I JUNAČKI ŽIVOT ODRŽATI - izbor narodnih pesama o uskocima i krajišnicima
S područja Turskog carstva, u potrazi za boljim životom, raja je prebegavala na teritorije Mletačke republike i Habzburške monarhije. Prebezi su naseljavani na granici, a zatim upotrebljavani u borbama protiv Turaka. Senjski i kotorski uskoci uskakali su, kopnom i morem, na turske teritorije i vodili manje i veće bojeve. Drugu stranu granice, čuvali su muslimanski junaci, krajišnici, koji se u pesmama nazivaju Turcima, iako su bili iste krvi i jezika kao hajduci i uskoci. I njihove podvige opeva muslimanska epika.
Priča o Pinokiju objavljena je 1880. godine, i odmah nakon publikovanja ovaj je drveni dečak majstora Đepeta postao jedan od najomiljenijih likova za decu.
Doživljaji Toma Sojera je roman pisca Marka Tvena koji je objavljen 1876. godine. Roman govori o dečaku koji provodi detinjstvo duž reke Misisipi. Radnja se odvija u izmišljenom gradu St. Petersburgu, koji je inspirisan Hanibalom, Misuri, gde je Tven živeo.
ORLOVI RANO LETE - Branko Ćopić (Lektira za šesti razred osnovne škole)
Pisac je oživeo jedno „bosonogo detinjstvo“. Lepoti kazivanja doprinose humor, slikovitost izraza, uverljivost i velika ljubav prema deci. Kroz delo saznajemo, iako pisac vedro priča, koliko rat ostavlja traga u čoveku, koliko šteti jednom narodu i koliko žrtava i samoodricanja treba da se stekne sloboda. Otuda roman ne predstavlja samo svedočanstvo o prošlosti, on predstavlja upozorenje da domovinu, kao nešto najdragocenije, treba čuvati, a slobodu ceniti.
U “Bašti sljezove boje”, zbirci pripovedaka objavljenoj 1970. godine, Branko Ćopić (1914-1984) je objavio poraz ideologije u koju je verovao i napisao svoj literarni testament. Reč je o jednom od najpopularnijih i najplodnijih pisaca srpske književnosti XX veka. Njegovo delo je obimno i žanrovski raznoliko - pisao je pripovetke, romane, pesme, komedije, satire, filmske scenarije, priče i pesme za decu. U toku svog dugog stvaralačkog rada, koji je trajao više od pola veka, stvorio je književno delo koje vremenski i tematski obuhvata veliko razdoblje novije istorije srpskog naroda - od perioda između dva svetska rata do osme decenije ovog veka. U prvom periodu stvaralaštva Ćopić je pripovedao o ljudima svog zavičaja, o njegovom tegobnom životu pritisnutom siromaštvom i svakojakim nepravdama. U drugom periodu u njegovom književnom izrazu došlo je do sadržajnog poistovećenja književno-estetskih i idejno-revolucionarnih ciljeva, kada je Ćopić bio ovenčan slavom najpopularnijeg partizanskog pisca, da bi u trećem periodu došlo do izražaja razočarenje u stvarnost socijalističkog društva, što je potisnulo ideološku tendenciju i inteziviralo emocionalne sadržaje i lirski karakter njegove slike sveta. Pisanjem bajki o detinjstvu i ratu Ćopić je branio i samoga sebe od stvarnosti u kojoj mu je bivalo sve tesnije i tamnije, da bi njegova melanholija vremenom postajala sve izraženija i da bi 24. marta 1984. izvršio samoubistvo.
Spev Gorski vijenac predstavlja delo velikog pesnika koji je bio vladika i gospodar prostorno skučene, ali junačke srpske zemlje u prvoj polovini HIH veka. Malena Crna Gora je slavno, slobodarsko ime stekla vekovnim odupiranjem carevini što je zaposela i držala ogromne teritorije na tri kontinenta. Za ovu priliku, donosimo Njegošev glavni spev u odabranim odlomcima...
Nikoletina Bursać nije tamo neki običan vojnik ili partizan, on je "svojevrsni brđanin", "strašni Nidžo" "mitraljezac golubijeg srca". Budite sigurni da ćete ga zavoleti.
