STRUČNA LITERATURA

Monografija Natali Klejer O poreklu albanskog nacionalizma posvećena je nastanku i razvoju albanske nacionalne ideje i albanskog nacionalnog pokreta tokom XIX veka, zaključno sa proglašenjem albanske države 1912. godine. Knjiga je nastala na osnovu dugogodišnjeg istraživanja nove izvorne arhivske građe italijanskog, osmanskog, francuskog, austrougarskog i albanskog porekla. Autorka je preciznom i detaljnom analizom dala zaokruženu i sveobuhvatnu sliku o razvoju albanske nacionalne svesti, o njenim nosiocima, procesu transformacije nacionalne ideje u masovni albanski nacionalni pokret, te njegovim pokretačima i geostrateškom okruženju u kome se razvijao i silama koje su ga podržavale.

Natali Klejer (Nathalie Clayer) istraživač je Centra za turske, osmanske, balkanske i centralnoazijske studije (CETOBAK) pri francuskom CNRS-u. Specijalista je za verska i nacionalna pitanja u osmanskoj i postosmanskoj Jugoistočnoj Evropi. Savetnica je u Visokoj školi društvenih nauka (EHESS) u Parizu

Jugoistočna Evropa, koja se prostire od Hrvatske do Grčke i od Albanije do Bugarske, broji nekih osam miliona stanovnika koji pripadaju islamskoj kulturi. Albanci, Bošnjaci, Turci, Romi, potomci su ili stanovništva koje se preobratilo u islam, ili se naselilo za vreme osmanske vladavine. U ovoj knjizi prikazani su društveni, politički i verski preobražaji kroz koje je ono prošlo u XIX i XX veku, kao vremenu obeleženom nestankom osmanskog, austrougarskog i ruskog carstva i nastankom brojnih balkanskih država.
Na političkom planu, muslimani Jugoistočne Evrope prošli su kroz spori ali složeni proces kristalizacije svojih nacionalnih identiteta. Taj proces se ubrzava nakon 1945. pod uticajem komunističke modernizacije, da bi na kraju XX veka doveo do nacionalističkih mobilizacija koje simbolizuju osamostaljenje Bosne i Hercegovine i Kosova u širem kontekstu raspada Jugoslavije.

Na religijskom planu, balkanski muslimani su dugo ostali vezani za verske institucije Osmanskog carstva, kao, uostalom, i za osmanske školske, derviške ili intelektualne mreže. Nakon komunističke digresije, među njima su se pojavile nove mreže, mahom neosalafističkog i neomističkog tipa. Međutim, balkanski muslimani nisu izmakli ni procesima sekularizacije koji su obeležili čitavu Evropu. Ova knjiga rasvetljava potrese koji su uzdrmali evropski kontinent tokom poslednja dva veka i baca novo svetlo na aktuelna razmatranja mesta islama u Evropi.