SVET U DEPRESIJI OD 1929. DO 1939

Zašto se ponekad čini kao da se istorija ponavlja? Kako su od ljudskih lobanja nastajali pehari za carske gozbe? Zašto su seljaci, iako najbrojniji i temeljni sloj društva, vekovima bili predmet prezira? Kako su ljudi nekada doživljavali Evropu i gde su povlačili njene granice? Zašto su neki vladari dobrovoljno silazili sa prestola, a drugi se kajali zbog zločina koji su ih doveli na vlast? Čime se negovalo lice u Vizantiji? Pripovesti iz davnina Radivoja Radića otkrivaju istoriju iz njenih manje poznatih, ponekad neobičnih, a često duboko ljudskih uglova. U njima se susreću vizantijski carevi, varvarski kraljevi, sultani, monasi, seljaci, ratnici, filozofi i obični ljudi – svi oni koji su, svesno ili nesvesno, ostavili trag u velikoj priči čovečanstva. Bez opterećujućeg naučnog aparata, ali čvrsto oslonjene na istorijske izvore, priče su napisane prepoznatljivim stilom velikog istoričara i zrače lakoćom njegovog pripovedanja.

Nova knjiga Milana St. Protića.

DVADESET TRI LEKCIJE doktora istorije koji je bio u sobi kada se istorija dešavala.

DVA VEKA ISTORIJE. I JEDNO PITANJE.

Zašto sloboda uvek iznova mora da se osvaja

Milan St. Protić je doktorirao modernu evropsku istoriju u Santa Barbari. Bio je ambasador u Vašingtonu i gradonačelnik Beograda posle Petog oktobra. Praunuk je Stojana Protića, prvog predsednika vlade Kraljevine SHS. Malo ko je o istoriji pisao sa oba mesta odjednom – iz arhive i iz sobe u kojoj se odlučivalo.

U dvadeset tri ogleda Protić čita Francusku i Rusku revoluciju, pad Irana, američku protivrečnost i raspad Jugoslavije. Uporedo čita i ljude. Pašića i Čerčila kao isti psihološki soj. De Gola i Salana kao dva lica iste vojske. Marksa i Mengera kao dva odgovora na isto pitanje. Andrića kao čoveka koji se „grešio u svakodnevici, a u spisateljstvu ostao veran sebi“.

A onda se okreće nama.

Zašto Srbi uvek traže moćnog zaštitnika – od ruskog cara, preko Staljina i Čerčila, do Putina i Trampa? Da li je Srbija ikada bila demokratska zemlja? Jugoslavija kao anatomija jedne zablude. I Peti oktobar, o kome piše kao učesnik, a ne kao posmatrač: „Znali smo protiv koga smo, nismo znali za šta smo.“

Kako je nastajala ideja o Rusiji i šta je oblikovalo njenu kulturu, identitet i pogled na sopstveno mesto između Istoka i Zapada?

U knjizi Natašin ples: Kulturna istorija Rusije Orlando Fajdžis vodi čitaoca kroz više od dva veka ruske istorije, od vremena Petra Velikog i izgradnje Sankt Peterburga do kraja Staljinove ere. Umesto klasične političke istorije, autor Rusiju posmatra kroz njenu književnost, muziku, slikarstvo, filozofiju, običaje i svakodnevni život.
Naslov knjige inspirisan je scenom iz Tolstojevog romana Rat i mir, u kojoj mlada Nataša Rostova spontano zaigra ruski narodni ples. Upravo taj trenutak postaje simbol jednog od centralnih pitanja knjige – odnosa između evropskog uticaja i duboko ukorenjene narodne tradicije u ruskoj kulturi.
Fajdžis istražuje način na koji su veliki ruski pisci, umetnici, kompozitori i mislioci pokušavali da odgovore na pitanje šta znači biti Rus. Kroz njihova dela i životne priče otvara teme aristokratije i seljaštva, grada i sela, vere, revolucije, umetnosti i mita o „ruskoj duši“, pokazujući koliko je ruski identitet nastajao iz stalnih unutrašnjih suprotnosti. Natašin ples je obimna i bogato ilustrovana kulturna istorija Rusije koja povezuje velika umetnička dela sa istorijskim okolnostima u kojima su nastajala. Fajdžis piše pristupačno i pripovedački, pa iza poznatih imena ruske kulture otkriva njihove svetove, ideje i dileme, kao i šire društvo koje ih je oblikovalo.
Knjiga će posebno privući čitaoce zainteresovane za rusku istoriju, književnost i umetnost, ali i sve koji žele da bolje razumeju kulturne korene Rusije i način na koji su se tokom vekova oblikovali njeni identitet i predstava o sopstvenoj istorijskoj ulozi.

