DOMAĆE KNJIGE

Drama Bajka o Vuku i Srbima igrana je na repertoaru beogradskog pozorišta Boško Buha tokom deset godina. Premijerno je izvedena 1987, u godini „Dva veka Vuka”, kada se obeležavavala dvestagodišnjica od rođenja Vuka Stefanovića Karadžića.

Imala je i nekoliko štampanih izdanja, a ovo izdanje je nova prilika da se čitaoci upoznaju sa čudesnim putovanjem mladog Vuka kroz tamni vilajet nardonih bajki i folklorne imaginacije.

Drama „Princ Rastko - monah Sava” premijerno je izvedena u beogradskom pozorištu „Boško Buha” 1992. godine, kada se navršilo tačno osam vekova otkako je sedamnaestogodišnji princ Rastko Nemanjić odbegao na Svetu Goru i postao monah Sava. Predstava je igrana u više pozorišta u Srbiji i Republici Srpskoj, a imala je i nekoliko štampanih izdanja. Godine 1996. bila je saborska predstava na Vukovom saboru u Tršiću.

„Ti ćeš biti srpska vila. Tobom će se srpske vile prapočeti.ˮ

Gospođica Desanka, roman o detinjstvu Desanke Maksimović, prvi put je objavljen 2007. godine. Mala „nesmirnica i bistricaˮ, buduća pesnikinja, odrasta uz oca učitelja, dedu sveštenika i razborite, bistre žene - majku i babu. Tu je i Brankovina, njen rodni kraj, kao životni okvir i pozornica istorijskih događaja s početka 20. veka, sa svojom specifičnom leksikom i jezičkim osobenostima.

Kroz duhovito-filozofske dijaloge, jezičko-logičke igre i dečje odgonetke sveta, Milovan Vitezović nam otkriva kako nastaje kreativna iskra pesničkog dara.

„Budi neven! Budi ognjic! Za to si se rodio!ˮ

Kad je neven bio sunce, u podnaslovu „roman o pesniku i mladostiˮ (prvi put objavljen 2005), knjiga o detinjstvu Jovana Jovanovića Zmaja, prikazuje nam budućeg pesnika istovremeno oslikavajući široku društvenu panoramu u kojoj se mali Jovan rađa i raste. U romanu se, pored Jovanove porodice, pojavavljuju i čuvene ličnosti, poput pisca Jovana Hadžića, advokata Gavrila Polzovića, pesnika, borca i tribuna Sime Milutinovića Sarajlije, ali i drugi živopisni Novosađani, kao što su strasni botaničar Nika Stojanović i lekar Vuk Marinković, koji su na svoj osoben način uticali na dečakov dalji životni put.

Kroz narodne mudrosti i dečja promišljanja stvarnosti, mali Zmaj odrasta kroz toplu i emotivnu lirsku priču - upravo onakvu kako će stvarati jednog dana i po kakvoj ćemo ga pamtiti.

„Sve mangup do mangupa, gospodo!ˮ

Priča o profesoru Kosti Vujiću i njegovim čuvenim đacima najpre je osvojila publiku kao TV drama snimljena 1972. godine, a roman „Šešir profesora Koste Vujićaˮ prvi put je objavljen 1983. godine.

Roman je dobio nagradu Politikinog zabavnika 1984. godine i nagradu Zlatni bestseler za 1985. godinu. Imao je više od dvadeset izdanja, a preveden je na grčki, hebrejski, rumunski i švedski jezik.

Ekranizovan je i kao bioskopski film i TV serija 2011. godine. Film „Šešir profesora Koste Vujićaˮ osvojio je nagrade na festivalima u Herceg Novom, u Švedskoj i u Rusiji.

„Kako Tanjug javlja, ja te volim!ˮ

Roman Lajanje na zvezde pisan je, u isti mah objavljivan u nastavcima u listu Mladost tokom 1975. i 1976. godine.

Knjiga je prvi put objavljena 1977. godine. Kao kultni roman mladih, do sada je imao više od trideset izdanja. Preveden je na slovenački i makedonski jezik.

Po ovom romanu snimljen je istoimeni film 1998. godine, koji je postao jedan od najgledanijih i najpopularnijih filmova domaće kinomatografije.

Jedan od najboljih poznavalaca srpske istorije, što je Milovan Vitezović toliko puta suvereno demonstrirao u svojim književnim i televizijskim delima, ovog puta je napravio istorijsku hroniku o boravku kneza Miloša u Beču i njegovom susretu sa evropskom revolucijom 1848. godine. Preciznije to je period Miloševog izgnanstva1839. pa sve do 1858. godine, pa u ovu zanimljivo napisanu povest spadaju i mnogi do sada nepoznati detalji o Miloševim susretima u Zagrebu. U knjizi, Vitezović uz sve ostalo, daje i sažete, aforistične sudove o dve srpske dinastije. Tako po njemu: Karađorđe je bio sloboda, Miloš je bio država. Karađorđe je bio etika, a Miloš politika.

