Pretpostavke, teze, polemike (1878–1918)
Knjiga Nastanak moderne istorijske discipline u Srbiji i Bugarskoj Bojana Mitrovića opisuje razvoj naučne istoriografije u Srbiji i Bugarskoj u poslednjoj četvrtini XIX veka. U središtu autorovog interesovanja su sami radovi Ilariona Ruvarca, Stojana Novakovića, Marina Drinova, Vasila Zlatarskog i drugih istoričara tog doba, unutar konteksta razvoja ne samo istoriografije nego i pomoćnih nauka, pre svega filologije i paleografije, kao i unutar razmatranja profesionalizacije poziva istoričara. Tim putem, autor dolazi do nekoliko zaključaka koji menjaju dosadašnji pogled na razvoj istoriografije na Balkanu. Pre svega, otkriva se da za ovdašnje istoričare glavni uticaj i stimulans za razvoj nije dolazio direktno iz Francuske i Nemačke, već razvojem iz slovenske filologije, dakle, pre svega, iz Rusije i Habzburške monarhije. Zatim, da su se različite „škole“ unutar tumačenja nacionalnih istoriografija razlikovale ne toliko po pristupu ili metodološkim pretpostavkama koliko u striktnoj aplikaciji same metodologije istraživanja. Konačno, autor otkriva da je revizija romantičarskih pretpostavki o boju na Kosovu i na Marici bitno uticala, kod Stojana Novakovića i drugih, na promenu percepcije na celokupni srpski srednji vek i na osmanska osvajanja.
