Proizvodi

Pesnik Lazić je suštinski pevao o velikim stvarima i to trostruko. Najpre, sasvim u skladu sa stihovima koje je napisao izvanredni slovenački pesnik Uroš Zupan „Važne su samo stvari koje te dovedu do sebe“, pesnik se poezijom vraćao sopstvenom izvorištu nadahnuća, oslobađajući se istovremeno „bremena sopstvenog ja“, prerastajući balast rodoslova i sve njegove arhetipski upisane usude. Zatim, reafirmišući sam čin pisanja, promišljanjem i nepokolebljivim radom na stihu, izjednačavanjem značaja svake pojedinačne pesme i zbirke u celini, pažljivo bruseći njenu strukturu u kojoj je vidljivo prisustvo jezičkog intenziteta od prve do poslednje pesme, Lazić je obnovio veru u pesništvo utemeljeno u jezičkoj marljivosti čime je, uz nekoliko svetlih izuzetaka u domaćem pesništvu, zauzeo prilično izdvojenu poziciju. Povrh toga, snagom pesničkog izraza i ukupnim književnoumetničkim domašajem pesnik je postigao ono što sam navodi kao osnovni zadatak pesništva: da ono što se možda, učinilo zaboravljenim i nestalim – „oživi“ – potpisujući knjigu života i neprekidne selidbe iz jedne sudbine u drugu što ukupno, zbirku Služba za Milana B. čini izuzetno vrednim ostvarenjem.

Segmentiran u osamnaest poglavlja, roman U jednom dahu obuhvata kasne devedesete godine i prati životna iskušenja dvojice glavnih junaka: mladog pisca poreklom iz emigracije i inostranog dopisnika. Obojica kreću u svojevrsni Road Trip kroz Srbiju, s ciljem izveštavanja o Protestu. Dok novinar šalje dopise svojih anketa, dotle mu mladi pisac služi kao konsekutivni prevodilac. Jedan tok romana pruža sliku prvih koraka ulaska u književnost, dok je drugi, dominantniji, onaj koji opisuje susrete inostranog dopisnika sa građanstvom i seljaštvom, sa predstavnicima vlasti i opozicije, diljem zemlje. Ceo siže dat je u vedroj (i pomalo setnoj) atmosferi, sa mnoštvom veselih i burlesknih scena iz porodičnog i društvenog života. Roman biva protkan intertekstualnim literarnim pasažima i referencama koje upućuju na rokenrol, odnosno Novi talas, koji predstavlja muzičku potku njihovih kretanja. Okidač za reminiscenciju je telefonski poziv prijateljice, punih dvadeset godina nakon tih događaja. Kao svojevrsna georefleksija, ovaj roman predstavlja hroniku jednog kako geografskog, tako i mentalnog, ili pak najintimnijeg unutrašnjeg prostora i unutrašnjeg govora pojedinca, na raskršću istorije i savremenog trenutka, a sve u iskustvenom i pažljivom radu na jeziku, stilskim, motivskim i semantičkim raslojavanjima, između jednostavnog, sažetog izraza i semantičkih bujnosti metafore, alegorije, parabole... Složeni svet njegovih protagonista biva na trenutke toliko predočiv, a onda iznova višeslojan, skriven, nedokučiv, u igri jezika koji postaje jedan od junaka romana. * Boris Lazić (1967, Pariz), savremeni srpski pisac i prevodilac. U jednom dahu je njegov peti roman, nakon objavljenih romana: Gubilište, Pank umire, Dupli album i Očinstvo.

Izuzetno delo autora srednje generacije srpskih pisaca Borisa Lazića (1967) spada među atipične knjige na našim prostorima. Iako su, povremeno, onostrano, nastalo u snu kao i oni bazični, htonski strahovi tretirani u našoj književnosti ova knjiga je posebna po tome što se sastoji od snova i njihovih opisa. Iskrenost autora, koja povremeno ide do surovih detalja, začuđuje. Pritom, reći će neki, čemu služi prepričavanje sna? Ali, treba znati kako prepričati bilo koju priču i, kroz naraciju, dodati joj nove, uzbudljive elemente i sagledati je iz drugog ugla. Lazić je erudita, književnik, teolog kojem nisu nepoznati putevi i stranputice ljudske duše te samim tim ne čudi da je ovaj vrsni pisac, koji je bio u najužoj konkurenciji za NIN-ovu nagradu, prenosi čitaocima odbljeske svesti i podsvesti s kristalno jasnom vizijom i pripovedačkim darom s kojim se retko ko od njegovih savremenih kolega u Srbiji može meriti.