STRUČNA LITERATURA

Zašto se ponekad čini kao da se istorija ponavlja? Kako su od ljudskih lobanja nastajali pehari za carske gozbe? Zašto su seljaci, iako najbrojniji i temeljni sloj društva, vekovima bili predmet prezira? Kako su ljudi nekada doživljavali Evropu i gde su povlačili njene granice? Zašto su neki vladari dobrovoljno silazili sa prestola, a drugi se kajali zbog zločina koji su ih doveli na vlast? Čime se negovalo lice u Vizantiji? Pripovesti iz davnina Radivoja Radića otkrivaju istoriju iz njenih manje poznatih, ponekad neobičnih, a često duboko ljudskih uglova. U njima se susreću vizantijski carevi, varvarski kraljevi, sultani, monasi, seljaci, ratnici, filozofi i obični ljudi – svi oni koji su, svesno ili nesvesno, ostavili trag u velikoj priči čovečanstva. Bez opterećujućeg naučnog aparata, ali čvrsto oslonjene na istorijske izvore, priče su napisane prepoznatljivim stilom velikog istoričara i zrače lakoćom njegovog pripovedanja.

Domišljata misao da je istorija nauka o onome što se nikad ne događa dva puta može se upotpuniti i osnažiti pronicljivim i verodostojnim objašnjenjem da se povesnica nikada ne ponavlja, ali uz napomenu da se ponavljaju samo istorijske okolnosti, odnosno okvir pojedinih zbivanja. Zaključak koji proističe iz dveju prethodnih premisa istrajava na činjenici da su povesna dešavanja po sebi jedinstvena, zamršena u svojoj unutrašnjoj arhitekturi, dakle, neponovljiva. Upravo u toj neponovljivosti sadržane su zanimljivost, privlačnost i veličajnost istorijskih događaja.
Radivoj Radić (1954) diplomirao je (1980), magistrirao (1985) i doktorirao (1991) na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Usavršavao se u Atini (1985/1986) i u Centru za vizantijske studije Dambarton Ouks u Vašingtonu (SAD) /1997/1998/. Od 2006. redovni je profesor na Katedri za istoriju Vizantije Filozofskog fakulteta u Beogradu. Predaje Istoriju Vizantije i na Filozofskom fakultetu u Istočnom Sarajevu (Pale) i gostujući je profesor na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu u Beogradu. Učestvovao je na preko osamdeset međunarodnih naučnih skupova u zemlji i inostranstvu i do sada je objavio preko tri stotine naučnih i stručnih radova u domaćim i inostranim časopisima. Bio je šef bilateralnog grčko-srpskog projekta Vizantija i Srbija u poslednjem stoleću njihovog postojanja i potonje posledice ovih kontakata (2003–2006). Urednik je časopisa Građa o prošlosti Bosne (Banja Luka) i član redakcije časopisa Античная древность и средние века (Ekaterinburg, Rusija) i Stari srpski arhiv (Beograd). Prevashodno se bavi poznovizantijskom istorijom i vezama između Vizantije i južnoslovenskih zemalja u kasnom srednjem veku, temama iz svakodnevnog života u vizantijskom svetu, kao i fenomenom pseudoistorije. Objavio je knjige Vreme Jovana V Paleologa (1332–1391) (Beograd 1993), Strah u poznoj Vizantiji, 1180–1453, I–II (Beograd 2000), Iz Carigrada u srpske zemlje. Studije iz vizantijske i srpske istorije (Beograd 2003), Srbi pre Adama i posle njega (2003), Vizantija: purpur i pergament (Beograd 2006), Carigrad. Priče sa Bosfora (2007, drugo izdanje 2008), Jovan V Paleolog, vizantijski car (1341–1391) (Beograd 2008), Vizantija i Srbija: plamen i odsjaji (Beograd 2010), Konstantin Veliki – nadmoć hrišćanstva (Beograd 2010), Crno stoleće. Vreme Jovana V Paleologa (1332–1391) (Beograd 2013), Drugo lice Vizantije. Nekoliko zapostavljenih tema (Beograd 2014), Klio se stidi: protiv zlostavljanja istorijske nauke, (Beograd 2016), Srbija 1217: nastanak kraljevine (sa S. Mišićem, Beograd 2017), Istorija Trapezuntskog carstva (Beograd 2022).

Knjiga Radivoja Radića približava nam jedno davno vreme, zaboravljene običaje, strahove i nade stanovnika Vizantijskog carstva. Svakodnevni život na selu ili u gradovima, dečje igre, način školovanja, verovanja i razvoj hrišćanstva glavne su teme novog izdanja biblioteke „Herodotove zavrzlame”. Tekst je bogato ilustrovan, a prate ga spisak svih vizantijskih careva i rodoslovi dinastija Komnin i Paleolog. Na posteru je data karta razvoja Vizantijskog carstva.