DOMAĆI KLASICI

Radnja Krležine najpoznatije drame odvija se u Zagrebu dvadesetih godina 20. veka, u vreme političkih i društvenih previranja koja su oblikovala sudbine mnogih. Leone Glembaj, glavni lik prvog dela trilogije, koju još čine drame U agoniji i Leda, predstavlja paradoksalnu figuru bogatog industrijalca i tragičnog antiheroja. Njegova unutrašnja borba, oblikovana snažnim moralnim sukobima, duboko je povezana s njegovom porodicom, posebno s ocem Ignjatom, čije je sumnjivo poslovanje ostavilo trajne ožiljke na porodičnom imanju. Dinamika Glembajevih otkriva složene odnose moći, ljubavi i izdaje unutar porodice, dok se tajne iz prošlosti polako razotkrivaju.

Tok dramske radnje u Gospodi Glembajevima može se uporediti sa nizom eksplozija, od kojih je svaka potonja snažnija od one prethodne. „Eksplozije” o kojima je reč pisac motiviše velikim razlikama u vrednosnim karakteristikama likova drame, a pre svega razlikom između Leonea Glembaja i ostalih članova porodice Glembaj.
Nikola Milošević

Glembajevi su neka vrsta dekorativnog panoa, naslikanog po motivu jedne građanske civilizacije na odlasku, u agoniji, i imaju karakter poetskog lirskog poniranja u sve elemente takozvane psihološke drame. Položiti težište na problematiku upravo te psihološke dramatike, to bi zapravo bio zadatak knjževnih analiza na temu glembajevštine.
Miroslav Krleža

Najveći spev pisan na srpskom jeziku sa dodatkom Andrićevog eseja "Njegoš kao tragični junak kosovske misli"
Gorski vijenac počinje kao poetska vizija, nastavlja se kao političko-istorijska drama, prelazi dalje u venac epskih slika iz narodnog života, a završava se prizorima zasnovanim na paralelizmu istorijskih zbivanja i filosofskih monologa igumana Stefana. U formalnom pogledu, Gorski vijenac je sinteza svih triju osnovnih rodova poezije s njihovim različitim vrstama i podvrstama, pesnička enciklopedija u kojoj su obuhvaćene sve pesničke forme i svi vidovi crnogorske stvarnosti i istorije. On spada u one izuzetne poetske tvorevine u koje kao da se sleglo sveukupno iskustvo čitavih epoha u životu pojedinih naroda i civilizacija, istorijsko, pesničko i filosofsko.
Jovan Deretić

„Neka bude što biti ne može!” Nigde u poeziji sveta ni u sudbini naroda nisam našao strašnije lozinke. Ali bez tog samoubilačkog apsurda, bez toga, da se paradoksalno izrazimo, pozitivnog nihilizma, bez toga upornog negiranja stvarnosti i očevidnosti, ne bi bila moguća ni akcija, ni sama misao o akciji protiv zla. I u tome je Njegoš potpuno izraz našeg osnovnog i najdubljeg kolektivnog osećanja, jer pod tom devizom, svesno i nesvesno, vođene su sve naše borbe za oslobođenje, od Karađorđa pa do najnovijih vremena.
Ivo Andrić