DOMAĆI AUTORI

Ovo je priča o umetničkim ozarenjima, ali i životnim usudima. Umetnost je velika pozornica na kojoj se kreću junaci koji uloge ne biraju, nego ih dobijaju. Izgubljeni u sopstvenim postojanjima, oni dopuštaju snovima da ih vode verujući da jedino tako mogu otkriti sopstveni identitet.

Priređujući Šekspirovog Kralja Lira na sceni Dvorskog nacionalnog teatra u Minhenu, glavni junak ove priče, Joca Savić – srpski umetnik nepravedno zanemaren na našim prostorima – podseća nas na sveprožimajuću prirodu umetnosti i njenu suštinu koja leži u neiscrpnoj raznolikosti tumačenja iste priče. Paradoksalan spoj stvarnosti i umetnosti odgovara spoju ljudske ništavnosti i neograničene ljudske mogućnosti. Upravo u tom paradoksalnom spoju počiva kosmička dimenzija ljudskog postojanja.

U ovoj knjizi se kroz prepisku razdvojenih ljubavnika talijanska i dubrovačka renesansa susreću sa romantičarskim duhom XIX veka, a ukusi petrarkističke lirike sa lascivnošću folklornog stvaraoca. Portreti velikih pesnika i slikara, istorijskih ličnosti i slavnih lepotica utkani su u narativ pun himeričnih preokreta, strasti i oduševljenja, gde postaju deo jezika žudnje i udvaranja. Ovaj izbor iz književnih formi prošlosti i njihov slobodan preplet, kao i povratak na razne načine rimovanim šestercima – u romanu ih ima na hiljade – podrazumevaju subjektivnu interpretaciju sadržaja kulture, tako da se oni preobražavaju u momente intimnog života junaka, i melodramsko koncipiranje lepote, opredeljenje za pesništvo kao za čisto
sanjarenje.

Na stranicama ove knjige Miloš Latinović ostaje u svetu umetnosti i teatra, s tim što ovog puta pripoveda o sudbinama junaka koji su živeli u različitim epohama i na različitim prostorima. Njihove borbe su iste – svi oni nastoje da pronađu smisao sopstvene egzistencije. Tako nas autor podseća na to da u okviru stvarnosti postoji i jedna nepromenljivost, a to je vremenska cikličnost.

Strast prema pozorištu i večnom Šekspiru, mogućnost da se umetnost razume kao jedino zadovoljstvo u svetu koji nam je dat, kontrapuntski odnos glasova junaka koji se sjedinjuju kad god junaci promišljaju o umetnosti, a onda razmimoilaze u tišini njihovih unutrašnjih konflikata, predstavljaju uporišne tačke romana. Sukob između prošlog i sadašnjeg, želja i mogućnosti, razuma i strasti razrešava se saznanjem da će sve na ovom svetu jednom proći osim tragova ljudskog duha odenutih u ruho umetnosti.

The Waves of the Belgrade Sea is a title wittily reminiscent of the fact that Belgrade lies on the shore of the former Pannonian Sea, while, on the other hand, it symbolically portrays the Balkan megalopolis as an urban sea inside of which storms and peaceful life periods take turns. Every man is a shipwreck survivor, but before he delves into his true inner loneliness, he must get acquainted with the world; first he must find and lose a great love. That is why Danilov has interwoven an irresistible heroine and a story of great love into the tale of the city, its streets and the famous Belgrade market, where you can often find the author himsel, fleafing through old books on the counters or plainly picking vegetables, always deeply aware of the enigmatic human destinies written on the faces which seem to testify to the centuries gone by. Danilov's hero is searching for his father, the greatest mystery of his life, thus continuing in the vein of the dominant subjects of the Serbian prose of the XX century, hallmarked by the works of the writers such as Bora Stanković, Ivo Andrić, Miloš Crnjanski, Danilo Kiš, Slobodan Selenić, David Albahari... Both the father and the son in Danilov's novel are on a quest for truth, freedom and happiness – always present and yet never truly here.

- Aleksandar Jerkov

Upokojavanje prosektora Majerhofera je roman neobično dugih, izuzetno stilizovanih rečenica koji prati sasvim kratak period, nekoliko poslednjih trenutaka u životu gospodina Kristijana Majerhofera Mlađeg, prosektora u lokalnoj bolnici
u Hajdelbergu, u Nemačkoj. On u poslednjem času traga za sećanjima i osećanjima, a sve se pretvara u metafizički triler ili postmoderni pikarski roman. Na tom putu on će otkriti svoje istinsko lice i poreklo, i u toj istini neće biti ničeg utešnog sem istine same po sebi.