U okviru Izabranih dela Milovana Vitezovića, Zavod za udžbenike objavio je i jedno od najznačajnijih dela ovog našeg popularnog pisca, knjigu koja se smatra jednom od najčitanijih i najznačajnijih uopšte u istoriji srpskog i jugoslovenskog aforizma.

Još od 1969. kada je objavljeno njeno prvo izdanje, počela je književna slava Milovana Vitezovića i citiranje majstorija njegovog duha u toj maloj književnoj formi.

Mnogi njegovi aforizmi, bez obzira na promenjeni istorijski i društveni kontekst, sačuvali su svežinu i aktuelnost: „Streljanje je naš počasni plotun“; „Ko visoko leti – ispraćaju ga i sačekuju na aerodromima“; „Kadio je u komitetu“, „Idiote imamo, nedostaje nam Dostojevski.“Pojedinci su krivi. Dužna je otažbina.“. „Narod je dobio cilj – pojedinci sredstva.“ O ovoj Vitezovićevoj knjizi i njenim uticajima, koja je iznedrila i nove generacije srpskih aforističara, pisali su i govorili Meša Selimović, Gustav Krklec, Branko Ćopić, Nikola Milošević, Miroslav Egerić, Rajko Petrov Nogo i drugi.

Vezu između istorije i književnosti u Srba posebno osvetljava činjenica da su dva najveća srpska pisca: Ivo Andrić i Miloš Crnjanski, upravo istoričari po svom obrazovanju. Ipak, najznačajniji poznavalac istorije u savremenoj srpskoj književnosti je bez ikakve sumnje - Milovan Vitezović. U knjizi Misli srpski, u kojoj imamo zanimljive, pa čak i provokativne rasprave o ljudima i događajima iz srpske prošlosti, imamo zanimljivog pisca Milovana Vitezovića, neprestano prožetog i ozarenog istorijom svog naroda. Period srpskog XIX veka , koji je još od znamenite televizijske serije o Vuku Karadžiću doneo Vitezovićevu veliki ugled i slavu, zauzima najveći deo knjige. I pored toga, u njoj se nalaze i zanimljivi tekstovi i o drugim vremenima, ali i kulturnim fenomenima srpskog društva, kao u više nego interesantnom tekstu: Srpska boemijo, svaka čast.

Srpski epski damar ovaplotio se u epskoj prozi M. Vitezovica, koji izvanrednim postupkom pripovijedanja u romanu 'Sindjelic se sa suncem smirio' daje citaocu osjecaj da je tu bas tada bio i sve svojim culima vidio i osjetio

I po svom sadržaju, ali po svom likovno-grafičkom sadržaju, ovo delo je jedinstveno u celokupnom srpskom izdavaštvu proteklih godina. Ova monografija, zapravo predstavlja strane posvećene srpskoj istoriji u unikatnoj i monumentalnoj letopisnoj istoriji sveta, najvećeg književnog spomenika XVI veka, koja je rađena za prvog ruskog cara Ivana Groznog, u deset tomova i na osamnaest hiljada strana. U knjizi je oslikan život Svetog Save u 120 slika. Knjiga izlazi trojezično, na starom ruskom, ruskom i srpskom jeziku, a blagoslov za njeno objavljivanje dao je srpski patrijarh Irinej.

Multimedijska slava Šešira profesora Vujića odavno već premašuje slične događaje u našoj kulturi. Ovaj, još jedan pravi bestseler Milovana Vitezovića, od svog objavljivanja, 1983. godine, doživeo je sedamnaest izdanja na srpskom jeziku, dva izdanja na grčkom, jedno na hebrejskom, a očekuje se i izdanje na švedskom jeziku. Prema romanu Vitezović je najpre napravio televizijsku dramu, koja je uvrštena u Antologiju TV drama i doživela neverovatnu slavu i simpatije televizijskih gledalaca. Pre dve godine Šešir profesora Vujića je doživeo novu ekranizaciju i postao najgledaniji srpski film 2012. godine. Ovo, najnovije izdanje Vitezovićevog romana vraća nas na najšarmantniji način u slavno vreme Beograda, ali i srpske kulture i države. U ovom izdanju, sem originalnog teksta romana, pred čitaocima je i scenario TV drame, sa brojnim ilustracijama u obliku fotoromana.

