UMETNOST - OPŠTA

Priručnik Problemi i rešenja pomaže u rešavanju tipičnih problema koji se javljaju tokom crtanja, uz konkretne smernice kako ih prepoznati i prevazići. Poseban fokus stavljen je na razvoj sigurnosti u radu, pravilno posmatranje i postepeno unapređenje crtačke tehnike.

Knjiga Sveta gora fruškogorska predstavlja rezultat dugogodišnjeg rada i posvećenog istraživanja Dejana Medakovića duhovnog, kulturnog i umetničkog nasleđa manastira Fruške gore. Sačinjena od autorovih studija i tekstova nastalih tokom više decenija, ova monografija osvetljava bogatstvo i slojevitost ovog podneblja koje je s pravom ponelo naziv „srpska Sveta gora“.

Njen odjek u likovnim umetnostima nameravao sam da pratim od kraja XIV veka, tj. od samog početka crkvenog kulta Sv. kneza mučenika Lazara, pa sve do savremenih slika nadahnutih šire shvaćenom kosovskom tematikom. Pritom sam se trudio da istaknem i sve one društvene i političke okvire koji su, nesumnjivo, bitno uticali ne samo na sadržinu već i na likovni oblik kosovskog mita tokom vekova.

Knjiga Nerazmrsivi čvor je totalna analiza jednog umjetnika i njegovog kreativnog puta. Na koncu, Bečanovićev Baldung Grien jedan je od najzanimljivih slikara sjevernoevropske umjetnosti. Riječ je o interpretaciji o koju se ne možete oglušiti, o „otkrivanju“ slikara, uslovno rečeno, skrajnutog u istorijama umjetnosti.

Ključna riječ je manirizam, to je šifra za ovog autora, i jednog i drugog, zapravo – i Baldunga, ali i Bečanovića. I sve ono što ide uz manirizam – od samosvijesti do fetišizma, od ironije do temeljne subverzije.

Ova knjiga nenadmašnog pripovjednog i interpretativnog erosa, istovremeno je studija o fenomenu Sjeverne renesanse. Nakon Bečanovićeve interpretacije duha i puta Sjeverne renesanse van Eyck, Dürer i Baldung ukazuju se kao helenski tragičarski trio Eshil – Sofoklo – Euripid sa svim pridruženim značenjima: onoga koji je prvi velikan, onoga koji je najsavršeniji i onoga koji veliku priču prevodi u fetišističku orgiju. - Balša Brković

Bečanovićeva studija o Hansu Baldungu Grienu počinje kao gotički roman: iskopavanjem mrtvaca i uzimanjem pramena kose. Taj čin nije samo bizarni istorijski detalj, već i tačka preokreta, simbolička scena jednog od ključnih preobražaja modernosti: od renesansne reprezentacije ka manirističkoj ikonografiji ekscesa, deformacije i psihovizuelne nelagode.

Ono što dalje slijedi nije samo umjetničko-istorijska studija, već interpretativna vrtoglavica. Bečanović ne čita Baldungov opus kao niz djela, već kao sistem simptoma: mračna energija slika, viškovi koji se ne mogu ukrotiti, detalji koji opsjedaju pogled. Dojke, nabori, velovi, zmijske i ljudske morfologije više ne prikazuju, one prizivaju. Slika više ne komunicira već zavodi, sablažnjava, hipnotiše, proizvodi tjeskobu.

U središtu tog vizuelnog i teoretskog delirijuma nalazi se fetiš, „fascinantni spoj imaginarnog i realnog“, eksces značenja koji istovremeno sabotira interpretaciju i neumoljivo je proizvodi.