Autor romana kaže da je inspiraciju tražio u poetskoj filozofiji i jeziku Fridriha Helderlina, „karakterizaciji“ likova Roberta Muzila, atmosferi romana Tomasa Mana i Franca Kafke, stilizaciji Henrija Džejmsa i poetičkom čvoru kakav postoji u prozi Danila Kiša. On veruje u visoki stil književnog pripovedanja i ideju književne forme. Uprkos svemu i savremenom svetu, on veruje u apsolutnu univerzalnost svoje priče koja neće biti sputana teskobama geografskih ograničenja.

"Može li naša savremenost da stane u roman ako se u njemu traga za autentičnim životom? Da li je prijateljstvo važnije od novca a uspeh od poštenja? Ima li ljubavi i posle svega? Da li je to bila nova revolucija ili sunovrat?"

"Viktorija je roman koji govori o svemu tome i spaja povratak sa letovanja, umesto čuvenog povratka Čarnojevića iz rata, sa moralnim krahom posle socijalizma – daleko je sunce ostaje još dalje. To je jedan nemogući spoj u kojem Marko Krstić odmah hoće sve, i liriku duše i triler života, i istoriju
književnosti i rehabilitaciju (kontra)revolucionarnog sloma. Viktorija je, međutim, neodoljiva dekoraterka koja na nogama ima sandale. Ljubav ne menja stvari ali spasava duše."

Ljudski je život dah u vremenu, sićušno strujanje u svetu – ta činjenica je poražavajuća za čoveka kome je stvarnost mera svih stvari. Ali, kada čovek počne da razmišlja o konačnosti i kada misao o smrti poput nepozvane sile zatrese njegov svet, on počinje da razumeva zakonitosti prema kojima je život tek talas preko nepomičnog, glatkog kamena, na kom se ništa ne može zadržati duže od trenutka. U toj igri talasa i kamena ima nečeg uzvišenijeg od tajni koje su začin ljudske svakodnevice – ne treba zaboraviti da snaga talasa u nizu ima moć da preoblikuje materiju i tako je promeni.

Samo se u neomeđenoj mreži veza između ljudi nalazi podsticaj za stvaralaštvo koje prevazilazi ljudsko vreme. U takvu mrežu je bila uhvaćena i Milica Krstić Čolak Antić. Jedan talas preko kamena, jedna naizgled minijaturna masa koja se gubi pred sledećim naletom penušave vode. Po čemu se ona razlikuje od ostalih? Kako je uspela da izmrvi zid postojanog kamena i da od njega odvali čitav jedan komadić?

Roman Vreme je ljudsko talas na kamenu predstavlja postmodernu formu kombinovanja istorijske zbilje i umetničke fikcije. U njemu se susreću događaji i likovi – istorijske ličnosti koje se odvajaju od svog doba tako što postaju ideje i nosioci smisla. U toj panorami centralno mesto zauzima zgrada Druge ženske gimnazije u Beogradu u Ulici kraljice Natalije, koju je projektovala Milica Krstić Čolak Antić. Prateći tragove koji zgradu udaljavaju od njenog prvobitnog lika, čovek shvata da zapravo ide putem odustajanja od kulture i ideala koji ima ne samo tvorački smisao nego i potencijal održivosti naroda.

Vilijam Šekspir umro je 1616. godine. Sahranjen je u Crkvi Svetog Trojstva u Stratfordu na Ejvonu. Na njegovom grobu, po njegovoj želji, napisano je: „Proklet da je ko mi pomeri kosti.“

Kletva ili zavet – za generacije koje su stizale – ili jednostavno briga za ostatke tela, jer očito je bilo već tada, u godinama pred smrt, da njegov duh, kroz njegovo delo, ostaje večno da traje i nadahnjuje. Njegova smrt značila je porinuće nepotopive lađe duha, čije je dejstvo odbilo da se ukalupi u linearno vreme, u okove žanra, u ladice interpretacija...

Njegovo delo puno strasti i potentnosti četiri veka inspiriše umetnike, predmet je polemika, rasprava, ali pre svega traganja za novim prostorima, rešenjima i tumačenjima.

Tako je i knjiga „Šekspirijens“ svojevrsna ekspedicija grupe srpskih književnika koji su pošli tragom dela Vilijama Šekspira u nadi da će u tom grandioznom opusu pronaći grumen izuzetnosti. Žanrovska i stilska razuđenost „pronalazaka“ samo je dokaz brojnih mogućnosti i putanja kojim ta Šekspirova lađa i danas plovi.