Proizvodi

Knjiga je prvi put objavljena na srpskom 1994, kao Antologija arapske narodne priče, prvi srpski prevod izvornih arapskih narodnih priča zapisanih na jednom od govornih arapskih dijalekata, koje je početkom XX veka zabeležio Eno Litman. Za ovo izdanje, prevod je redigovan, a pogovor znatno proširen. Trideset pet priča koje čine zbirku delom su bajke, često protkane živahnim humorom, a delom gradske novele koje s finom autoironijom govore o mentalitetu žitelja Levanta, njihovim ljubavnim i drugim avanturama, i plene pažnju čitalaca s jednakom lakoćom kao i one iz Hiljadu i jedne noći, dok u pogledu autentičnosti jezika i čistote narativne tehnike nesumnjivo u svakom smislu prevazilaze ovaj slavni zbornik.

Pesme za sasvim malu decu, onu do dve godine starosti, čine ne samo važan deo folklora već i temeljne sadržaje pedagoške kulture svakog naroda, a ipak se o njima relativno malo zna i još manje govori. U taj kulturni segment spadaju uspavanke, tašunaljke, cupaljke, razigruše i druge podvrste „malih dečjih pesama“, uključujući i razne obredno-zaštitne (magijske) pesme. Sve se te pesme deci i pevaju, a uz neke se i igra.
Svakoga mora iznenaditi saznanje da je čak i uspavanka, najuvaženija među ovim pesmama i stara koliko i čovečanstvo, dan-danas malo istražena.

Njena obrada u svetskoj stručnoj leteraturi je štura, a njeno ime u evropskoj tradiciji asocira se mahom sa stihovima slavnih romantičarskih pesnika i popularnim buji-paji, što je, kako sledi iz celog dela koje čitalac drži u rukama, jednostrano i otuda nedovoljno. Sasvim suprotno ovom poimanju, među Arapima u Mesopotamiji uspavanka je elegija kojom majka svome čedu opeva svoj čemerni život, prebirajući po dnevnim događajima i opštim crtama teške sudbine žene u patrijarhalnom arapsko-islamskom društvu.

Pored opšteg opisa žanra, njegove analize i opisa posebnih okolnosti pod kojima u arapskoj tribalnoj sredini u Mesopotamiji nastaju ove pesme, ova knjiga donosi originale i prevode preko 150 autentičnih songova – uspavanki i drugih vrsta malih dečjih pesama iz posmatranog miljea. Na kraju knjige dati su indeks pesama, notni zapisi najtipičnijih pesama iz predstavljenog korpusa, kraća bibliografija dela koja se bave srodnom problematikom i glosar dijalektizama izvučen iz građe.

(Srpko Leštarić)

Palestinske narodne priče

Nema toga ko nije zapazio da se među svakih tridesetak često viđanih i otuda običnih prezimena javi i poneko kao krojeno da iznenadi ili zabavi. Sreću se svuda – u školi, na poslu, na radiju i TV. Mora se priznati da nije isto kada se čuju prezimena Petrović ili Jovanović, ili neka od onih koja vrcaju humorom, poput Ćulibrk, Tresigaća ili Krkobabić, ili pretećih, poput Koljivratić i Palikuća, ili ona puna poželjnih nagoveštaja, kao Mileusnić. Očito nas nešto goni da verbalni žongleraj skriven u neobičnim prezimenima doživljavamo kao malo čudo i da na njega reagujemo iz dubine estetskog i jezičkog bića, snagom urođene ljubavi za raznovrsnost, iznenađenja i misteriju. Prolaze decenije, a pojavi novih zanimljivih prezimena kao da nema kraja! Možda srpskih prezimena ima više nego Srba, možda je njihov broj beskonačan, ili bar ravan broju zvezda na vedrom noćnom nebu nad zemljom Srbijom. Sastavljen isključivo od izvorne jezičke građe koja je odležala na istorijskoj i jezičkoj vetrometini dva ili više stoleća, ovaj prezimenik je i sadržajno i koloraturno narodna tvorevina, poput epsko-lirske pesme. Jedino iza forme „strofa“, u koje su svrstana naša najzanimljivija prezimena, stoje, kao ispod melografskog zapisa, ime i trud skromnog potpisnika ovih redova. (Srpko Leštarić)