Nerazmrsivi čvor nije tek jedna uobičajena studija o velikom slikaru. U pitanju je psihoanalitički noir i hermeneutički horor u kojem Dürerov pramen kose, Adamovo međunožje i voajeristički kadar Baldungove Eve dobijaju opscenu narativnu aktivnost. - Vladimir Vujošević

Naučite kako da crtate i bojite fantastične svetove sa maestrom Džonom Houvom, glavnim konceptualnim dizajnerom na filmskim trilogijama Gospodar prstenova i Hobit. Uz korak po korak crteže i obojene scene, Houv nam otkriva svoj umetnički pristup fantastici, daje savete o pravljenju portfolija, ali i ilustrovanju knjiga, grafičkih novela i dizajnu za veliko platno.

Svako ko je voleo "Mostarske kiše" Pere Zupca i učio ih napamet, poželeće da ima ovu knjigu ili je pokloni dragoj osobi.

Bibliofilsko izdanje o jednom od najvećih magova rok muzike na prostoru bivše SFRJ.

Pred čitaocima je bibliofilsko izdanje velikog grafičkog dizajnera, profesora Vidana Papića. Duhovito i lucidno, on ilustruje remek-dela Duškovog stvaralaštva.

Ušuškan u krilu planine Rudnik, manastir Vraćevšnica čuva istorijsko blago, konake i crkvu iz 15.veka, muzej sa nameštajem dinastije Obrenović, grob majke kneza Miloša, dela slikara i pesnika Đure Jakšića koji je u ovoj svetinji boravio i još mnogo toga.

VADEMECUM: Promenadni saputnik kroz istoriju umetnosti

Ovaj mali promenadni saputnik kroz istoriju umetnosti sačinjen je sa namerom da svom saputniku, čitaocu, pruži kratke naučne opise nekih čestih pojmova istorije umetnosti. Prvobit na inspiracija za ovakav izbor pojmova bila je misao da oni u istoriji umetnosti znače ne što drugo ili nešto posebno u odnosu na to kako se razumeju kao pojmovi kulture u širem smislu. Na izvestan način, ovako obrađene odrednice imaju za cilj da dopune njihovo šire razumevanje.

Istovremeno, pokazala se potreba da se uvrste i neki opštiji filozofski i teorijski pojmovi koji se možda ređe povezuju sa disciplinom istorije umetnosti, a koji su od velikog značaja u teoriji umetnosti tokom poslednjih nekoliko decenija.Autori ovih odrednica su mladi naučnici, istoričari umetnosti. Oni su saradnici Odeljenja za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu ili su tokom nekoliko proteklih godinna na različite načine sarađivali sa In stitutom za književnost i umetnost u Beogradu. Uredništvo ovom prilikom želi da izrazi veliko zadovoljstvo što su autori pokazali veliko znanje, umeće i naučnu posvećenost.

Prema svojoj nameri, ovaj Vademekum, i više nego druga slična izdanja, nije konačan i Uredništvo se nada da će se periodično obogaćivati.

Šta svaki ambiciozan strip-umetnik zaista želi da crta? Akciju. Naravno. Naučite da, uz pomoć ovog korak po korak vodiča, pravite adrenalinske pokrete, od superheroja u akciji, pa do opasnih borbi. Otkrijte veštine koje su potrebne za crtanje brzih, izazovnih scena akcije, uz savete jednog od najboljih strip crtača na svetu.

Slikar Dado Đurić rođen je na Cetinju 1933. godine, a nakon Drugog svetskog rata odlazi u Ljubljanu kod ujaka, umetnika Mirka Kujačića. Po povratku u Crnu Goru pohađa Umetničku školu u Herceg Novom, a potom upisuje Akademiju likovnih umetnosti u Beogradu, u klasi profesora Marka Čelebonovića. Đurić u Beogradu ubrzo postaje deo grupe „Mediala“, a potom i društva prijatelja „Baltazar“. Od odlaska u Pariz 1956. godine aktivno učestvuje na francuskoj umetničkoj sceni, a prvu samostalnu izložbu u umetničkoj metropoli imao je dve godine kasnije. Bio je dopisni član Crnogorske akademije nauka i umjetnosti, a 2009. predstavljao je Crnu Goru na 53. Bijenalu u Veneciji. Preminuo je krajem novembra 2010. u Parizu u 78. godini, posle duge i teške bolesti, a sahranjen na Cetinju.

