoriji pod naslovima: Kraj srpskog carstva; Lazar Hrebeljanović; Junaci kosovske legende, Beograd 1975, 1989.

Astečko carstvo knjiga Velike civilizacije predstavlja knjigu o kulturi i istoriji naroda koji su živeli u Meksičkoj dolini sve do dolaska Evropljana. Astečko carstvo se još naziva i Trojna Alijansa.

Ovo srednjeameričko carstvo nastalo je spajanjem tri grada-države. U pitanju su Tenočtitlan, Tlakopan i Teškoko. Tenočtitlan bio je ujedno i glavni grad, te su u samom carstvu Asteci od naroda bili najdominantniji. 1521. godine španski konkistadori su  pokorili Astečko carstvo na čelu sa osvajačem Kortesom. Asteci su govorili nautalp jezikom. Prvobitno su bili ratničko pleme koje je u Meksičku dolinu došlo u XII veku.

Knjigu prate ilustracije kao i fotografije arhitekture i sponeika kulture iz perioda carstva Asteka.

Savršeno uređenje Tijavanakoa, Mačua Pikčua, Karala, Varija i Čavina de Vantara, veličanstvenost i uređenje ovih gradova, i danas bude znatiželju… Kako i na koji način su radili i izgradnju dovodili do savršenstva.

Iako vremenski udaljene, keltska i vikinška civilizacije imaju mnogo zajedničkih osobina. Saznajte više…

Narod Maja živeo je u oblastima južnog Meksika i severne srednje Amerike, gde se prostrane visoravni stapaju s tropskim šumama. Znanja koja su Maje posedovale iz matematike i astronomije svrstala su ih među najrazvijenije mezoameričke prekolumbovske kulture.

Stari više od deset hiljada godina, japansko društvo i kultura razvili su se od primitivne obrade pirinčanih polja do sofisticirane tehnologije. Zemlja tradicija i kontrasta, Japan nas poziva da istražimo jednu od najbogatijih istorija i kultura čovečanstva.

Legenda kaže da je ptičji let odredio mesto i trenutak nastanka Rima. Romul, kojeg je zajedno s bratom Remom mitska vučica spasla iz reke Tibar, znao je da prepozna božji znak. Prateći trag jata ptica, Jupiter je na nebu iscrtao plan budućeg grada, kom je bilo suđeno da postane carstvo. Rođen kao grad-država, tokom širenja nije znao za granice.

Persijanci nisu bili samo odlični ratnici. Oni su ostavili nasleđe u različitim umetnostima, u arhitekturi, vajarstvu i primenjenoj umetnosti, gde se posebno ističu izuzetno umeće u obradi zlata i proizvodnja tekstila. Graditelji najstarijih gradova i tvrđava na Bliskom istoku ostavili su za sobom masivne zidove i reljefe koji i danas oduševljavaju svojom postojanošću i lepotom, i ukazuju na visok stepen razvijenosti multietničkog carstva koje je bilo jedno od najmoćnijih u ljudskoj istoriji.

U Grčkoj su postavljeni temelji zapadne kulture, kao spoj dostignuća istočnih kultura i sveta stvorenog na obalama Egejskog mora – gde je ljudski genije mogao da se uznese do takvih visina da se njegova senka prostire kroz celu istoriju čovečanstva.

Svaka velika imperija zamišljala je sebe kao centar sveta. Tako je bilo i sa Kinom. Kinom su vladale na desetine dinastija, ali su samo malobrojne bile u stanju da održe njeno političko, ekonomsko i kulturno jedinstvo. Kineska kultura predstavlja jednu od najveličanstvenijih kultura svih vremena.