O autoru
Orlando Fajdžis je britanski istoričar i pisac, specijalizovan za rusku i evropsku istoriju. Bio je profesor istorije na Birkbek koledžu Univerziteta u Londonu, a autor je više zapaženih knjiga o Rusiji, među kojima su Narodna tragedija, Doba šaputanja, Krim, Evropljani i Priča o Rusiji.

Drevni narod Srbi 2 – Matični narod IndoEvrope Radovana Dragića predstavlja nastavak istraživanja započetog u prvom tomu istoimene edicije. U središtu knjige nalazi se široko postavljena teza o Srbima kao jednom od najstarijih naroda Evrope i njihovoj ulozi u oblikovanju indoevropskog etničkog, jezičkog i kulturnog prostora. Autor ovu temu razmatra kroz istorijske izvore, arheologiju, genetiku, lingvistiku, toponimiju, narodnu tradiciju i uporednu analizu drevnih kultura.

Kako je zaista izgledao život u starom Egiptu, daleko od piramida, mumija i kraljevskih grobnica?

U knjizi Godinu dana u životu starog Egipta Donald P. Rajan vodi čitaoca kroz svakodnevicu jedne od najfascinantnijih civilizacija u istoriji. Umesto da se zadrži samo na faraonima i monumentalnim građevinama, autor pažnju usmerava na ljude koji su činili egipatsko društvo: zemljoradnike, ribare, zanatlije, sveštenike, lekare, pisare, žene u domaćinstvu i radnike koji su gradili grobnice i hramove.

Radnja prati jednu godinu u vreme Osamnaeste dinastije Novog carstva, kada se vladavina Amenhotepa II bliži kraju, a Tutmozis IV čeka presto. Dok se priprema sahrana jednog vladara, život u zemlji Nila nastavlja se ustaljenim ritmom: reka se izliva, zemlja se obnavlja, setva i žetva određuju svakodnevicu, a religija, rad i porodične obaveze oblikuju život ljudi različitih staleža.

Kroz Tebu i Memfis upoznajemo stanovnike iz različitih slojeva društva, od običnih porodica do kraljevskog dvora. Njihove priče zajedno grade živu i neposrednu sliku starog Egipta i pokazuju da se iza velikih istorijskih događaja kriju iste ljudske brige, ambicije, strahovi i radosti koje prepoznajemo i danas.

Godinu dana u životu starog Egipta spaja istoriju, arheologiju i pripovedanje na pristupačan način, pa je odličan izbor za čitaoce koje zanimaju stari Egipat, svakodnevni život u drevnim civilizacijama i istorija ispričana kroz iskustvo običnih ljudi.

Autor Donald P. Rajan stručnjak je za egipatsku arheologiju i poznat po istraživanjima u Dolini kraljeva, uključujući otkrivanje izgubljenih grobnica i mumija.

Prevod: Dubravka Srećković-Divković.

Ko su bile žene koje su oblikovale srpski srednji vek, iako su vekovima ostajale u senci vladara, dinastija i velikih istorijskih događaja?

Znamenite žene srpskog srednjeg veka donosi portrete žena čiji su životi bili duboko povezani sa politikom, verom, porodičnim savezima i sudbinama srednjovekovnih država. Ovo nisu samo priče o suprugama, majkama i ćerkama vladara, već o ličnostima koje su svojim odlukama, žrtvama i delovanjem ostavljale trag u kulturi, duhovnosti i istoriji.

Pred čitaocem se otvaraju sudbine žena koje su udajama učvršćivale saveze, delile političke preokrete svojih porodica, podizale zadužbine, čuvale veru i pamćenje i u najtežim trenucima preuzimale odgovornost za ono što je trebalo sačuvati.

Oslanjajući se na istorijske izvore, književne spomenike i savremena naučna istraživanja, Aleksandra Mihajlović spaja pouzdane činjenice sa sugestivnim pripovedanjem. Tako poznate i manje poznate ličnosti srpskog srednjeg veka dobijaju punoću karaktera, a njihova iskustva postaju razumljivija savremenom čitaocu.

