UMETNOST - PRIMENJENA

Knjiga predstavlja opštu situaciju na polju scenske umetnosti, polazeći od liste kritičkih i teorijskih termina koji su često u upotrebi od šezdesetih godina dvadesetog veka, a još češće početkom novog milenijuma.

Od osamdesetih godina, pozorište je prošlo kroz najmanje tri značajne promene: vrhunac i pad kritičke režije i klasičnog repertoara, osnivanje pozorišta slika koje je okupilo najrazličitije scenske prakse i imalo za cilj estetsku autonomiju; podjednako brzi razvoj i nestajanje interkulturalnog pozorišta. Uporedo sa ovom evolucijom pozorišta koje se još uvek smatralo estetskim i fiktivnim delom, institucionalizacija studija performansa (performance studies) i studija kulture (cultural studies), u pragmatičnom anglofonom svetu, postala je značajan fenomen u domenu kulture i lingvistike.

Na svetskom nivou, eksponencijalan rast performansa u kulturi – kulturalnih performansa, predstavlja pojavu koja je obeležila početak ovog milenijuma. Ova knjiga želi da posvedoči upravo o tom performativnom preokretu i njegovim posledicama za scensku produkciju, a da pri tom ne zapostavi estetska i umetnička dela kontinentalne tradicije koja ostaju osnovni predmet ovog istraživanja.

Sadržaji i tumačenja svih sačuvanih antičkih drama u jednoj knjizi


Autor je profesor uporedne i helenske književnosti na Univerzitetu u Pizi i veliki poznavalac grčkog i rimskog pozorišta, naročito njihovih tema, o čemu svedoči i ovo delo. Po načinu izlaganja slično je indeksima operskih i baletskih libreta, sa detaljnim prikazima svake drame po činovima. Posebno je značajno u našoj sredini gde retko imamo priliku da vidimo autentično antičko pozorište. Čak i oni koji su studirali ili studiraju dramu, pronaći će u ovoj knjizi dragocene i nepoznate detalje.

Knjiga predstavlja pregled od Eshilovih Persijanaca, zaključno sa Senekinim Herkulom na Eti i Oktavijom .Osamdeset i pet sačuvanih dela grčkog i rimskog teatra prikazano je u ovoj knjizi sa uverenjem da je antičko pozorište živi deo naše sadašnjice.Gvido Paduano je za svaku dramu prikazao njenu tematsku strukturu, glavne probleme i značajne motive. Prikazana su sva sačuvana dela Eshila, Sofokla, Euripida, Aristofana, Menandra, Plauta, Terencija i Seneke, a bogatstvo njihovih tema prepoznavaće se u delima kasnijih dramatičara, pre svega Šekspira, potom španskih i francuskih tragičara, zaključno sa operskim libretom koji svoje početke vezuje za antiku (Monteverdi Krunisanje Popeje, Perslova Didona i Enej itd).

Može se koristiti kao uvodnik za one koji ne poznaju antičko pozorište ali žele da budu obavešteni , ili kao podsetnik za čudesni svet antičkog teatra, nikad do kraja odgonetnutog niti otrgnutog od mita. Knjiga Gvida Paduana donekle će ublažiti prazninu u ovakvoj literaturi na našem jeziku, naročito blistavim uvodom koji je sročen kao kraće predavanje. Ujedno i inspiracija pozorišnim rediteljima u uslovima nekog novog, bogatijeg teatra koji bi se vratio klasičnim vrednostima.


SADRŽAJ

PREDGOVOR

PREDUSLOVI GRČKOG POZORIŠTA

ESHIL

SOFOKLE

EURIPID

ARISTOFAN

MENANDAR

PLAUT

TERENCIJE

SENEKA

Bibliografija

Indeks


Gvido Paduano:
Predaje uporednu književnost i helensku književnost na Univerzitetu u Pizi. Među njegovima najznačajnijim knjigama izdvajaju se: Duga istorija kralja Edipa: Frojd, Sofokle i zapadno pozorište(1994) i Komičar (1999).

Priređivač je brojnih dela Aristofana, Euripida, Plauta i drugih.

