POZORIŠTE

Radoslav Lazić je intervjuisao mnoge glumačke veličine u vremenskom rasponu od trideset godina. Zato je ova studija od izvanrednog značaja.
Trakat o glumi predstavlja krunu Lazićevog rada i ostavlja neizbisiv trag u naučnom radu.

Monografija “Gospodari Dobričinog prstena”, izdanje Udruženja dramskih umetnika Srbije, posvećena je dosadašnjim dobitnicima najprestižnije glumačke nagrade, nagrade za životno delo. Svaki od 35 laureata predstavljen je na desetak strana, u kojima je obuhvaćena kratka biografija, spisak uloga i nagrada, obrazloženje žirija koji im je dodelio nagradu Dobričin prsten, kao i priča sazdana od što je moguće više izjava, kazivanja, opaski i uvida samih umetnika.

Bogato ilustrovana, knjiga sadrži preko 150 fotografija, koje svedoče o glumačkoj magiji dobitnica i dobitnika u pozorišnim, televizijskim i filmskim ulogama, kao i o trenutku kada im je uručen Dobričin prsten.

Zdravkovićeva knjiga bavi se nastankom teatra u ovom gradu, delom i uticajem Joakima Vujića, kao i Zemunskim dobrovoljačkim pozorišnim društvom - pretečom teatarskog života u Srbiji.

U pitanju je studija napisana na osnovu dugogodišnjeg iskustva u rekonstrukciji srskog lutkarskog pozorišta “Kuku Todore”. Autorka je istovremeno i pozorišni reditelj. Knjiga prati istoriju lutkarskog pozorišta u Srbiji, ali i u celom regionu, nalazeći reference i njegove pandane u svetu. Takođe sadrži i uputstva, tehnike ovladavanja lutkom i vežbe za glumce – lutkare. Izuzetno korisno štivo za sve koji se bave ovom delatnošću, takođe je objavljena i u Rusiji.

Izvod iz recenzije V. Terešćenka, ruskog režisera:

“Istorija – istraživanje lutkarskog pozorišta „Ku-ku, Todore“, koja obuhvata period od početka XX veka do danas, napisana je sa velikom ljubavlju, figurativno, ekspresivno i detaljno, bezuslovno, od strane čoveka koji je strasno zaljubljen u svoj posao. Kombinacija naučnih, istorijskih činjenica i istraživanja, zasnovanih na velikoj kulturi i tradicijama srpskog naroda, na tradicijama svetskog i srpskog lutkarskog pozorišta i projekciji najboljih ostvarenja u pozorišnoj umetnosti današnjice i sutrašnjice, stvaraju jak, blistav i nezaboravan utisak.”

Predložiti, zasnovati, uvesti, objasniti, odbraniti jedan novi pojam u raspravama o prirodi savremene umetnosti vrlo je zahtevni zadatak u koji se ova knjiga smelo upušta, da bi se na kraju njenog čitanja čitalac osetio u potpunosti ubeđenim u razložnost i opravdanost celog ovog spisateljskog poduhvata. - Dr Jerko Denegri

Amra Latifić u knjizi "Ideja o glumi: performativni artekosmizam" razrađuje na provokativan i interdisciplinaran način umetnost glume. Knjiga jeste istovremeno književni spis pisan bogatim jezikom, autopoetika mlade glumice i teorijska konstrukcija znanja o glumi kao savremenoj umetnosti. - Dr Miodrag Šuvaković

Dobar poznavalac istorije pozorišta i glume, Amra Latifić u obimnom eseju "Ideja o glumi" povezuje obrednu i posvećeničku ulogu glumca u dugom civilizacijskom lancu od balinezijskih plesova i šamanskih transova do laboratorijskih istraživanja Grotovskog. Osvežavajuće i podsticajno. - Milan Vlajčić

„Ples na svili"" je knjiga koja objašnjava istoriju i razvoj ove discipline, uključujući kombinaciju plesa, sporta, fitnesa i umetničku koreografiju.
Knjiga prikazuje anatomiju i mišiće tela koje koristimo zajedno sa vežbama snage i pripremu tela bitnu za početak treninga.
Knjiga može da posluži kao priručnik jer sadrži početne elemente koji se postepeno usavršavaju u kompleksnije, a time dobijamo i koreografiju.
Kroz slikovit način i objašnjenje se prikazuju osnove i nadogradnje uz pravilnu i sigurnu tehniku na vazdušnoj svili, kao i elementi pripreme tela, jačanja mišića i istezanja.

Knjiga predstavlja opštu situaciju na polju scenske umetnosti, polazeći od liste kritičkih i teorijskih termina koji su često u upotrebi od šezdesetih godina dvadesetog veka, a još češće početkom novog milenijuma.

Od osamdesetih godina, pozorište je prošlo kroz najmanje tri značajne promene: vrhunac i pad kritičke režije i klasičnog repertoara, osnivanje pozorišta slika koje je okupilo najrazličitije scenske prakse i imalo za cilj estetsku autonomiju; podjednako brzi razvoj i nestajanje interkulturalnog pozorišta. Uporedo sa ovom evolucijom pozorišta koje se još uvek smatralo estetskim i fiktivnim delom, institucionalizacija studija performansa (performance studies) i studija kulture (cultural studies), u pragmatičnom anglofonom svetu, postala je značajan fenomen u domenu kulture i lingvistike.

