Proizvodi

Moto knjige pozajmljen je od Marčela – „Kao da više nisam vešt / da srokam novi tekst / za protest na sav taj prljav veš“ – i tačno najavljuje njen ton: ova proza ne stilizuje svoj protest, nego prostire sopstveni veš, komad po komad. Krstovićev pripovedač, koji sebi nadeva ime Gustav Januš, hroničar je vlastite svakodnevice na Novom Beogradu: penzionisan u 42. godini „zbog psihičkih problema“, živi od dve kirije, komunicira „samo sa kevu“ iz porodice, a dane meri odlascima kod psihijatra, fejsbuk objavama i promocijama po kulturnim centrima. Knjiga pokriva razdoblje 2023–2025. i čita se kao dnevnik, pisana istim onim jezikom kojim junak govori: mešavinom resavskog dijalekta, školskog engleskog i književnog srpskog. U njoj su tromesečna odiseja po Stomatološkom fakultetu i zaljubljivanje u specijalizantkinju Kseniju („Kaže mi psihijatar da sam ušao u novu pesničku fazu“); most koji spada i vraća apetit; litijum i antidepresiv posle kojih „ljudi me apsolutno ne interesuju – vratila mi se i volja za rad“; bilansi ljubavi, zarada i lajkova svedeni bez ulepšavanja i bez stida. Krstović nastavlja liniju svojih ranijih knjiga – od „Faktotuma i priča“ do „Ksenije“ – autofikciju u kojoj je iskrenost jedini zakon: eksplicitnu, samoironičnu i na momente urnebesnu.

Vladimir Krstović u novoj zbirci pesama Zašto da sanjam isti san ne štedi nikoga. Ovo je ogoljena priča o borbi sa mentalnim zdravljem, o preživljavanju beogradskog asfalta i učmalosti provincije oličene u Despotovcu, o psihijatrijskim bolnicama i o spasu koji donosi pisanje. Krstović je prošao put od vukovca, preko košarkaša i studenta farmacije, pa sve do čoveka koji se borio sa psihozama i alkoholom. Panker u njemu, nakon godina provedenih na marginama, upućuje ga na književni rad.

Pesme nude duboko intiman uvid u autorovu svakodnevicu, u kojoj istražuje motive usamljenosti, porodičnih odnosa, ostvarenih i neostvarenih ljubavi, te tranzicije između Beograda i Despotovca. Kroz fragmente se prepliću nostalgija za mladošću i suočavanje sa zrelošću, uz česte reference na pop-kulturu i domaće društvene prilike. Njegov izraz je neposredan a pisanje, kao i kod mnogih pisaca, terapijsko sredstvo za prevazilaženje životnih kriza kroz umetničko izražavanje. Autor sebe definiše kao umetnika (i penzionera), koji pronalazi sebe u tišini svog stana i novim rukopisima.

Vladimir Krstović nam se vraća sa romanom koji, britko i duhovito, sa prepoznatljivim pankerskim stilom, meandrira kroz lavirinte muzike, alkohola, seksa, političkih provokcija i duševnih kriza. Insistirajući na autobiografskom pristupu, praveći poređenja između nekadašnjeg sebe, vukovca i sportiste i onog sadašnjeg, koji pokušava da svede račune, Krstović je kao Arturo Bandini američkog pisca Džona Fantea, sa kilometražom iza sebe ali, s druge strane, u vremenskom vakuumu. Nije nimalo čudno što se, u ovom vremenu koje je po svim standardima iščašeno, u skoro pa dnevničkim pisanijima, prepliću devedesete, sadašnje vreme i sve između njih. Paklena smesa kulturnih događaja, političkih događaja i neobaveznih veza, sve se to ne može objasniti pravolinijski i bez psovke. Ne na ovim prostorima u svakom slučaju i Krstović to dobro zna, vodeći nas, lucidno, iz jedne situacije u drugu, koje su repetativne ali i varijacije na temu, ono što je Vuk Karadžić nazvao „isto to, smo malo drugačije“. Roman koji ne čitate – on čita vas.

Ko jednom uđe u pripovedački svet Vladimira Krstovića, teško da iz njega može izaći na uobičajen način. Čitalac još dugo ostaje pod utiskom, kao zatočen u narativnim okvirima, sa potrebom da pročita šta je bilo dalje, ili da dozove autora da bi ga zapitao šta je bilo dalje… Ovo specifično stvaralaštvo ne može se odrediti na precizan način – predstavlja žanrovsku mešavinu fikcije i faktičnosti, ironije/groteske sa dokumentarnim činjenicama, esteticističkog nizanja reči oko praznine, u maniru stilskih vežbi Remona Kenoa, ili Gombroviča, i apsolutne intimne istine, same srži biografske osobe koja knjigu piše. Svaka njegova knjiga i šali se i od zbilje bije određenim postupkom. U ovoj najnovijoj to je postupak varijanti – supstanca romana data je kao niz mogućnosti koje su se desile ili su mogle da se dese glavnom junaku.

Knjiga Vladimira Krstovića Faktotum i priče sadrži kratak biografski roman i tematski povezane kratke priče.

U ovoj specifičnoj knjizi čitalac će pronaći specifičnu mešavinu panka, seksa, Despotovca, Peći i Beograda. Brutalno i bez pardona, Krstović priča o izopačenostima okruženja, banalnostima provincijskog života, sukobu sa porodicom, te prevarantskom ambijentu u kome egzistira današnja književnost. Pri tom, kroz njegov život kao kroz maglu defiluju žene, alkohol, ludi psihijatri. Pisana britkim stilom, podseća na stare američke majstore reči.

Krstović je rođen 1978. godine, ovo mu je druga knjiga po redu, posle zbirke pesama iz 2010.