ROMANI

Junak Ljepšeg kraja povukao se u dedinu kolibu na jednoj bosanskoj planini. U njoj pokušava da se oporavi nakon dramatičnog kraha ljubavne priče s Norvežankom koja je uvijek bila slaba na muškarce s prostora bivše Jugoslavije, i zbog toga plaćala popriličnu cenu. Dok se priseća bivšeg života, pokušavajući da razume šta se zapravo dogodilo, počinje nova priča, u planini pokrivenoj snegom, dok pokraj njegove brvnare prolaze samo vehabije koje su smeštene u obližnjem napuštenom selu. U njenom je središtu ponovo žena, a naše junake put opet vodi u Oslo.
Pričajući dve priče, jednu unazad, a drugu unapred, jednu koja se događa u Norveškoj, a drugu u Bosni, Bekim Sejranović zavlači se duboko pod kožu svog junaka. Uverljivo prikazuje njegove traume, emotivnu nesigurnost, egzistencijalni strah, drogiranje, seksualnu disfunkcionalnost, a pritom uspeva da bude i lucidan i neverovatno duhovit.
Ljepši kraj je središnji deo romaneskne trilogije koju još čine romani Nigdje, niotkuda i Tvoj sin Huckleberry Finn. Reč je o jednom od najzaokruženijih i najzanimljivijih pripovedačkih opusa na postjugoslovenskim prostorima, pa onima koji dosad nisu čitali Bekima Sejranovića Ljepši kraj može da bude početak jednog fantastičnog književnog putovanja.
 ―
„Nitko još nije tako efektno spojio nordijsku i bosansku tjeskobu, tako dojmljivo dočarao sumrak i čistilište duše u snježnim planinama norveškim i bosanskim.“
Novi list



Bekim Sejranović je bosanski pisac rođen u Brčkom 1972. godine. Studirao je na riječkom Pomorskom fakultetu, no odustaje od sna da postane pomorac, te na tamošnjem Filozofskom fakultetu počinje da studira kroatistiku i komparativnu književnost. Godine 1993. seli se u Oslo, na čijem je Istorijsko-filozofskom fakultetu magistrirao južnoslovensku književnost. Na istom fakultetu potom radi kao lektor i predaje južnoslovensku književnost, jezik i prevođenje. Istovremeno, od 2000. godine radi kao sudski tumač i književni prevodilac, predaje norveški za strance, te piše i objavljuje prozu.

Autor je knjige kratkih priča Fasung i romana Nigdje, niotkuda, Ljepši kraj, Sandale, Tvoj sin, Huckleberry Finn i Dnevnik jednog nomada. Romani i kratke priče prevedeni su mu na više stranih jezika: norveški, engleski, slovenački, makedonski, nemački, češki, italijanski i poljski. Za roman Nigdje, niotkuda 2009. godine dobio je nagradu „Meša Selimović“ koja se dodeljuje za najbolji roman objavljen na području Srbije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Crne Gore.

Poslednjih godina Bekim Sejranović je živeo u Ljubljani, Zagrebu i Banjaluci. Jedan od najtalentovanijih autora koji su se pojavili na tlu nekadašnje Jugoslavije u 21. veku preminuo je nakon kraće bolesti u maju 2020. godine.

Dnevnik jednog nomada istovremeno je putopis, dnevnik čitanja i zbirka zapisa o svakodnevnoj borbi sa životom, koliko traumatičnoj toliko i lepoj. Od 2011. do 2016., od Ljubljane, preko Osla do Zagreba i Brčkog čitamo dnevničke zapise o jednoj ljubavnoj priči i njenoj propasti; o ocu koji gotovo svakog meseca putuje iz Osla u Ljubljanu da vidi mlađu ćerku, jer se boji da će ga zaboraviti, i o starijoj ćerki u Oslu koja očuha zove tata, a njega po imenu; o književniku koji istodobno učestvuje u hrvatskoj, bosanskoj i norveškoj književnosti... Pratimo i avanturu nastajanja romana koji autor pokušava paralelno da piše na 'našem' i na norveškom, sledimo Sejranovića na brojnim književnim promocijama, festivalima i rezidencijama, pratimo njegove susrete s kolegama, prijateljima, ženama i ljubavnicama, čitamo o knjigama koje on čita.