Ovo je knjiga za sve koji žele da srpsku srednjovekovnu istoriju sagledaju iz drugačijeg ugla i upoznaju žene koje nisu bile samo svedoci istorije, već njene aktivne učesnice.

Zašto pročitati ovu knjigu

donosi portrete znamenitih žena srpskog srednjeg veka
osvetljava njihovu ulogu u politici, kulturi i duhovnosti
zasnovana je na istorijskim izvorima i savremenim naučnim saznanjima
spaja istorijsku pouzdanost i pristupačno pripovedanje
pruža drugačiji pogled na poznate događaje i ličnosti srpske istorije
namenjena je čitaocima zainteresovanim za istoriju Srbije, srednji vek i položaj žena kroz istoriju

Knjiga „Državna represija u doba diktature kralja Aleksandra Karađorđevića 1929–1935“ Ivane Dobrivojević Tomić predstavlja važan doprinos sagledavanju istorije Kraljevine Jugoslavije. Šta se zaista događalo iza kulisa šestojanuarske diktature? Kako je država nadzirala svoje građane, ko je bio proglašavan neprijateljem, a gde se završavala granica između zaštite poretka i zloupotrebe vlasti? Oslanjajući se na bogatu i do sada nedovoljno istraženu arhivsku građu, ova knjiga vodi čitaoca u svet policijskih dosijea, tajnih praćenja, denuncijacija, političkih procesa, internacija i zatvora, otkrivajući složen mehanizam državne represije u Kraljevini Jugoslaviji između 1929. i 1935. godine. Istovremeno, razbijajući brojne uvrežene mitove, autorka pokazuje da represija nije bila ni jednostavna ni jednoznačna pojava, već proizvod duboke političke, nacionalne i društvene krize, terorizma, međunarodnih pritisaka i slabosti same države. Ovo nije samo priča o diktaturi kralja Aleksandra – to je uzbudljiva istorija jednog društva koje se našlo na ivici između autoritarizma, straha i borbe za opstanak.

Negovanje istorijskog sećanja je među temeljnim uslovima za opstanak nacionalne kulture i izvorište energije generacija. Ova knjiga nije naučni rad ali jeste doprinos sećanju na Iliju Garašanina, jednu od najvažnijih ličnosti Kneževine Srbije i njenih nastojanja da na ruševinama Otomanske imperije i feudalnog istočnjačkog društva izgradi modernu i slobodnu državu. I Garašanin i jeste simbol moderne Srbije.

Ilija Garašanin je u onoj meri u kojoj je bila njegova nadležnost pokrenuo mnoge procese čije rezultate nažalost nije dočekao u životu. Mnogo toga je uradio na unutrašnjem planu, u izgradnji institucija Srbije, iako vazalne, koje su činile njenu osnovu kada je dočekala punu nezavisnost 1878. godine. On je bio i prvi političar Srbije 19. veka koji je uobličio nacionalni program i na tim osnovama koncept spoljne politike.

Analiza sistema upravljanja Mihaila Gorbačova, opis uzroka neuspeha perestrojke i glasnosti u reformi sovjetskog društva

Istorijska knjiga koja se bavi srednjim vekom na prostoru Balkana, najviše Bosne

Nemačka, 1945: zemlja u ruševinama. Gradovi su sravnjeni sa zemljom, a više od polovine stanovništva nalazi se tamo gde ne pripada ili gde ne želi da bude. Kako jedno funkcionalno društvo uopšte može nići iz takvog haosa? Vučje doba je nijansirana panorama nacije koja prolazi kroz kolosalnu promenu. Godine od 1945. do 1955. bile su sirova i divlja decenija postavljena između dve ere koje su odredile budućnost Nemačke – i nije bila ni približno onakva kakvom je mnogi od nas danas zamišljaju.

Vučje doba je prva istorija nemačkog mentaliteta u godinama neposredno po završetku Drugog svetskog rata. Koristeći najvažnija svetska politička dešavanja kao pozadinu, Harald Jener slika sveprožimajući portret društva koje je korumpirano, demoralisano i oslobođeno: sve u isti mah.

