KLASICI, DRAME, MISLI

U jesen 1913. godine, na večeri kod zajedničkih prijatelja u Budimpešti, mladi pravnik Peter upoznaje Miet, devojku čijim je duhom i pojavom opčinjen od prvog trenutka. Sledeće godine, samo nekoliko meseci nakon venčanja, njihov zajednički život naglo prekida početak Prvog svetskog rata, jer Peter odlazi na front, a nedugo potom pada u rusko zarobljeništvo i završava u sibirskom gradu Toboljsku. Tokom godina koje provode razdvojeni, oboje se
trude da ostanu verni jedno drugom, ali okolnosti na koje niko od njih nije mogao da utiče nepovratno će im izmeniti živote i odvesti ih u pravcu koji nisu mogli ni da zamisle.

Lajoš Zilahi u središte ovog romana smešta temu društvene i moralne krize prouzrokovane Prvim svetskim ratom, a jedan od najvećih kvaliteta ovog dela jeste ubedljivo i vešto psihološko portretisanje glavnih junaka i agonije kroz koju oboje prolaze. Zbog setnog tona, znalački izgrađene radnje, kao i neočekivanog raspleta, ljubavna priča Petera i Miet kod generacija čitalaca s razlogom je stekla epitet – nezaboravne.

Najpoznatiji kratki roman Henrija Džejmsa, Okretaj zavrtnja, objavljen je 1898. godine i pripada žanru gotskog romana. Autor nam pripoveda priču o mladoj guvernanti koja odlazi na udaljeno seosko imanje Blaj u Eseksu, kako bi vodila računa o dečaku Majlsu i devojčici Flori, nećaku i nećaci svog poslodavca. Ubrzo po dolasku, ona u više navrata izdaleka opaža nepoznatog muškarca i ženu o čijem prisustvu kao da niko ništa ne zna. Počinje da sumnja u to da kuću pohode duhovi, kao i da su deca svesna njihovog prisustva.

Okretaj zavrtnja dugo je bio predmet oprečnih kritika i tumačenja, doživeo je brojne filmske, televizijske i pozorišne adaptacije, a do sada najpoznatija filmska verzija ovog klasika jeste ostvarenje Nevini iz 1961. godine.