Od početka stvaranja mesopotamske civilizacije pa do njenog pada, koje je povezano s pohodima Aleksandra Velikog i osnivanjem Makedonskog carstva, proteklo je oko 10.000 godina. Smeštena između Tigra i Eufrata, Mesopotamija je bila postojbina velikih izuma, kao što su točak, pismo i obrada metala…

Prva svedočanstva ljudskog prisustva u Indiji sežu do paleolita.
Indijski potkontinent buja od različitosti, bogatstva i suprotnosti.
Na obalama indijskih reka nicali su veliki gradski centri, koji su prerasli u centre bogatstva, otmenosti i moći…

Stari Egipat, jedna od najdrevnijih civilizacija na svetu, i danas budi znatiželju i oduševljenje meðu nauènicima. Zahvaljujuæi najsavremenijim tehnologijama, arheološka iskopavanja mogu da se preduzimaju i u najzabaèenijim delovima pustinje. Postojeæe informacije neprestano se pretvaraju u nove nepoznanice i nove motive da se istraživanje nastavi i formiraju nove nauène, filozofske i umetnièke teorije. Egipat je èesto bio u ulozi osvajaèa, a dešavalo se da bude i osvojen, ali te promene nisu uspele da poremete smisao njegovog identiteta, skovanog oko 3000. godine pre n. e., u dolini reke Nil.

Tom Vodič kroz duhovno-istorijsku baštinu, takođe u deset tema-poglavlja, na veoma zanimljiv način predočava nam raznovrsne elemente grandioznog srpskog duhovnog nasleđa. Svetitelji i miropomazani vladari, sve srpske dinastije, svete slike i hramovi, svete gore i vode, hodočašća i čuda, praznici i slave, vizionari i zadužbinari...

Obilje podataka, imena, vrhunskih fotografija, ugledni autori. Stona knjiga, vodič, sveznadar. Sve to, i mnogo više!

Edicija „Upoznajte Srbiju” sada i u formi knjiga!

Reprezentativni tom Vodič kroz kulturno-istorijsku baštinu u deset velikih poglavlja-tema sažima ogromnu građu iz istorije srpske kulture i naroda srpskog.

Kulturna baština rimske imperije na ovim prostorima, gradovi srpskog zlatnog srednjovekovlja, najveće srpske bitke, čuvene žene, slavne ljubavi srpskih vladara, Srbija u znamenitim inostranim hronikama, stranci koji su ugradili sebe u Srbiju i srpsku kulturu...

Naučni značaj i opravdanost proučavanja društveno-ekonomskog položaja žena na tlu Srbije kroz kulturološku prizmu, a u različitim epohama od praistorije do savremenog doba, leži u činjenici da ova pitanja do sada nisu sistematično analizirana u našoj nauci.

Zamašan je bio izazov za urednika i izdavača da okupi relevantne autore za svaku epohu, a da sveobuhvatna studija deluje kao jedinstvena celina. Društveni, ekonomski i pravni položaj žena proučava se kroz učešće u javnom i privatnom sistemu, političkom, imovinskom, obrazovnom i kulturnom životu, i to široka paleta tumačenja ovo delo svrstava u značajan izdavački poduhvat.

Objavljivanje prvog toma Srpske enciklopedije predstavlja izuzetan trenutak u kulturi i istoriji srpskog naroda. Tako je najzad, posle bezmalo punog veka, počela da se ostvaruje ideja najznačajnijih srpskih intelektualaca, o stvaranju sveobuhvatne i pouzdane, višetomne nacionalne enciklopedije, u kojoj će se nalaziti važna i proverena saznanja o srpskom narodu, sakupljana u okviru mnogobrojnih disciplina. Prvi tom, objavljen u dve knjige, zajednički su izdali Matica srpska, Srpska akademija nauka i umetnosti i Zavod za udžbenike. Srpska enciklopedija je opšteg tipa, i zasnovana je na savremenim naučnim i leksikografskim znanjima. Ona na sistematizovan način obrađuje kulturno - istorijsku baštinu srpskog naroda i opisuje njegov doprinos evropskoj i svetskoj kulturi i civilizaciji. Naučnim pristupom i obradom Srpska enciklopedija nastoji da razjasni sva najvažnija pitanja iz prošlosti srpskog naroda i da pokaže materijalne i opštekulturne vrednosti, stvarane kako na srpskim prostorima tako i na mestima gde Srbi žive u rasejanju. Naučnim i istorijskim vrednovanjem srpskog duhovnog nasleđa ukazuje se i na prožimanje s drugim kulturama, posebno sa kulturama Istoka i Zapada, kao i sa kulturama naroda čiji pripadnici žive sa Srbima u zajedničkoj državi ili u neposrednom okruženju. Srpska enciklopedija sabira znanja o srpskom narodu i širenju tog znanja u svetu, predstavljajući delo od nacionalnog i državnog značaja, koje čitaocima najrazličitijeg generacijskog i stručnog profila daje informacije iz oblasti nauke, umetnosti i kulture. Na izradi Srpske enciklopedije angažovani su najstručniji saradnici iz svih oblasti nauke i kulture.

