ESEJISTIKA I PUBLICISTIKA

O pesničkim i kritičko-esejističkim knjigama Miodraga Pavlovića pisao je Bogdan A. Popović gotovo celim tokom svog kritičarskog delovanja. Najčešće je objavljivao kritike njegovih novih knjiga; povremeno je pisao eseje o knjigama koje su oblikovale etape u pesnikovom stvaralačkom stasavanju; u dva maha priredio je izbore iz njegove poezije (Poezija, 1986. i Izabrane pesme, 1996); knjigu eseja o njegovoj poeziji (Epski raspon Miodraga Pavlovića) objavio je 1985.

Priliku da objavi knjigu kojom bi kritički bio obuhvaćen Pavlovićev integralan pesnički opus iskoristio je Popović oblikujući dvodelnu rukopisnu celinu: u prvi deo („Pesme i poeme”) svrstao je tekstove koji su mu koncepcijski omogućili govor o većem broju poetički srodnih, ili hronološki bliskih pesnikovih knjiga; drugi deo („Epski rasponi”) sadrži znatno skraćen i ovom izdanju prilagođen deo njegove esejističke knjige o Pavlovićevoj poeziji kome je, uz ostalo, namenjeno da obelodani autorov estetički i poetički zasnovan vrednosni sud o delima koja (pojedinačno i objedinjeno viđena) smatra najvrednijim u pesničkom opusu o kome je reč.

U ovu knjigu Bogdan A. Popović svrstao je tekstove – deset eseja i pet kritičkih kolaža – objedinjene njenim naslovom (Rasponi) u funkciji podnaslova (poetski i poetički). Gotovo svi eseji, pisani da posluže kao predgovori/pogovori izdanjima izabranih pesama, za zbornike radova o pesničkim opusima, ili drugačije podstaknuti, prvi put se pojavljuju među koricama njegovih knjiga.

Redosled tekstova uslovljen je prvim podatkom u biografiji pesnika (i pesnikinja) o čijim je delima Bodgan A. Popović pisao. Reč je o delima Jovana

Hristića, Borislava Radovića, Ljubomira Simovića, Ivana Gađanskog, Dragana Kolundžije, Mirjane Ste


fanović, Milutina Petrovića, Miroslava Maksimovića, Simona Simonovića, Marije Šimoković, Slobodana Zubanovića, Duška Novakovića, Novice Tadića, Vladimira Kopicla i Zlate Kocić.

Posle romana i knjiga prica, po kojima je Momo Kapor (1937–2010) više nego prepoznatljiv u srpskoj književnosti, pred citaocima su njegove manje poznate televizijske kritike koje je, kao svoje prve književne radove, objavljivao dvaput mesecno u rubrici "Mali ekran", u "Književnim novinama" od 1964–1969. godine. Izabrane u ovoj knjizi, Kaporove "price" o televiziji u nastajanju, na medijskom prostoru ondašnje Jugoslavije, svedoce o njegovoj potrebi da u svakom programu ili emisiji traži važan susret sa životom. Britki jezik, dosetka, nemirni duh, obrušenost na glupost, na licemerje, na kukavicluk, izdvajale su ove tekstove od onih kakvim je obilovala ondašnja štampa. Pozivajuci se na Foknera, Prusta, Hemingveja, Hickoka, Trifoa, Godara... polazeci od uverenja da televizija pociva na fenomenu masovne kulture kao "nove audiovizuelne naslednice" tradicionalne kulture, Kapor je tražio "moralni barometar", svestan da mali ekran fabrikuje lažne idole, povladuje šundu i kicu, i zanemaruje stvaralacki duh. Postavio je velike zahteve svakome ko piše o televizijskom programu. Osecajan i maštovit, nadmocan u zapažanju, duhovit u zakljucivanju, poredio je televizijskog kriticara sa Prometejem, mada bez vatre, i ostavio mu na "cuvanje" mali ekran – njegove prave vrednosti i opasne zablude.