Monografija sadrži i najvažnije kritičke i esnjejističke prikaze o skulpturama autora. Skulptorsko delo Ratka Vulanovića ima dugu predistoriju koja se može pratiti i u kritičarskim prikazima objavljenim u Monografiji. Reč je o vajaru čije delo obeležavaju veliki rasponi.
U duhu zanatski najbolje zasnovane i promišljene likovnosti istražuje krajnosti, suprotstavljene, ali ipak povezane estetske odrednice poput apstraktno–antropomorfno, skulptorsko–arhitektonsko, horizontalno–vertikalno, samereno–bezmerno, tvrdo–meko, kružno–kvadratno, statično–klizno, organizovano–haotično, tradicionalno–(post)moderno.

„Leonardo je jedan od prvih umetnika koji je proučavanje prirodnih nauka i njihove tehničke primene u čovekovom životu najdublje vezivao sa svojim umetničkim vizijama. Među spisima iz njegove zaostavštine nalaze se istraživanja o problemu zemljine teže, mehaničkog kretanja, leta ptica, zabeleške o njegovim eksperimentima na ostvarenju zamisli o letu čoveka.

Kao umetnik zrele renesanse stvorio je beskrajni prostor. Za razliku od neprirodnih, besprostornih formi ranije umetnosti, Leonardo je izbrisao dodire kontura i pustio da se stvari i obličja utope u blago plavu izmaglicu nebeskih i zemaljskih daljina. Zbog njegovih širokih interesovanja za umetnost, nauku i tehniku i njihovu sintezu, Leonarda su nazvali „homo universalis“.

U njegovo vreme tek je trebalo otkriti skrivene pokretače prirode. Leonardo je objašnjavao i preobražavao prirodu, ona je tvar iz koje je sve stvoreno i sagrađeno, za njega nešto najviše i najdragocenije. Nije slikao boga u nadljudskom pojavljivanju. Sve što po stoji priroda obuhvata i sjedinjuje svojom harmonijom.“

Oto Bihalji-Merin

Okosnica knjige su intervjui sa Milanom Tucovićem koje je u rasponu od 10 godina uradio Zorana Jeremić. U iskrenom razgovoru dva prijatelja čitaocima se otkriva poreklo, život, stvaralaštvo ali i skriveni poetsko-filozofski svet jednog od najznačajnijih srpskih savremenih slikara. Tekst ilustruju fotografije mr. Branka Pelinovića koje su nastale u ateljeu tokom višegodišnjeg praćenja Tucovićevog rada na slici Memorija pristaništa, jednoj od najfascinantnijih kompozicija srpskog slikarstva s početka 21. veka. Ambijent ateljea isprepletan sa rečima umetnika čitaocu pruža specifičan uvid i tumačenje Tucovićevog dela. Uvodni deo knjige sadrži tekstove istoričarke umetnosti Prof. dr Milanke Todić, književnice i profesorke dr Sanje Domazet, slikara i prijatelja Mihajla Đokovića Tikala i Zorana Jeremića.

Knigu „Šapat istorije – Non-Fictional Story Fringes“ čini 16 tekstova – fringes, tekstualnih repova kojima se dovršavaju brojne price, ispričane u obimnoj monografiji Divlja sloboda umetničke avangarde, koje tamo nije bilo moguće ispričati. Ovom Bogdanovićevom monografijom u velikoj meri zaokružena je priča o novosadskoj avangardnoj umetničkoj Grupi KÔD. Istovremeno, autor u knjizi ukazuje i na otvoren prostor za nova istraživanja – o društvenom kontekstu u kojem je ta avangardna umetnost nastajala i njenim aspektima kojima se struka do sada uopšte nije bavila.