Matica srpska i Srpska akademija nauka i umetnosti, zajedno sa Zavodom za udžbenike kao izvršnim izdavačem, upravo su objavili prvu knjigu prvog toma Srpske enciklopedije (A - Beo). Na taj način započinje realizacija zamisli o nacionalnoj enciklopediji u deset tomova, zamisli koju su Matica srpska i Srpska akademija nauka i umetnosti izneli još početkom 90-ih godina prošlog veka. Srpska enciklopedija je nacionalna enciklopedija opšteg tipa, zasnovana na savremenim naučnim i leksikografskim znanjima. Njen glavni cilj jeste sakupljanje, sistematizovanje i enciklopedijsko tumačenje sveukupnog istorijskog razvoja i savremenog položaja srpskog naroda. Ova publikacija na sistematizovan način obrađuje kulturno-istorijsku baštinu srpskog naroda i opisuje njegov doprinos evropskoj i svetskoj kulturi i civilizaciji. Jasno postavljenim ciljevima, naučnim pristupom i obradom Srpska enciklopedija nastoji da razjasni sva najvažnija pitanja iz prošlosti srpskog naroda i da prikaže materijalne i opštekulturne vrednosti, stvarane kako na srpskim prostorima tako i na mestima gde Srbi žive u rasejanju. Iako najveći deo svog sadržaja posvećuje obradi svih oblasti istorije srpskog naroda, enciklopedija se uz to bavi istorijom i ostvarenjima drugih naroda sa kojima su Srbi bili povezani. Srpska enciklopedija opisuje prirodne odlike prostora na kojima srpski narod živi, kao i specifičnosti geografskog položaja, geološkog sastava i građe zemljišta, reljef, hidrografske osobine, klimu, biljni i životinjski svet. Ona pokazuje koliko su prirodna svojstva uticala na privredni i demografski razvitak, na egzistenciju, psihosocijalne i druge osobine stanovništva. To se pre svega odnosi na prostor Srbije kao matične države, ali i na sve druge prostore na kojima su Srbi živeli i danas žive. Srpska enciklopedija obrađuje ekonomski razvoj i savremeni položaj srpskog naroda kao bitne činioce kretanja, osobenosti i stvaralačkog doprinosa u pojedinim razdobljima društvenog razvitka. U istorijskoj retrospektivi ona ukazuje na uzroke nepovoljnog ekonomskog razvitka, ali i na dostignuća privrednog i društvenog razvoja srpskog naroda, a ukupnu sliku privrednog položaja iskazuje kako u okviru pojedinih privrednih grana i oblika delatnosti tako i u okviru teritorijalnih shema od državnog do regionalnog nivoa. Srpska enciklopedija obrađuje kulturu, njene osobenosti i dostignuća, život, običaje, mentalitet, religiju i druge duhovne vrednosti srpskog naroda. Naučnim i istorijskim vrednovanjem njegovog duhovnog nasleđa ukazuje se i na prožimanje sa drugim kulturama, posebno sa kulturama Istoka i Zapada, kao i sa kulturama naroda čiji pripadnici žive sa Srbima u zajedničkoj državi ili u neposrednom okruženju. Racionalnim i kritičkim pristupom celokupnom kulturnom nasleđu, dostignućima svih nauka i umetnosti, te tehničko-tehnološkom razvoju enciklopedija omogućuje da savremene i buduće generacije dobiju realnu istorijsku sliku o razvitku i dometima srpske duhovnosti, njenim vrednostima i značaju za savremeni svet, i na taj način doprinosi potvrđivanju istorijske i društvene svesti srpskog naroda. Srpska istorija, ispunjena je dramatičnim, tragičnim, ali i svetlim događajima, kao i njihovim pojedinačnim i institucionalnim tvorcima, predvodnicima i učesnicima, koji takođe zauzimaju odgovarajuće mesto u enciklopediji. To podrazumeva istoriju velikih seoba, nastanka, razvoja i propadanja državnih tvorevina, uspona i padova, ratova, buna, ustanaka, revolucija i retkih mirnodopskih razdoblja, borbi, pobeda i poraza, te samih aktera ovih događaja i procesa. O svim poslovima na izradi Srpske enciklopedije brine Uređivački odbor koji su formirali Srpska akademija nauka i umetnosti i Matica srpska. Uređivački odbor, koji obavlja sve funkcije Centralne redakcije, ima 24 člana. Uz to je bilo angažovano 114 saradnika u okviru 33 stručne redakcije, kao i 511 autora tekstova. Uređivački odbor planira da za sledeću godinu pripremi drugu knjigu prvog toma Srpske enciklopedije koja će obuhvatiti preostali deo slova B.

