ESEJISTIKA I PUBLICISTIKA

Barns je pisac koji na doslovno svaku temu ume da napiše literarno vrcav i uzbudljiv, a u isti mah duboko promišljen i mudar esej. Bez obzira na to da li piše o svojim političkim uverenjima ili o jezičkoj problematici, o svojoj mladalačkoj lektiri ili o filozofiji sećanja, on sa prepoznatljivom, samo njemu svojstvenom lakoćom, ispisuje velike istine o životu – i to, dabome, ne više samo o životu Džulijana Barnsa, već o životu svakog od nas. - Zoran Paunović

Ovo je drukčije od svega sto sam čitao do sada: Mića Vujičić je stvorio formu u koju je ugradio sva svoja književna znanja, jer njegovi razgovori s piscima nisu naprosto intervjui, već su istovremeno i eseji, kratke priče, književne kritike i feljtoni. Jedna nova forma. – Samezdin Mehmedinović

Tekstovi nastali iz razgovora Miće Vujičića s poznatim svjetskim piscima uvelike nadilaze konvencije i uobičajeno shvaćene mogućnosti intervjua.

Umjesto žanrovskog klasificiranja, radije bih to štivo opisao kao topli zagrljaj i žurnalizma i umjetnosti. U doba opće vladavine površnosti, tu se književnosti i književnim stvaraocima zalazi pod kožu, otkrivaju se nijanse, raspetljavaju skriveni detalji, ukratko: putuje se u dubinu i strpljivo traga za posvećenim čitaocem, odmetnutim od ,,publike" čiji je ukus ukalupljen fastfood industrijom masovnih medija. Treba uživati dok se još može, jer - što se novinarstva tiče - ono što Vujičić radi ne ide u korak s vremenom, već, na radost čitatelja spašene glave, vremenu usprkos. – Viktor Ivančić

Ijan Makjuan: polifonija zla veoma detaljno i uz mnoštvo originalnih uvida, na ubedljiv i stilski besprekoran način osvetljava čitav umetnički opus jednog od najosobenijih engleskih književnih stvaralaca s kraja dvadesetog i početka dvadeset prvog veka.

Dr Zoran Paunović

Zorica Đergović-Joksimović na osnovu analize devet Makjuanovih romana (Betonski vrt, Uteha stranaca, Dete u vremenu, Nevinašca, Crni psi, Sanjar, Istrajna ljubav, Amsterdam i Iskupljenje) uočava zajedničku strukturu kroz koju prolaze naivni i neiskusni junaci, stičući zrelost i iskupljujući se za svoje postupke jedinom silom koja može da im donese izbavljenje i preporod - ljubavlju.

Dr Bojan Jović

U junu 2015. godine Alberto Mangel se sprema da napusti svoj seoski dom u Francuskoj u kojem je imao ličnu biblioteku od trideset i pet hiljada naslova. Dok pakuje i odabira koje će knjige zadržati, pohraniti ili odbaciti, Mangel se prepušta sanjarijama o prirodi odnosa između čitalaca i knjiga, kolekcionara i knjiga, reda i nereda, sećanja i čitanja. U ovom upečatljivom i intimnom osvrtu na vlastiti čitalački život, čiji naslov upućuje na čuveni esej Valtera Benjamina iz 1931. "Raspakujem svoju biblioteku", Mangel baca svetlo na izrazito ličnu prirodu umetnosti čitanja i svedoči o ključnoj ulozi javnih biblioteka. S velikom pronicljivošću i strašću, autor podvlači centralno mesto i jedinstven značaj knjiga u jednom demokratskom, civilizovanom i angažovanom društvu.