Okupivši Modiljanija, Pikasa, Kiki, Sutina, Mana Reja, Apolinera, Maksa Žakoba, Žana Koktoa, Mari Vasiljef, Majakovskog, Osipa Zadkina, Žorža Papazofa i mnoge druge, knjiga-kamera pred nama postaje deo živog pamćenja evropske kulture'

Vodič za crtanje prirode u najširem smislu, tj. domaćih i divljih životinja, voća i povrća, biljaka, pejzaža. Dati su i ključni metodi crtanja i materijali vezani za perspektivu, svetlost i senku.

Priručnik za crtanje fantastičnih bića i životinja, namenjen svim ljubiteljima fantastike, ali i profesionalnim umetnicima koji se bave razvojem video igara i animacije

Dozvoliti svojim talentima da ustanu i da se predstave, dati im prostora da se razmahnu, pre svega prostora u svom srcu, i pustiti svoj duh da slobodno šeta, to znači osloboditi sebe i svoju slobodu, to znači skinuti škrge i disati na pluća, biti svoj, jedinstven i neukalupljen, slobodan u odlukama i razmišljanjima. Ali to takođe znači i biti nesebičan i siguran u sebe, biti hrabar i odluke donositi sam, preuzeti kompletnu odgovornost za svoje postupke i pristati na mukotrpan rad. Jer sloboda je staza prepuna zamki i nije lako biti slobodan. Tamničara i utamničenih je veoma mnogo, a slobodnih tako malo.'

Prelomljeno povodom stogodišnjice dadaizma – ovo višedecenijsko istraživanje književno-arheološkog tipa svojevrsni je kolaž o Draganu Aleksiću srpskom i jugoslovenskom dadaisti (koji je 1922. godine, dakle pre sto godina objavio dve dadaističke publikacije Dada tank i Dada jazz. Radonja Leposavić srpski i evropski dadaizam (i šire) predstavlja obiljem nepoznatih činjenica, na moderan i vizuelno fascinantan način. Tekst i slika pretočeni su u kolaž/montažu čineći tako jednu uzbudljivu sintezu. I u književno-istorijskom i u vizuelnom smislu remek delo srpskog dizajna i srpske kulture.

Monografija o Geroslavu Zariću, scenografu koji je svojim delom obeležio srpsku i jugoslovensku pozorišnu scenu krajem 20. i početkom 21. veka, uzbudljiva je priča o životnom putu umetnika, počev od njegovog odrastanja, sazrevanja i porodičnog okruženja, do profesionalnog angažmana scenografa, slikara i profesora. Sve što je radio uvek je bilo prepoznatljivo. Bogato ilustrovana knjiga oslikava Gerin scenografski rad, koji obuhvata više od 200 realizovanih pozorišnih predstava, ali i značajan slikarski opus, upotpunjen porodičnim i profesionalnim fotografijama. Monografija je podeljena u pet tematskih poglavlja koja osvetljavaju biografiju umetnika, odabrane intervjue, reči reditelja, glumaca i teatrologa o Zarićevom radu, izbor iz kritika i izabranu teatrografiju, izložbe i nagrade koji svedoče o nesvakidašnjem stvaralačkom opusu.'

Ova monografija u monumentalnoj formi predstavlja djelo Voja Stanića kao jedinstvenog stvaraoca i njegova razmišljanja o životu i kreativnom principu. Slikareve autopoetičke misli-zabilješke o sebi i drugima, ljudskoj sudbini, odmoru, moru, gradu Heceg Novom i cijelom ovom podneblju – odlikuju vedrina, lucidnost, duhovitost i staložena mudrost.
Kritičari Radomir Uljarević, Olga Perović, Luko Paljetak i Robert Bojers napisali su nadahnute eseje i studiozne rasprave, prožete nesumnjivo pozitivnim stavom prema jednom osobenom likovnom svijetu i pristupu. Niko Martinović je dosledno sproveo svoju inventivnu i svestrano promišljenu priređivačku zamisao.
Projekat zaokružuju stručno izvedeni bibliografski podaci, rad Ljiljane Zeković, koji će biti koristan putokaz budućim istraživačima i pouzdan oslonac za brojne poštovaoce stvaralaštva Voja Stanića, opusa koji se još nastavlja i nadograđuje.

