ISTORIJA

Delo je jedna vrsta hronike o malo poznatim nacističkim logorima u Grčkoj. Rukopis je autentično, pre svega lično svedočenje o hrabrosti, moralu i želji za slobodom koje su ispoljili zarobljeni borci i simpaziteri NOP-a. Čitajući ovu knjigu, čitalac ima utisak da je Lazar svaki dan sedeo u nekom prikrajku i krijući beležio događaje i ljude u njima i da mu nije promakla nijedna pojedinost. Ako mu je nešto i promaklo i ako nije mogao proveriti iz više izvora, nije ni uneo u sadržaj knjige. To govori da je pisac temeljno proučavao istorijske činjenice, studirao literaturu, analizirao memoare, proučavao različita sećanja, razgovarao sa preživelim internircima i mnogo toga drugog. To se odmah vidi još u prvim poglavljima. Čitaoca pleni ogromna količina činjenica koje krase ovu hroniku jednog vremena. Osim ređanja činjenica, pisac znalački romansira priču, ubacuje dijaloge, razmišljanja logoraša, prodirući u njihovu dušu i osećanja i na taj način obogaćuje radnju. Uravnoteženo opisuje događaje po jedinstvenoj metodologiji. Jednostavnost izraza i neposrednost kazivanja upotpunjuju kvalitet ovog dela.

Čitanjem knjige Peđe Radosavljevića moguć je, korak po korak, i kao odraz u ogledalu pratiti diplomatske odzive ali i inicijative i povremene nedoumice jugoslovenske strane, suočene sa tim opreznim, strpljivim ali i svestrano osmišljenim i, uprkos svim mogućim prividima doslednim vatikanskim postavljanjem prema celini jugoslovenske situacije, a preventivno prema diplomatskim partnerima i zvaničnicima zaduženim za zastupanje i tumačenje pozicije zvaničnog Beograda. Kada jednom bude bilo moguće osvetliti ovu dvosmernu interakciju i na osnovu dokumenata iz vatikanskih arhiva, sagledaće se i ona njena druga dimenzija, a samim tim stići do celovite predstave. Ovom knjigom Peđa Radosavljević se predstavlja kao vre-dan i predan tragalac po riznicama arhivske građe, prodoran i jasan analitičar, uspešan sintetičar sa originalnom vizijom i neo-spornim publicističkim darom. U oblasti kojoj je posvećena, ova studija će, bogatom sadržinom i kvalitetom koji donosi, zauzeti dostojno i stabilno mesto pouzdanog oslonca budućim generacijama.

Istorijski azbučnik Savskog venca, rezultat je dugogodišnjeg istraživačkog rada Vlade i Selene Milić. Ovo kapitalno delo se bavi istorijskim i kulturnim nasleđem Savskog venca. Knjiga sadrži oko 1.000 fotografija, ilustracija, slika, isečaka iz novina; na 900 strana autori razmatraju najvažnije događaje koji su obeležili razvitak centralne beogradske opštine. Oni prate živote najviđenijih stanovnika Savskog venca i kroz građevnisko-arhitektonski aspekt razmatraju pitanja prošlosti, sadašnjosti i budućnosti Savskog venca, Beograda, ali i Srbije.

Knjiga obiluje retkim fotografijama, epizodama iz života grada, anegdotama: od srednjeg veka, turske i austrougarske vladavine, preko perioda kraljevine i socijalizma, pa sve do današnjih dana. Svaki period je dao sopstveni pečat gradu i čini se da autori, ređajući Azbučnik sklapaju slojeve istorije u ovaj jedinstveni mozaik. Kao takva, ova knjiga predstavlja istraživački poduhvat vredan pažnje.