Balkanist.ru je adresa na kojoj od 2018. intelektualci, čija je profesija povezana s Balkanom, razmatraju pojave i traže odgovore na aktuelna pitanja koja se tiču Balkanskog poluostrva i susednih teritorija. Pred čitaocima je zbirka najboljih tekstova za period 2019–2021. po odabiru N. V. Bondarjova.

Teme iz oblasti istorije, politike, kulture, religije i svakodnevnog života obrađene su u člancima Irine Antanasijević (Univerzitet u Beogradu), Nikite Bondarjova (Ruski državni univerzitet za humanističke nauke), Jaroslava Višnjakova (Moskovski državni institut za međunarodne odnose), Jekaterine Entine (Viša škola ekonomije), Petra Iskenderova (Institut slavistike Ruske akademije nauka), osnivača Balkanista Olega Bondarenka, međunarodnih publicista Jevgenija Baranova, Igora Damjanoviča, Katarine i Dmitrija Lane i drugih.

Pored stručnih geopolitičkih analiza, putopisnih beležaka ruskih blogera i intervjua s ključnim ličnostima balkanskog političkog i kulturnog života, od glumca Miloša Bikovića, do lidera bosanskih Srba Milorada Dodika, ova knjiga pokriva opsežan spektar tema važnih širokom krugu čitalaca zainteresovanih za istoriju i savremene prilike na Balkanu.

Dinastija Nemanjića ispisala je jedno od najslavnijih poglavlja u celokupnoj srpskoj istoriji. Od rodonačelnika Stefana Nemanje pa do Uroša Nejakog, deset bogoizabranih vladara smenilo se na tronu i odredilo sudbinu srpske srednjovekovne države, na vrhuncu ovenčane Dušanovom carskom krunom.

Raskošno ilustrovano, ovo izdanje prikazuje i najvažniju materijalnu zaostavštinu toga doba, približavajući čitaocu duh nemanjićke epohe i dočaravajući neraskidivu povezanost slavne dinastije s celokupnom srpskom tradicijom.

Kroz portrete deset vladara iz kuće Nemanjića i prvog srpskog arhiepiskopa, Save Nemanjića, vrsni savremeni stručnjaci prikazali su njihovu predanu borbu za unapređenje srpske države, ali i približili čitaocu stvarnu sliku o životu u ovom uzbudljivom periodu. Pažljivom analizom relevantnih izvora i prenošenjem autentičnih izvoda iz dela samih savremenika ovih zbivanja, dočarani su ne samo rezultati vladavine Nemanjića, već i uzbudljive pojedinosti iz njihovog privatnog života, karakterne osobine i psihološki portreti.