Poezija u svojim tematskim hodnicima nije odvojiva od gradiva jednog društva u jednom vremenu. Čak i onda kada u svome manifestu gordo nagoveštava da će biti univerzalna ili da je apolonska forma njen jedini cilj, život i biće poezije hrani krvotok trenutka i mesta u kome nastaje ili u kome se čita i doživljava. Stvaralačka mudrost i pogodak u samo jezgro poesisa jeste započeti uzlaženje prema nameravanim svrhama iz neposrednog iskustva, ma gde one bile postavljene. Ili, ništa manje važno, otkrivati neprolazne odrednice sveta u sopstvenome sada-i-ovde.

Posle stoletnog analfabetskog perioda pod osmanskom vlašću Srbi ja je ponovo doživela sebe kao evropski kulturni prostor. Deo te pripadnosti značio je snažno okretanje helenskoj antici, koja je oživela kroz mitologiju, književnost i filozofiju. Onaj drugi deo modernog evropejstva, koji se iskazivao u idejama društvene emancipacije, demo kratije i građanskih političkih vrednosti, ni sam ne bi bio moguć bez utemeljenja na grčkom i rimskom nasleđu, pre svega bez njegovog etičkog obrasca. Možda i naše doba posrće jer ga je, putujući kroz iskušenja novog varvarstva, negde izgubilo. Srpsko društvo nije slučajni saputnik Evrope zakačen kao čičak u repove njenih pohoda, nije epigon ili prepisivač njenih dilema, drama, stranputica i metamorfoza, jer je u svome novovekovnom trajanju tražilo i izgradilo samosvojne temelje identiteta i opstajanja. Delo Milovana Vitezovića poetski je putopis kroz srpski Novi vek, kroz čvorišta njegovog duhovnog skeletona.

Poštovani mladi čitaoci, pred vama je roman o mladosti princa Rastka, trećeg sina Stefana Nemanje, velikog župana srpske zemlje Raške. Uz istorijske događaje unete su i legende o Svetom Savi, koje su se uverljivo mogle situirati u njegovo detinjstvo.

.

Ovaj istorijski roman Milovana Vitezovića zasnovan je na drevnoj legendi o ljubavi zetskog kneza Vladimira i princezi Kosari, kćeri bugarskog cara Samuila. Vladimir i Kosara se u staroj srpskoj književnosti smatraju našim Tristanom i Izoldom, a njihova ljubav je i osnovni motiv ovog Vitezovićevog romana. Kult kneza Vladimira, inače najstarijeg sveca Srpske pravoslavne crkve, i danas se čuva, tako što se njegov krst svake godine o Trojičinom danu, iznosi na planinu Rumiju, pokraj Bara. U ovom istorijskom romanu, Milovan Vitezović slavi ljubav kao najsvetiju čovekovu odliku.

Srpski epski damar ovaplotio se u epskoj prozi M. Vitezovića, koji izvanrednim postupkom pripovijedanja u romanu "Sinđelić se sa suncem smirio" daje čitaocu osjećaj da je tu baš tada bio i sve svojim čulima vidio i osjetio. Ovo je priča o najjunačkijem srpskom ratniku, vojvodi Stevanu Sinđeliću, iz pera najsrpskijeg savremenog pisca Milovana Vitezovića.

roman sa velikom gospodom beogradskom

Milena iz Knez Mihailove ulice, do sada je doživela pet izdanja, a 1996., kada je objavljena, kao i 1998. i 2000. godine proglašena je još jednim Zlatnim bestselerom Milovana Vitezovića. Nepodnošljiva lakoća Vitezovićevog stila kroz povest o traganju Milene Tice za ljubavlju donosi jedan Beograd po meri piščevog sveta iz „veselih šezdesetih“ U ovoj lirski i anegdotski začinjenoj pripovesti, prepliću se stvarne i samo piscu znane ličnosti, sve zajedno stvarajući urbane legende o jednoj ulici, jednom gradu i jednom vremenu. Poetizujući stremljenja jedne mladosti i najlepši deo života svoje generacije, Vitezović, pisac od zanata, nas zapravo još jednom poziva da volimo život, pokret, svitanje i zrenje životnih plodova.

Još jedna romansirana biografija iz pera dobrog poznavaoca srpske prošlosti i knjževnosti. Posle Vuka, Tucovica, D. Radovica, Vitezovic se bavi detinjstvom Desanke Maksimovic, u kojem seoska devojcica, odrastajuci uz prirodu, narod, ljubav i jezik Brankovine i Srbije, pocinje da biva pesnikinja.

Kao veliku monografiju, koja je i studija i antologija, ali i biografija i roman, napisao je Vitezović knjigu divljenja velikom pesniku, punu svedočenja, pamćenja, poznatih i nepoznatih podataka. Zapisi o čudesnom Dušanu Radoviću...