Na svetskom nivou, eksponencijalan rast performansa u kulturi – kulturalnih performansa, predstavlja pojavu koja je obeležila početak ovog milenijuma. Ova knjiga želi da posvedoči upravo o tom performativnom preokretu i njegovim posledicama za scensku produkciju, a da pri tom ne zapostavi estetska i umetnička dela kontinentalne tradicije koja ostaju osnovni predmet ovog istraživanja.

Pozorišne anegdote su mikrokomedije, mikrotragedije, mikrofarse, mikrovodvilji, mikrodramoleti,mikromelodrame, i najzadmikrodrame. Zahvaljujući pozorišnim anegdotama, kratko i jasno, mi za tren saznajemo šta je bilo ili šta je moglo biti na teatarskoj ili životnoj sceni. Pozorišne anegdote nam govore ili bolje reći predstavljaju mikropredstave teatarskog života dvočasovnog u minut ili dva, sve kratko i sve jasno da ne može kraće i jasnije. To što se pri tom smejemo, osmehujemo, smejuljimo, ismehujemo, podsmehujemo - to su darovi poetike sažetosti humora i komike.

Zbornik o o japanskom klasičnom lutkarskom teatru poznatijem kao bunraku ili ninđo đoruri.

Brevijar dramskog vaspitanja i obrazovanja: Sergej Ejzenštejn, Andžej Vajda, Elija Kazan, Sergej Gerasimov, Žos Rože, Andrej Tarkovski, Aleksandar Petrović, Ingmar Bergman.

Brevijar dramskog vaspitanja i obrazovanja: Sergej Ejzenštejn, Andžej Vajda, Elija Kazan, Sergej Gerasimov, Žos Rože, Andrej Tarkovski, Aleksandar Petrović, Ingmar Bergman.

Adolf Apija (1862 - 1928), veliki reformator modernog teatra, prvi je koncipirao pozorišnu predstavu kao objedinjenu celinu, projekciju u realnom prostoru i vremenu.

Dijalozi s dramskim piscima o umetnosti, poetici, tehnici, estetici, etici, teoriji drame i dramaturgije.

Antologija svetskih pozorišnih priča.

Lazićev kritičko–teorijski i esejistički rad karakterišu fundamentalna istraživanje u oblastima teatrologije, filmologije i nauke o medijima i njihove evaluacije na prostorima Srbije, Jugoslavije, Evrope i sveta.

Scenografske i kostimografske ars poetike

Dijalozi s kritičarima o kritici predstavljačkih umetnosti.

„Ovo je ‘pogled iznutra’, iz srži problema, sa scene, jedne glumice koja piše na osnovu svog glumačko-animatorskog iskustva i rada na predstavama sa lutkama različitih tehnika, a ne samo iz svog teatrološkog ili gledalačkog iskustva... Ona proverava, raspravlja ili opovrgava utvrđene stavove i predlaže nov način razmišljanja o svojoj temi.”

Uživao sam razmišljajući o tome kako se rađa pozorište. Misli mi se prostiru, pridužavaju kao da se razlivaju po horizontu mora, nezaustavljene ni na čemu do kraja određenom. Neću da ih zaustavljam, da ih zadržavam, da čarolija ne bi nestala, da se slika ne ukruti i ne osiromaši zloupotrebom reči...
Arsenije Arsa Jovanović

Emil Zola traži nove oblike scenskog čitanja „sadašnjeg vremena”. Manifest je koliko objava željene reforme toliko i rezime prethodnih naturalističkih pokušaja, pre svega u domenu dramske književnosti

Veliki refomator pozorišta, iz korena izmenio scensku umetnost XX veka. Začetnik modularog uređenja scene, svedenog na osovne prostorne i vremenske datosti, u kom aktivno svetlo boji i oživljava trodimenzionalni prostor. Scena je strogo stilizovana i od sada sa glumcima čini simboličko, ritmičkoi izražajno jedinstvo.

Ogled o estetici jednog novog pozorišta

Pojam "narodsko pozorište" generalno se vezuje za XX vek. Na teorijskom planu uveo ga je Romen Rolan, a na delatnom Moris Poteše, tvorac Potorišta za Narod u Bisanu, odnosno Žan Vilaar iz perioda Avinjona i Pariza, pre Vilurbana, Pojam je redefinisao Rolan Bart, u suprotnosti prema "buržoaskom" ili "komercijalnom" pozorištu.

Monografija, rađena kao pripadajući deo nagrade „Statueta Joakim Vujić“ za životno delo, koju dodeljuje Knjaževsko-srpski teatar, a čiji je Dara Džokić laureat bila 2015. godine. Iz ove jedinstvene knjige možete saznati razmišljanja Dare Džokić o glumi, detinjstvu, karijeri, suprugu Bogdanu Tirnaniću...

