Proizvodi

Osim s našim poznatim književnim prevodiocima, u ovoj nesvakidašnjoj knjizi upoznajemo se i s autorima koje su prevodili, među kojima su neke od živih veličina našeg vremena: Orhan Pamuk, Peter Hanke, Dž. M. Kuci, Mišel Fuko i drugi. Knjigu je osmislila naučna savetnica u Institutu za evropske studije, dr Gordana Đerić.

Književnom prevodilaštvu u ovoj knjizi pristupamo kao najznačajnijoj formi jezika – onoj formi koja ga potvrđuje kao poseban jezik – i ispitujemo fenomenologiju prevodilačke delatnosti na bazi deset eseja istaknutih književnih prevodilaca sa francuskog, nemačkog, engleskog, ruskog, turskog i italijanskog jezika. Nastanak ovih eseja, čiji su autori Nikola Bertolino, Arijana Božović, Borivoj Gerzić, Vladimir D. Janković, Mirjana Marinković, Flavio Rigonat, Jelena Stakić, Goran Skro-bonja, Žarko Radaković i Anđelka Cvijić, podstaknut je obimnim interdisciplinarnim upitnikom, koji pokriva različite aspekte književnog prevođenja – od lingvističkih i praktičnih, preko antropološ-kih, kognitivnih, književnih i kulturoloških, do statusnih, društvenih, i (geo)političkih. Pokrenuta pitanja tiču se, između ostalog, prirode, mesta i vrednovanja književnog prevođenja, budućnosti prevodilačkog poziva u svetlu napretka mašinskog prevođenja, izazova u vremenu vladavine političke korektnosti, odnosa pisca i prevodioca, pozitivne i negativne moći ove prakse i njenog uti-caja na promene u domačoj jezičkoj i društvenoj zajednici.

Osim svestranijeg razumevanja fenomenologije prevođenja, isticanje važnosti ove delatnosti kroz istoriju i podsticaja na njena dalja istraživanja, osnovni cilj knjige je upoznavanje autorskih glaso-va prevodilaca koji su za nas imitirali stotine tuđih, nama nepoznatih glasova svetske književnosti, a koji se ovde pojavljuju kao pisci vrhunskog stila i jezika, oblikovanog neretko na duhovit način.

U saradnji Izdavačke kuće Zlatno runo iz Beograda i Instituta za evropske studije objavljen je Rečnik suvišnih reči Gordane Đerić.
U formalnom smislu Rečnik pripada enciklopedijskoj leksikografiji i predstavlja zbirku primera reči i izraza koji su se rastali ili sa 1) značenjem i smislom, ili sa 2) vremenom i kontekstom u kome se upotrebljavaju ili sa 3) jezičkim standardom, stilom i dobrim ukusom. Shvatanje da je jezik neposredni pokazatelj društvenih promena, i glavno sredstvo društvenog organizovanja i društvene analize, u osnovi je primenjenog pristupa, koji razobličenjem pogrešnog, neprimerenog, značenjski ispražnjenog ili sumnjivog u komunikaciji fotografski prikazuje „stanje stvari“ u jeziku, kulturi i društvu. Stoga je, u sadržajnom i idejnom smislu, Rečnik suvišnih reči ne samo normativni korektiv i podsticaj na odgovornu upotrebu jezika, precizno i jasno izražavanje, nego i svojevrsni šifrarnik za razumevanje najrazličitijih aspekata društvenog života u periodu tzv. „divljeg kapitalizma“ i/li „tranzicije“ u Srbiji.
Poput putokaza u realnost reči – od onoga što one više ne znače u konvencionalnoj upotrebi do onoga što znače (ili bi trebalo da znače) – Rečnik problematizuje sve veću distancu oznake i označenog i nadomešćuje jaz između reči i stvarnosti života na koju se odnose te reči. Prema toj intenciji, Rečnik suvišnih reči je originalni leksikografski izazov vladavini simulakruma i postistine, osim što je poražavajući dokument o razmerama relativizacije i potiranja standarda u savremenom srpskom jeziku.