Nijedna katedrala španska niti i jedna crkva francuska nema freske naših Dečana, i duboku lepotu Hilendara, a možda ni dublju pobožnost od Manasije. Nemanjići su interesantniji nego dinastije francuske tih vremena.
Jovan Dučić, Moji saputnici

Izdanje grupe živih branilaca Beograda iz 1914. i 1915. godine

Prvi svetski rat bio je i ostao neiscrpna inspiracija ne samo za istoričare već i za stvaraoce iz raznih drugih područja delovanja ljudskog duha, ali svakako ne bez razloga. On je predstavljao početak nove epohe evropske i svetske istorije, početak kraja velikih carstava u Evropi i na njihovim ruševinama stvaranja novih država, a među njima i prve zajedničke države Južnih Slovena. Obeležavajući stotu godišnjicu od njegovog otpočinjanja, u okviru tradicionalnih „Ćorovićevih susreta“ održanih 18–21 septembra, Naučni skup istoričara je prikupio radove eminentnih domaćih i inostranih istoričara na temu „Bosna i Hercegovina u Prvom svetskom ratu“.

Od 29 učesnika, za štampu je prikupljen 21 rad, a redosled radova je u ovom zborniku iniciran je činjenicom da je svaki od njih recenziran od strane dva recenzenta i kategorizovan prema kategorizaciji naučnih i stručnih radova Ministarstva nauke i tehnologije RS. Na taj način su stvoreni uslovi da i sam naučni skup istoričara u narednom periodu bude kategorizovan kod istog ministarstva, što će svakako uticati i na rejting godišnjih zbornika.

U ovom zborniku, radovi istaknutih naučnika doprinose daljem raskrinkavanju i pojašnjavanju činjenica u vezi sa, do tada, najvećom katastrofom koja je zadesila Evropu, a oko kojih koplja i dalje lome mnogobrojni istoričari, još više pseudoistoričari.

Sukob Jugoslavije i Informbiroa nikada nije prestajao da budi interesovanje naučne, stručne, političke i šire društvene javnosti. Budući da su arhivski izvori dugo bili nedostupni, mnogi aspekti IB ostali su do danas nepoznanica. Uvid u građu Vojnog arhiva otvorio je mogućnosti za šire proučavanje ove teme. Objavljivanje ovog zbornika dokumenata najbolji je doprinos toj ideji jer omogućava čitaocu da sam sklapa sliku i zaključuje o vremenu, događajima i ljudima.

Da bi se lakše sagledali glavni pravci istraživanja, autori su građu podelili u četiri tematske celine, u kojima su dokumenta predstavljena u hronološkom nizu. Prva celina, „Partija između Tita i Staljina“, obuhvata rad Partije u vojsci i njeno angažovanje tokom sukoba sa zemljama IB. Drugu celinu, „Stanje u graničnom regionu – ni rat ni mir“, čine dokumenta koja svedoče o neposrednom dodiru u kojem su izbijali sva nepomirljivost i oštrina sukoba, ako se izuzme stradalništvo po jugoslovenskim gulazima. Treća, najobimnija celina, „Odbrambene pripreme“, sadrži 104 dokumenta sa sastanaka najvišeg državnog i vojnog vrha, dok u četvrtoj celini, „Izazovi normalizacije odnosa“, preovlađuju dokumenti o delatnosti Partije u vojsci.

U knjizi Informbiro i JNA sabrano je 156 originalnih dokumenata, kojima prethodi studijski uvod u kojem autori ukazuju na ključne tačke jugoslovenskog sukoba sa zemljama IB i podrobnije predstavljaju značaj dokumenata, olakšavajući time njihovo praćenje.

.