Istorija filma Dejvida A. Kuka sveobuhvatni je vodič kroz filmsku umetnost od njenih početaka do današnjih dana. Autor obrazlaže sve bitne aspekte filma i filmskog stvaralaštva i ujedno nas upoznaje sa tehnološkim, društvenim i ekonomskim kontekstom u kom je nastala i razvijala se svetska kinematografija. U istorijski pregled Kuk znalački uklapa detaljnu analizu najznačajnijih filmskih ostvarenja kao što su Rađanje jedne nacije, Oklopnjača Potemkin i Građanin Kejn. Pritom, on svoju pažnju posvećuje i filmovima koji su snažno uticali na karijere najpoznatijih reditelja, svrstavajući tu Hičkokovu Vrtoglavicu, Renoarovo Pravilo igre, Ozuovu Tokijsku priču i Paradžanovljeve Senke zaboravljenih predaka. Delo donosi obilje podataka o najvažnijim periodima u razvoju filma i čuvenim filmskim školama: vajmarskom filmu, ruskom filmu predsovjetskog perioda, francuskom Novom talasu, novom španskom filmu...; govori o razvoju filmske tehnologije i, naravno, o najpoznatijim filmskim rediteljima: Grifitu, Velsu, Kurosavi, Bergmanu, Stounu... Novo izdanje nudi iscrpan pregled promena koje su se dogodile u savremenoj kinematografiji: od digitalnih inovacija i njihovog uticaja na distribuciju, potrošnju i nezavisnu produkciju filmova, do ispitivanja mogućnosti za formiranje globalnog filmskog pejzaža.

Ova knjiga pokušava da na prigodan i, gde je to moguće, zabavan način odredi Šekspirov položaj u odnosu na glumce i druge pisce njegovog vremena. Ona prati i dalje razvija savremenu kritičku i naučnu misao koja Šekspira vidi ne kao usamljenog velikana, već kao punopravnog člana pozorišne zajednice, zaposlenog dramskog pisca sa profesionalnim obavezama prema ostalom pozorišnom osoblju bez čije pomoći njegova umetnost ne bi bila toliko uspešna.

U istoriji XX veka značajno mesto pripada filmu, tehničkom i izražajnom instrumentu koji ume neposredno i živo da prikaže ne samo činjenice i događaje već i ideje, običaje, modu, individualne i kolektivne obrasce ponašanja. I u istoriji Italije film je predstavljao umetničku i kulturnu oblast od velikog značaja čijom se analizom taj narod, “uhvaćen” i predstavljen u svojim aktivnostima i navikama, može bolje razumeti i upoznati Otud i odluka Akademije nauka u Torinu i Nacionalnog muzeja filma da organizuje međunarodni skup na kome bi još jednom razmotrila istoriju italijanskog filma i uticaj koji je on ostvario na društvo i okruženje. Knjiga je zbirka radova sa ovog skupa koji su koncentrisani oko dve velike teme:
· Istorija italijanskog filma, s osvrtom na posebnost i karakteristike.
· Ekonomska priroda fenomena koji odlikuju filmsku produkciju: njen nastanak u formi industrije, razvoj kroz oblike visokog zanatstva i, naravno, kriza.
Grupa kvalifikovanih stručnjaka okupila se tako da bi što bolje sagledala različite aspekte italijanskog filma: proizvodne, ekonomske, umetničke, ideološke, umetničke, pa i teorijske, a nisu zanemareni ni oni aspekti koji su donosili različite novine i ideje. Istorijsko gledište upotpunjeno je doprinosima sociologa, lingvista, semiotičara, što je omogućilo da na kraju skupa budu izdvojeni neki tipični sadržaji italijanskog filma i sagledane njegove karakteristične izražajne forme i način komunikacije.

Veličanstvena, hladna lepota tajlandskog kon teatra sa maskama, pokreti burmanskih plesača koji su nalik na lutke, i meka, meditativna elegancija vajang vong plesne drame sa Jave vrhunski su primeri klasične pozorišne umetnosti jugoistočne Azije. Pozorišne tradicije tog dela Azije po svojoj veličanstvenosti i stepenu stilizacije mogu se uporediti sa vrhunskim pozorišnim žanrovima drugih zemalja, kao što su evropska opera ili balet, japanski kabuki i indijski katakali.
Knjiga je uvod u osnovne tradicije pozorišta i plesa jugoistočne Azije. Na tom prostoru postoje stotine, možda i hiljade različitih formi pozorišta i plesa, od kojih su mnoge deo ritualnih tradicija manjinskih etničkih grupa. Ovo delo se prevashodno bavi klasičnim tradicijama koje se još uvek izvode i koje se mogu videti na sceni. Najviše pažnje posvećeno je Burmi, Tajlandu i Indoneziji, a takođe su predstavljene pozorišne forme Kambodže, Laosa i Malezije, zemalja u kojima klasične tradicije polako nestaju i koje strani posetioci ne mogu lako videti. Takođe je predstavljeno i kinesko pozorište koje je, pored indijskog, najsnažnije uticalo na pozorišne tradicije u jugoistočnoj Aziji.