Vodič za crtanje okoline u najširem smislu, tj. prirodnih karakteristika drveća, biljaka, reka, mora, planina, ruralnog i urbanog okruženja.

Tragači za znanjem su neumorni i željni još većih otkrića kad god naidju na neku novu zanimljivost koja im privlači pažnju.U ovom tehnološki razvijenom svetu knjige su jedan od najboljih izvora informacija koje čovek ima pri ruci dok istražuje prostornost znanja.Ova knjiga iz edicije 101 uvešće vas u novi svet znamenitih skulptura i spomenika koje morate posetiti.

Vežbanka koja brojnim ilustracijama i slobodnim prostorom za crtanje omogućuje stvaranje sopstvenih karikatura, crtanje stripova i upoznavanje sa osnovama animiranih filmova.

Umetnost u SSSR-u . Avangarda i zvanična socijalistička umetnost i umetnost u post sovjetskom periodu: neformalne umetničke grupa

„Prelepo delo, antologija bogata slikama i tekstovima na temu koja se provlačila kroz čitavu zapadnu civilizaciju.“ – Đanfranko Marone

Ružnoća se obično shvata kao suprotnost lepoti, i to u tolikoj meri da je dovoljno definisati jedan od ta dva pojma da bismo razumeli drugi.

Međutim, ružnoća ne podrazumeva odsustvo lepote. Ona je složena i nepredvidiva pojava koja se kroz vekove transformisala, o čemu svedoče kako antologijski književni tekstovi, tako i kanonska umetnička dela.

Uz pažljivo odabran ikonografski tok knjige, Umberto Eko čitaoca vodi na putovanje kroz noćne more, strahove i ljubavi, gde se čini odvratnosti susreću sa izrazima najdirljivijih osećanja, pokazujući da su različite manifestacije ružnog bogatije i markantnije nego što se obično misli.

U duhu njegovog priznatog dela Istorija lepote, Umberto Eko u knjizi Istorija ružnoće istražuje koncepte monstruoznog i odbojnog u vizuelnoj kulturi i umetnosti.

Šta se krije iza našeg osećaja zaintrigiranosti koji je često izazvan nečim užasavajućim i strašnim?

Odakle potiče magnetska privlačnost prema svirepom i skandaloznom? Da li je ružnoća takođe u očima posmatrača?

Autorovo enciklopedijsko znanje i zavodljive veštine pripovedanja kombinuju se u ovom ingenioznom istraživanju ružnog sa obiljem primera iz slikarstva i skulpture od antičkih grčkih amfora do dela umetnika poput Boša, Brojgela i Goje, otkrivajući da je ono od čega se često branimo i odvraćamo u svakodnevnom životu upravo ono čemu smo nesvesno najviše privučeni.

Umberto Eko je rođen u Aleksandriji 1932. godine. Bio je italijanski pisac, filozof, esejista i lingvista. S vremenom je postao jedan od najznačajnijih mislilaca svog doba. Bio je redovni profesor semiotike na Univerzitetu u Bolonji. Veliku slavu je stekao romanom Ime ruže. Nastavio je da piše romane koji su naišli na sjajan prijem kako kod publike, tako i kod kritike, uključujući Fukoovo klatno, Ostrvo dana pređašnjeg, Baudolino, Tajanstveni plamen kraljice Loane, Praško groblje i dr. Pored romana, Eko je ostavio značajan doprinos esejistici delima kao što su O književnosti, Kazati gotovo istu stvar, Uloga čitaoca (Lector in fabula). Godine 2004. priredio je delo Istorija lepote, a potom 2007. godine delo Istorija ružnoće, nakon čega su obe knjige postale neizostavni deo mnogih biblioteka. Preminuo je 2016. godine u Milanu.

