Samuilova država je istorijski fenomen koji je oduvek privlačio pažnju ne samo istoričara od zanata, nego i čitalačke publike, ali i određenih političkih krugova. Upravo je ta politička dimenzija, koju možemo pratiti ako ne pre a svakako počev od Berlinskog kongresa (1878), katkad zamagljivala objektivnu istorijsku istinu. Otuda se o ustanku Samuila i državi koju je stvorio pisalo kao ustanku balkanskih Slovena, Bugarskom carstvu, Makedonskom carstvu. Ta politička dimenzija, izražena i u naše vreme, prisutna je u odnosima Bugarske i Severne Makedonije. Savremena vizantologija smatra da je Samuilova carevina jedna faza u istoriji srednjovekovne bugarske države. U skladu sa naučno prihvaćenim ocenama, a povodom jubileja hiljadu godina od bitke na Belasici (1014), bugarski medievalista Georgi Nikolov napisao je studiju o Samuilu. Reč je o knjizi u kojoj je na živopisan i uverljiv način data dramatična povest o državi koja je postojala četiri decenije i uspešno odolevala Vizantijskom carstvu. Ne treba gubiti iz vida da se upravo u to vreme Vizantija nalazila na vrhuncu moći i bila najsnažnija u trouglu onovremenih svetskih sila (Sveto Rimsko carstvo – Arapski kalifat – Vizantija). Osoben kolorit Samuilovoj državi daju istorijske činjenice o hiljadama oslepljenih vojnika, o mučeničkoj smrti njenog vladara i, naposletku, o njenoj propasti.
O autoru:
Georgi N. Nikolov je rođen 1957. godine u Sofiji. Na Sofijskom univerzitetu „Sv. Kliment Ohridski“ završio je studije istorije 1981. godine. Magistarski rad „Vizantijska administracija u bugarskim zemljama u XI i XII veku“ odbranio je sa odličnim uspehom. Bio je doktorant u Centru za slovensko-vizantijska istraživanja „Ivan Dujčev“. Na Istorijskom fakultetu Sofijskog univerziteta bio je asistent od 1990, glavni asistent od 1997. i docent od 2001. godine. Doktorsku disertaciju pod naslovom „Centralizam i regionalizam u ranosrednjovekovnoj Bugarskoj (VII–XI vek)“ odbranio je 2001. godine. Bio je na jezičkim specijalizacijama u Solunu, Grčka (1988) i Lajpcigu, Nemačka (1996), kao i na naučnim usavršavanjima u Krakovu, Poljska (2002. i 2003) i Kelnu,Nemačka (2003). Autor je osam knjiga, osamdeset naučnih radova, četrdeset recenzija i nekoliko stotina popularnih tekstova. Osim u Bugarskoj, njegovi naučni radovi publikovani su u Nemačkoj, Gruziji, Grčkoj, Poljskoj, Rusiji, Severnoj Makedoniji, Srbiji, Mađarskoj i Francuskoj.Sa saopštenjima je učestvovao na šezdeset pet nacionalnih i međunarodnih naučnih konferencija, uključujući i konferencije u Srbiji. Za Byzantinische Zeitschrift, najstariji i najugledniji vizantološki časopis u svetu, od 2009. godine je referent za bugarske publikacije. Od 2011. godine jedan je od članova osnivača međunarodnog Savetodavnog upravnog odbora istraživačkog Centra Valdemar Ceran za istoriju i kulturu Mediteranskog basena i Jugoistočne Evrope (Advisory Board of the Waldemar Ceran Research Centre for the History and Culture of
the Mediterranean Basin and South-East Europe, Ceraneum; Lođ, Poljska). U vreme 23. svetskog vizantološkog kongresa u Beogradu (2016) izabran je za člana Komisije za istorijsku geografiju i prostornu analizu Vizantije pri Međunarodnoj asocijaciji za vizantijska istraživanja (Commission for the Historical Geography and Spatial Analisis of Byzantium at the AIEB). Držao je predavanja na Univerzitetu u gradu Lođu, Poljska (2003), u Seulu, Južna Koreja (Hankuk University of Foreign Studies, 2018) u Napulju, Italija (Universita degli Studi di Napoli „L’Orientale”, Dipartimento di Studi Letterari, Linguistici e Comparati, 2019). Osnovna naučna interesovanja su mu vizantijska i bugarska srednjovekovna istorija. Georgi N. Nikolov je učenik najvećeg bugarskog medieviste našega vremena, akademika Vasila Gjuzeleva. On je nastavljač bugarske medievističke škole XX veka.
