RELIGIJA I TEOLOGIJA

Zbornik Religija, verovanje i građanski identitet bavi se (su)odnosom religije i građanskog identiteta. Navedeni odnos je od posebnog značaja za države Zapadnog Balkana, na kojem od 19. veka postoji značajno preklapanje između nacionalnog i religijskog identiteta.

Problematizovanje pomenutog identitetskog preklapanja važno je jer ono ukazuje na manipulaciju vere u političke svrhe, kao i na zloupotrebu religijskih učenja zarad ostvarivanja agresivnih i ekspanzionističkih nacionalnih projekata. U navedenom kontekstu, zbornik Religija, verovanje i građanski identitet nastoji da otvori prostor za debatu o neophodnosti odbacivanja komunitarističkih politika i afirmacije inkluzivnih građanskih identiteta koji bi doprineli solidarnosti između pripadnika različitih nacionalnih i etničkih grupa – kako u Republici Srbiji, tako i u regionu. U zborniku poseban fokusu je stavljen na odnos konkretnih religijskih učenja pravoslavnog, rimokatoličkog i islamskog spram koncepta građanskog identiteta s željom da se pruži odgovor na pitanje da li, i na koji način, je moguće da tri ibrahimovske religije doprinesu ostvarivanju pluralnih i otvorenih društava.

U zborniku Religija, verovanje i građanski identitet objavljeni su prevodi radova Miroslava Volfa, Emanuela Klapsisa, Hasana Hanafija i Tarika Maduda. Osim prevedenih radova u zborniku je objavljeno i sedam radova autora iz regiona koji su iz različitih saznajnih uglova tretirali zadatu temu. Autori radova u zborniku su: Vukašin Milićević (Pravoslavni bogoslovski fakultet, Univerzitet u Beogradu), Rastko Jović (Pravoslavni bogoslovski fakultet, Univerzitet u Beogradu), Ana-Marija Raffai (Regionalna adresa za nenasilno djelovanje, Zagreb), Zorica Maros (Katolički bogoslovni fakultet, Univerzitet u Sarajevu), Biljana Đorđević (Fakultet političkih nauka, Univerzitet u Beogradu), Seid Halilović (Centar za religijske nauke „Kom“, Beograd) i Ivan Ejub Kostić (Balkanski centar za Bliski istok, Beograd).

Pred čitaocima je jedna pitka, pametna, duhovita, učena, lagano pisana… knjiga (…) .Već decenijama ovaj autor bavi se pričama o riječima u njihovom kulturnom kontekstu i na jedan popularan, ali potpuno naučan način tumači ono što je tek nagoviješteno u Vinaverovim ogledima o Bori Stankoviću ili u najboljoj monografiji o Vuku kao leksikografu-Pamtiveku Miodraga Popovića. Naime, ne samo srpska prošlost i tradicija, nego i srpska sadašnjost ne može se pojmiti bez pravog shvatanja turcizama u srpskom jeziku. Tako Olga Zirojević tumači riječi kao bre za koje smo mislili da o njima sve znamo, ili riječi kao delija, pl. delije o kojoj popularna svijest zna samo ono što nije istina, zatim pokazuje da nismo samo mi posuđivali riječi od Turaka, nego i Turci od nas, jer i danas u turskom jeziku jedina riječ za pojam kralj je slavizam kral. Te priče o riječima predstavljaju najveći dio ove knjige.

U hrestomatiji Savremena islamska misao prvi put su na srpskom jeziku na jednom mestu objavljeni radovi više od trideset najznačajnijih savremenih islamskih mislilaca, među kojima su: Tarik Ramadan, Ahmet Davutoglu, Jusuf el-Karadavi, Sejid Hosein Nasr, Rašid el-Ganuši, Hasan el-Bana, Abu-’l-Ala Mevdudi, Fazlur Rahman, Hasan Hanafi, Zijaudin Sardar, Ismail el-Faruki, Šuruk Naguib, Amina Vadud, Aziza el-Hibri, Fethi Osman, i mnogi drugi. Pri odabiru islamskih intelektualaca koji su predstavljeni u ovoj knjizi akcenat je prvenstveno stavljen na one mislioce koji su verovali, i veruju, da rade na očuvanju autentičnosti islamske misli pred viševekovnim naletom agresivne kulturno-epistemološke kolonizacije koju zapadne zemlje sprovode u islamskom svetu. Hrestomatija, na više od 500 strana, sadrži trideset sedam radova koji pokrivaju široki spektar oblasti društvenih nauka i teorija poput: političke nauke, prava, etike, filozofije, teorije roda, teorije društvenih pokreta, kao i pitanja odnosa islamske civilizacije i Zapada.