Od istog autora:

Kako sam putovao s lososom, Praško gorblje, Tajanstveni plamen kraljice Loane, Baudolino, O književnosti, Nulti broj, Fukoovo klatno, Ostrvo dana pređašnjeg, Ime ruže i Istorija mitskih zemalja.

Šta je lepota? Lepota nije nikada, tokom vekova, bila apsolutna i večna vrednost. Bila je fizička ili božanska, harmonična ili dionizijska, povezana sa monstruoznošću u srednjem veku i harmonijom nebeskih sfera u renesansi; uzimala je oblik nečega teško odredivog u periodu romantizma, da bi se potom oblikovala kao veština, šala, citat tokom čitavog XX veka. Polazeći od ovakvog pristupa, Umberto Eko je osmislio put koji ne prati trag uobičajene istorije umetnosti, niti istorije estetike, već koristi istoriju umetnosti i istoriju estetike da bi revidirao celokupnu kulturu iz ikonografskog i književno-filozofskog ugla.

Istorija lepote ostvarila je kritički uspeh već nakon prvog izdanja 2004. godine. Autor svojim uvidima prodire u najintimnije kutke filozofije, umetnosti i književnosti, pružajući nam širok spektar perspektiva o lepoti. Kroz bogat tekst ispunjen brojnim primerima uzvišenih umetničkih dela, poput slikarstva i skulpture, kao i dugim citatima iz dela poznatih pisaca i filozofa, Eko nas vodi na putovanje kroz evoluciju shvatanja lepote. Osim kritičkog osvrta na kulturne norme i estetske vrednosti, ovo delo takođe pruža čitaocima dublje razumevanje veza između lepote, filozofije i društvene dinamike. Eko nas podseća na to da je lepota složen i višeslojan pojam koji odražava promene u toku vremena, ali koji istovremeno ima univerzalnu privlačnost koja prevazilazi sve epohe.

„Knjiga koja inspiriše i donosi ogromno putovanje kroz istoriju umetnosti uhvaćenu u nastojanju da komunicira sa višestrukim oblicima lepote. Ostavlja bez daha.“ – Publishers Weekly

Umberto Eko je rođen u Aleksandriji 1932. godine. Bio je italijanski pisac, filozof, esejista i lingvista. S vremenom je postao jedan od najznačajnijih mislilaca svog doba. Bio je redovni profesor semiotike na Univerzitetu u Bolonji. Veliku slavu je stekao romanom Ime ruže. Nastavio je da piše romane koji su naišli na sjajan prijem kako kod publike, tako i kod kritike, uključujući Fukoovo klatno, Ostrvo dana pređašnjeg, Baudolino, Tajanstveni plamen kraljice Loane, Praško groblje i dr. Pored romana, Eko je ostavio značajan doprinos esejistici delima kao što su O književnosti, Kazati gotovo istu stvar, Uloga čitaoca (Lector in fabula). Godine 2004. priredio je delo Istorija lepote, a potom 2007. godine delo Istorija ružnoće, nakon čega su obe knjige postale neizostavni deo mnogih biblioteka. Preminuo je 2016. godine u Milanu.

U izdanju Vulkan izdavaštva objavljeni su naslovi Umberta Eka Iz minimalnog dnevnika, Kako sam putovao s lososom, Praško gorblje, Tajanstveni plamen kraljice Loane, Baudolino, O književnosti, Nulti broj, Fukoovo klatno, Ostrvo dana pređašnjeg, Ime ruže i Istorija mitskih zemalja.

Tumačenje renesanse u religiozno filosofskom ključu.