Najlepši drevni gradovi koji su, prema izboru renomiranih stručnjaka, obeležili razvoj urbanih celina starog sveta. Izvandredne fotografije i detaljne rekonstrukcije pomoći će čitaocu da razume značaj tih gradova za civilizacije koje su ih izgradile, ali i za one koje su ih smenile na pozornici istorije.
ČIČEN ICA, vodeći grad na američkom kontinentu VII–X veka
TEOTIVAKAN, urbani fenomen širom sveta poznat po piramidi Sunca i piramidi Meseca
PERSEPOLIS, bliskoistočna metropola iz 500. godine pre n. e.
RIM, večni grad
ATINA, grčka prestonica koju su gradili Perikle, Avgust, Trajan, Hadrijan...
TIKAL, divovski grad u džungli koji se protezao na 15 kvadratnih kilometara
i još 23 grada koji su odoleli zubu vremena i zaboravu naroda

od 900. pre n. e. do 430. n. e

DREVNI SVET pripoveda o jednom od najslavnijih perioda ljudske istorije. Civilizacije i carstva širom Zemljine kugle stvarali su nasleđe koje će bespovratno promeniti svet. Verovatno najsnažniji uticaj na potonje epohe izvršile su religijske dogme, filozofske škole i političke teorije i sistemi, koji su oblikovali ljudsku misao, verovanja i napredak sve do današnjih dana.

Upoznajte neverovatna dostignuća Grka i Rimljana i snagu ljudskih – često nemilosrdnih – težnji koje su ih učinile gospodarima sveta. Tu su i priče o njihovim neprijateljima – Persijancima, Kartaginjanima i Keltima. Saznajte kako je rođeno veliko kinesko carstvo, kako je u Indiji nastao budizam, kako je u drevnoj Atini stvorena demokratija i kako je hrišćanstvo odolevalo nedaćama u Rimskom carstvu. Iz Afrike stižu tragovi davno izgubljenih civilizacija – Kuša, Aksumitskog kraljevstva i nigerijskog Noka. Najzagonetnije su ipak kulture začete na američkom tlu – vešte zanatlije i tkači, graditelji velikih piramida i stvaraoci tajanstvenih crteža u pustinjskom pesku.

Od preistorije do 900. pre n.e.

Istorija čovečanstva počinje pre otrpilike šest miliona godina na istoku Afrike, gde su se pojavili prvi ljudi. Rane civilizacije vode nas dugim i uzbudljivim stazama, kojima su hodili naši najraniji preci iz afričke savane, zalazeći u svaki kutak Zemlje, i dugim putem koji su prešli od izrade prvog oruđa do izgradnje piramida.Pročitajte povest o dostignućima najranijih poznatih civilizacija iz svih krajeva sveta na osnovu arheoloških nalaza i zapisa. Upoznajte kulture kamenog doba koje su oslikavale saharske pećine i australijske stene i podizale megalitske spomenike u Evropi. Otkrijte mesopotamske civilizacije iz drevnog Sumera i Akada, jangšao kulturu iz drevne Kine, stari Egipat, minojski Krit, davno izgubljene gradove u dolini Inda i prve moreplovce, kao što su Feničani i Polinežani. Svako fascinantno poglavlje osvetljava novo razdoblje prošlosti i novi detalj u dugoj istoriji sveta.

Enciklopedija srpskog naroda je prva srpska nacionalna enciklopedija. Sadrži sabrana znanja o Srbiji i srpskom narodu iz oblasti geografije, istorije, religije, ekonomije, umetnosti, nauke…, a sve to – u jednom tomu. Pruža odgovore na pitanja o srpskom turizmu, sportu ili rasejanju… U nju su uključene institucije i organizacije Srbije, njena znamenja, kao i brojne ličnosti – naučnici, umetnici, vladari, političari… Ovo blago srpskog naroda u 7.836 odrednica pisalo je 292 autora, a vizuelno obogatilo 1.548 ilustrativnih priloga u boji.