Razapet između Skandinavije i Balkana, Bekim Sejranović ispisuje stranice o dva sveta, i o sebi u njima i izvan njih, koje su jednako potresne, uznemirujuće i duhovite kao i najbolje stranice njegovih romana. Samo ovdje nema glavnog junaka da se iza njega bar malo sakrije, tu su samo Bekim i njegovi demoni.

Matori, otac pripovedačev, teško je bolestan i dolazi iz Australije u Brčko da pre smrti vidi sina, s kojim je čitavog života u zategnutim i komplikovanim odnosima. Njegov sin je pisac koji se iz Osla vratio u Brčko i živi na brodiću na reci ‒ plovi, ponekad piše i redovno se drogira. Otac mu kupuje veći, mada star brod, koji zajedno pokušavaju da obnove, a u tome im pomaže Crnac, piščev prijatelj i rečni krijumčar.
Jednog jutra Matori se ne vrati iz noćnog ribolova. Sin se boji da mu se dogodilo najgore, pa kreće da obilazi savske ade i ribarske loge, traži Matorog i istovremeno ga je strah onoga što će naći, te se neprestano puca svojim „koktelima“. Tokom te potrage, pripoveda nam o ključnim trenucima svog života, istoriju svog komplikovanog odnosa sa ocem, kao i svoju najveću rečnu avanturu ‒ plovidbu Savskom Bubom od Brčkog do Crnog mora, s Norvežaninom Peterom i Japancem Mokuom.

Bekim Sejranović je napisao fascinantan roman o životu na reci, prvi takav na ovim prostorima, pa posveta Marku Tvenu nije nimalo slučajna. To je istovremeno i roman o potrazi za sopstvenim identitetom, roman o odrastanju, odnosno odbijanju da se odraste, roman o odnosu oca i sina, ljubavni roman, i na kraju roman o drogiranju i borbi sa zavisnošću, takođe prvi takav na ovim prostorima.

Poslednjih godina je drugi jedan Norvežanin, Karl Uve Knausgor, postao svetska književna zvezda opisavši do najsitnijih i najintimnijih detalja svoj život, nimalo ne štedeći ni sebe ni svoju porodicu. Sejranović radi slično, samo što je njegov roman beskompromisniji, iskreniji, kompleksniji, uzbudljiviji, autoironičniji, duhovitiji...

Glavni junak prvog romana Bekima Sejranovića čitav svoj život provodi u lutanju, poput nekakvog savremenog Odiseja. Nakon detinjstva u Bosni, prelazi u Rijeku gde provodi buntovničke srednjoškolske godine, da bi ga ratni vihor odneo u Norvešku. Tamo u egzilu, prinuđen je na novi početak.
No koreni su prejaki i stalno ga vuku nazad, ali ona zemlja za kojom pati više nije ista. Stranac u Norveškoj, ali i u bivšoj Jugoslaviji, pripovedač biva osuđen na lutanje meridijanima, onim geografskim i onim unutrašnjim, u večitoj potrazi za izgubljenom zemljom i izgubljenim godinama.
Ali nije ovo samo puka autobiografija jednog nevoljnog apatrida. Pred sobom imamo i filigranski ispletenu povest XX veka ovih prostora, koju autor ispisuje kroz priču o istoriji svoje porodice. Lutanja, izbeglištva, egzil... kao usud jednog podneblja i pokretač večitog počinjanja iznova kojemu se kraj ne nazire.
Briljantan prvenac jednog od najtalentovanijih bosanskih pisaca i verovatno najsvežiji književni glas još od pojave Miljenka Jergovića. Zasluženo ovenčan prestižnom regionalnom nagradom „Meša Selimović” (u konkurenciji Arsenijevića, Pištala i Albaharija), Sejranović je došavši „niotkuda“ osvojio naklonost publike i kritike ovom knjigom.