Samuilova država je istorijski fenomen koji je oduvek privlačio pažnju ne samo istoričara od zanata, nego i čitalačke publike, ali i određenih političkih krugova. Upravo je ta politička dimenzija, koju možemo pratiti ako ne pre a svakako počev od Berlinskog kongresa (1878), katkad zamagljivala objektivnu istorijsku istinu. Otuda se o ustanku Samuila i državi koju je stvorio pisalo kao ustanku balkanskih Slovena, Bugarskom carstvu, Makedonskom carstvu. Ta politička dimenzija, izražena i u naše vreme, prisutna je u odnosima Bugarske i Severne Makedonije. Savremena vizantologija smatra da je Samuilova carevina jedna faza u istoriji srednjovekovne bugarske države. U skladu sa naučno prihvaćenim ocenama, a povodom jubileja hiljadu godina od bitke na Belasici (1014), bugarski medievalista Georgi Nikolov napisao je studiju o Samuilu. Reč je o knjizi u kojoj je na živopisan i uverljiv način data dramatična povest o državi koja je postojala četiri decenije i uspešno odolevala Vizantijskom carstvu. Ne treba gubiti iz vida da se upravo u to vreme Vizantija nalazila na vrhuncu moći i bila najsnažnija u trouglu onovremenih svetskih sila (Sveto Rimsko carstvo – Arapski kalifat – Vizantija). Osoben kolorit Samuilovoj državi daju istorijske činjenice o hiljadama oslepljenih vojnika, o mučeničkoj smrti njenog vladara i, naposletku, o njenoj propasti.

O autoru:
Georgi N. Nikolov je rođen 1957. godine u Sofiji. Na Sofijskom univerzitetu „Sv. Kliment Ohridski“ završio je studije istorije 1981. godine. Magistarski rad „Vizantijska administracija u bugarskim zemljama u XI i XII veku“ odbranio je sa odličnim uspehom. Bio je doktorant u Centru za slovensko-vizantijska istraživanja „Ivan Dujčev“. Na Istorijskom fakultetu Sofijskog univerziteta bio je asistent od 1990, glavni asistent od 1997. i docent od 2001. godine. Doktorsku disertaciju pod naslovom „Centralizam i regionalizam u ranosrednjovekovnoj Bugarskoj (VII–XI vek)“ odbranio je 2001. godine. Bio je na jezičkim specijalizacijama u Solunu, Grčka (1988) i Lajpcigu, Nemačka (1996), kao i na naučnim usavršavanjima u Krakovu, Poljska (2002. i 2003) i Kelnu,Nemačka (2003). Autor je osam knjiga, osamdeset naučnih radova, četrdeset recenzija i nekoliko stotina popularnih tekstova. Osim u Bugarskoj, njegovi naučni radovi publikovani su u Nemačkoj, Gruziji, Grčkoj, Poljskoj, Rusiji, Severnoj Makedoniji, Srbiji, Mađarskoj i Francuskoj.Sa saopštenjima je učestvovao na šezdeset pet nacionalnih i međunarodnih naučnih konferencija, uključujući i konferencije u Srbiji. Za Byzantinische Zeitschrift, najstariji i najugledniji vizantološki časopis u svetu, od 2009. godine je referent za bugarske publikacije. Od 2011. godine jedan je od članova osnivača međunarodnog Savetodavnog upravnog odbora istraživačkog Centra Valdemar Ceran za istoriju i kulturu Mediteranskog basena i Jugoistočne Evrope (Advisory Board of the Waldemar Ceran Research Centre for the History and Culture of
the Mediterranean Basin and South-East Europe, Ceraneum; Lođ, Poljska). U vreme 23. svetskog vizantološkog kongresa u Beogradu (2016) izabran je za člana Komisije za istorijsku geografiju i prostornu analizu Vizantije pri Međunarodnoj asocijaciji za vizantijska istraživanja (Commission for the Historical Geography and Spatial Analisis of Byzantium at the AIEB). Držao je predavanja na Univerzitetu u gradu Lođu, Poljska (2003), u Seulu, Južna Koreja (Hankuk University of Foreign Studies, 2018) u Napulju, Italija (Universita degli Studi di Napoli „L’Orientale”, Dipartimento di Studi Letterari, Linguistici e Comparati, 2019). Osnovna naučna interesovanja su mu vizantijska i bugarska srednjovekovna istorija. Georgi N. Nikolov je učenik najvećeg bugarskog medieviste našega vremena, akademika Vasila Gjuzeleva. On je nastavljač bugarske medievističke škole XX veka.