JEZIK I KNJIŽEVNOST

Ruski jezik predaje se na srpskim univerzitetima još od 1863. godine, kada je pri Velikoj školi u Beogradu organizovan prvi visokoškolski kurs pod rukovodstvom Alimpija Vasiljevića, znamenitog srpskog filosofa i potonjeg poslanika Kneževine Srbije u Petrogradu. Od 1877. godine, zaslugom Platona Kulakovskog, otvara se Katedra za ruski jezik i književnost, koja se svrstava u red najstarijih i najuglednijih svetskih rusističkih centara. Najveći uspon predavanje ruskog jezika na visokoškolskom nivou doživeće zahvaljujući plodnoj delatnosti Radovana Košutića (predavao je ruski i poljski jezik na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu od 1895. do 1941), koji je za zasluge na polju rusistike bio primljen u članstvo Akademije nauka Sovjetskog Saveza.
Tokom stopedesetogodišnje istorije izučavanja ruskog jezika na univerzitetima sa srpskog jezičkog područja (Beograd, Novi Sad, Nikšić, Kosovska Mitrovica, Niš, Istočno Sarajevo, Banjaluka), pažnja je poklanjana u prvom redu savremenim aspektima njegove strukture i funkcionisanja, ali je u svim studijskim programima, kao neizostavna komponenta formiranja profesionalne kompetencije rusista, bila zastupljena i istorija ruskog jezika, pri čemu udžbenika saobraženih potrebama studenata čiji je maternji jezik srpski do sada, izuzev Istorijske fonetike ruskog jezika Malika Mulića (Sarajevo, 1988), do sada nije bilo. Potreba za kompleksnim i sistematskim pregledom istorije ruskog književnog jezika u njegovim vekovnim preplitanjima sa crkvenoslovenskim i doticajima sa srpskim jezikom, koji bi se temeljio na modernim lingvističkim i kulturološkim paradigmama i rezultatima novijih istraživanja ove problematike, podstakla nas je na pisanje ove knjige, koja može poslužiti ne samo kao literatura za osnovne i master studije ruskog jezika, književnosti i kulture na srpskim univerzitetima, nego i kao koristan orijentir svima koji se interesuju za kulturološki i lingvistički relevantnu problematiku istorije ruskog književnog jezika u njegovim doticajima i vezama sa crkvenoslovenskim i srpskim književnim jezikom od najranijih perioda njegovog konstituisanja do danas

Monografsko naučno djelo KROZ SRPSKU JEZIČKU ISTORIJU (Lingvokulturološki i leksičkosemantički prilozi) nastao je kao rezultat lingvokulturoloških dijahrono usmerenih istraživanja kulturološki ključnih leksema srpskoga jezika (srb-, Stefan, Crna Gora, Kosovo, vuk-, a… ). Radi se o zborniku skladno uklopljenih tekstova koje je autorka prethodnih godina publikovala u naučnim časopisima i zbornicima (Srpski jezik, Naučni sastanak slavista u Vukove dane i sl.), a koji su za ovu priliku dopunjeni i dorađeni.

„Englesko-srpski leksikon prava jedinstven je u našoj leksikografiji, ali i u širim okvirima, najpre po svom obimu (prvi tom – 1228 strana, drugi tom – 994 strane), ali i po pristupu i metodologiji rada, pošto je sastavljač zaista iscrpno obradio obuhvaćeni korpus, koristeće prilikom priređivanja veliki broj savremenih reprezentativnih jednojezičnih i dvojezičnih rečnika engleskog i srpskog jezika, kako onih opšteg tipa, tako i specijalizovanih rečnika za različite stručne oblasti.
Uz veliki broj obuhvaćenih odrednica, Leksikonov dodatni kvalitet je njegova jednostavnost i praktičnost, gde su termini jasni i precizni, dati bez nepotrebnog detaljisanja i suvišnih objašnjenja. Reči i različite formulacije brzo i lako se pronalaze.
Englesko-srpski leksikon prava obuhvata reči i izraze kako iz strogo pravnih nauka, tako i iz mnogih drugih oblasti koje su neraskidivo povezane sa pravom i pravnom terminologijom, tako da će sigurno dobro doći ne samo mnogim pravnicima – advokatima, sudijama, već i bankarima, prevodiocima, diplomatama, ekonomistima, lekarima, profesorima, kao i studentima fakulteta i prirodnih i društvenih nauka.“

Ovaj srpsko-ruski rečnik mogu vrlo produktivno koristiti ne samo profesionalni prevodioci, naučni radnici, nastavnici i drugi specijalisti za ruski jezik, nego i oni koji ga tek uče, kao i širi krug zainteresovanih, jer su objašnjenja koja su data uz lekseme vrlo jasna i pregledna. Rečnik je u potpunosti snabdeven naučnim aparatom, tj. gramatičkim i stilskim naznakama uz reči i sintagme (poput akcenta oba ekvivalenta, gramatičkog roda, stilske obeleženosti itd.), a vidan je napor da se obuhvati tradicionalna i savremena leksika iz svih oblasti jezičkog stvaralaštva (narodna i umetnička književnost, prirodne i društvene nauke, mediji, razgovorni jezik itd.).

Aktuelan, savremen, univerzalan, jednostavan, pouzdan, praktičan rečnik za svaku priliku.

Aktuelan, savremen, univerzalan, jednostavan, pouzdan, praktičan rečnik za svaku priliku.

„U pitanju je priručnik impozantnih razmera, sa preko hiljadu strana gusto štampanog teksta. Gotovo u svakoj odrednici dodat je, po abecednom redu, veliki broj pododrednica, tj. sintagmi koje sadrže naslovnu reč… Kao naslovne reči date su ne samo pojedine lekseme nego i rasprostranjene sintagme, kolokacije, idiomi, izreke, poslovice i tako dalje… Verujem da će ovaj prriručnik, pored svoje osnovne namene, korisno poslužiti i sastavljačima budućih opštih srpsko-engleskih rečnika.“ (prof. dr akademik Ivan Klajn)
„Bližim upoznavanjem sa odrednicama ovog Leksikona nameće se zaključak da je autor uspio u onome što nerijetko i ne uspije da pođe za rukom autorima ove vrste publikacija, a to je pokrivenost takoreći cjeline materije prava. Taj kvalitet leksikona mogu da postignu samo oni autori koji su dosegli do spoznaje duha prava i koji su stekli iskustvo bavljenjem nizom pravnih oblasti.” (dr Slobodan Gavrilović)

Prvi celovit zbornik koji prikazuje osnovni pravac vizantijske misli presudan za obrazovanje srpske srednjevekovne filozofske baštine.