„Gluma je igra... Mislim da sve potiče od igre. To je fantastično prikazano u Kjubrikovoj Odiseji kada majmuni igrajući se kostima shvataju da one mogu postati oruđe. Zapravo se čovek u igri najviše oslobađa i tek tada može ići dalje u sve moguće pravce, ali osnovni impuls u čoveku je potreba da bude znatiželjan i da voli da se zaigra... Igramo se čitavog života. Ako umetnik izgubi strast igre, tu se umetnost gasi…“

U monografiji je prikazano prvih 15 godina Beogradskog festivala igre i ona sadrzi slike koje ilustruju ovaj period, a napisana je na engleskom jeziku.
Otkrivajuci umetnicku igru kroz njene vrhunske domete, Beogradski festival igre je na putu do jubilarne petnaeste godine dobio brojnu publiku. Od osnivanja je predstavljeno preko 330 koreografskih ostvarenja, dok poslednje edicije prati oko 23.000 gledalaca i vise od 120 akreditivanih novinara iz zemlje i inostranstva..

Knjiga TEATRIČNOST KAO MEDIJ je multidisciplinarna studija koja istražuje tekstualne prakse o pozorištu koje dovode u pitanje estetsko-generičku koncepciju pozorišta, poznatu još od Aristotela. Odbacujući pretpostavku da je pozorište oblik predstavljanja koji se zasniva isključivo na muthos-u, Semjuel Veber insistira na značaju materijalnog okruženja pozorišta, njegovog specifičnog scenskog medija, tačnije, svega što se tiče spektakla. Čitanjem Platona, grčkih tragičara, Šekspira, Kjerkegora, Kafke, Frojda, Benjamina, Artoa i drugih mislilaca koji razvijaju alternative dominantnim narativno-estetskim pretpostavkama o pozorištu kao mediju, Veber takođe ispituje odnos teatričnosti i novih medija. U konstantnom semantičkom i sintaksičkom prožimanju i sučeljavanju moderne filozofije i medijske kulture, Veberova studija nove medije ne posmatra kroz raskid sa karakteristikama performansa uživo, već kroz intenziviranje ambivalentnosti pojmova “mesta” i “identiteta”, koja je bila prisutna u antičkom pozorištu.

Sadržaji i tumačenja svih sačuvanih antičkih drama u jednoj knjizi


Autor je profesor uporedne i helenske književnosti na Univerzitetu u Pizi i veliki poznavalac grčkog i rimskog pozorišta, naročito njihovih tema, o čemu svedoči i ovo delo. Po načinu izlaganja slično je indeksima operskih i baletskih libreta, sa detaljnim prikazima svake drame po činovima. Posebno je značajno u našoj sredini gde retko imamo priliku da vidimo autentično antičko pozorište. Čak i oni koji su studirali ili studiraju dramu, pronaći će u ovoj knjizi dragocene i nepoznate detalje.

Knjiga predstavlja pregled od Eshilovih Persijanaca, zaključno sa Senekinim Herkulom na Eti i Oktavijom .Osamdeset i pet sačuvanih dela grčkog i rimskog teatra prikazano je u ovoj knjizi sa uverenjem da je antičko pozorište živi deo naše sadašnjice.Gvido Paduano je za svaku dramu prikazao njenu tematsku strukturu, glavne probleme i značajne motive. Prikazana su sva sačuvana dela Eshila, Sofokla, Euripida, Aristofana, Menandra, Plauta, Terencija i Seneke, a bogatstvo njihovih tema prepoznavaće se u delima kasnijih dramatičara, pre svega Šekspira, potom španskih i francuskih tragičara, zaključno sa operskim libretom koji svoje početke vezuje za antiku (Monteverdi Krunisanje Popeje, Perslova Didona i Enej itd).

Može se koristiti kao uvodnik za one koji ne poznaju antičko pozorište ali žele da budu obavešteni , ili kao podsetnik za čudesni svet antičkog teatra, nikad do kraja odgonetnutog niti otrgnutog od mita. Knjiga Gvida Paduana donekle će ublažiti prazninu u ovakvoj literaturi na našem jeziku, naročito blistavim uvodom koji je sročen kao kraće predavanje. Ujedno i inspiracija pozorišnim rediteljima u uslovima nekog novog, bogatijeg teatra koji bi se vratio klasičnim vrednostima.


SADRŽAJ

PREDGOVOR

PREDUSLOVI GRČKOG POZORIŠTA

ESHIL

SOFOKLE

EURIPID

ARISTOFAN

MENANDAR

PLAUT

TERENCIJE

SENEKA

Bibliografija

Indeks


Gvido Paduano:
Predaje uporednu književnost i helensku književnost na Univerzitetu u Pizi. Među njegovima najznačajnijim knjigama izdvajaju se: Duga istorija kralja Edipa: Frojd, Sofokle i zapadno pozorište(1994) i Komičar (1999).

Priređivač je brojnih dela Aristofana, Euripida, Plauta i drugih.

Monografija posvećena dobitniku „Dobričinog prstena“