"U knjizi Pakujem svoju biblioteku smenjuju se intimna poglavlja koja čine 'elegiju' za vlastitu biblioteku i deset vrhunskih digresija o Mangelovom čitalačkom životu i ljubavi prema knjigama... Njegov intelekt i entuzijazam dolaze do punog izražaja preko vrtoglavog broja citata iz knjiga na najrazličitijim jezicima, koje obuhvataju zapanjujući broj tema." - Ernest Hilbert, Wall Street Journal

"Izvanredna knjiga o knjigama." - Majkl Dirda, Washington Post

"U istraživanju simbiotske veze između života i književnosti, ova bibliomemoarska knjiga ispostavlja se kao afirmativna himna čitanju." - Lusi Skouls, Financial Times

"Polje u kom se Alberto Mangel pronašao, polje je čitalačkog erosa... On je Don Žuan biblioteka." - Džordž Štajner, The Guardian

"Mangel premošćava tradicionalna ograničenja žanra, istorije književnosti i drugih književnih disciplina s virtuoznošću od koje vam staje dah. On je Montenj naših dana..." - Džon Saterlend, University College London

U svojim esejima o engleskoj, američkoj i srpskoj književnosti dvadesetog veka Zoran Paunović se (s)nalazi kao da je kod kuće. To i jeste njegov prostrani dom. Jer Prozor u dvorište znači i – pogled unutra. A sa tog mesta pogled na svet je pogled – iznutra.

Paunović analizira anglo-saksonsku poeziju, prozu i dramu jednovremeno hirurški precizno i stvaralački slobodno sučeljavajući je (in)direktno sa ovdašnjom kroz stručni, ali lični duhovni prostor. Njegovo razmatranje pojedinih dela, autora, pokreta i književnih pravaca ne podrazumeva samo uočavanje njihovih uzroka i posledica, već pokriva globalni kontekst skoro proročkim uvezivanjem čitavih vremenskih razdoblja i različitih vekova. Paunovića krasi sintetičko mišljenje, izuzetna sposobnost za pronalaženje paralela u različitim književnim epohama suptilnim sistemom interpretacije od kog stvara novo originalno delo – sopstveno. On je autoritet koji to nekako ne želi da bude; stručnjak naučnog i umetničkog poštenja i skromnosti; mudri tumač i vrcavi i duhoviti teoretičar; hrabri analitičar koji se ironično odnosi i prema sopstvenom mišljenju. On sme, kao retko ko, da se uhvati u koštac sa opšteprihvaćenim stavom o nekoj "lošoj" knjizi i da dokaže kako je namerno takva, a onda možda ili sigurno i – dobra.

Iznad svega, Paunović je izvanredan stilista. Njegova odnegovana rečenica ponekad deluje kao da se priviđa, kao da vam je rekla više no što ste razumeli i poželeli. Eseji Zorana Paunovića zapravo su, sami po sebi, i nauka i umetnost. - Vladislav Bajac

Esejima prikupljenim u ovoj knjizi autorka želi da oslika određenu geofilozofiju Mediterana, i ponudi izvesno filozofsko promišljanje koje će biti u stanju da, polazeći od geografske datosti, uhvati geosimboličke i geoistorijske aspekte ovoga mora koje ima ogroman značaj za istoriju Evrope i čitavog Zapada. Mediteran tako zadobija odlike složenog pluriverzuma, jednog mora razlika, koje i pored toga pokazuje duboke zajedničke korene. Upravo ta njegova priroda, unitarna i pluralna u isto vreme, u neprekinutom zagrljaju kopna i mora, može da posluži kao paradigma za ponovno promišljanje novih oblika društvene i političke koegzistencije. Da bi se ponovo promislila i Evropa, počinjući od Mediterana, u znaku otvorenosti i gostoljubivosti.

Kao što putuje svojom dušom i ovim prostorom, autorka jednako preispituje i svoje i sveukupne korene kulture, promišljajući ih kroz misli filozofskih i geopoetskih magova nauke i putopisa (od Ničea, Deride... do Brodela i Matvejevića). Tako plovi od univerzalnog do lokalnog, od sveta ka Mediteranu, pa uronivši u Italiju, okružuje Siciliju da bi se skrasila u rodnoj Mesini.

Knjigu prati set kolornih, očaravajućih mapa, uglavnom izrađenih u 12. veku rukom i znanjem Sicilijanca arapskog porekla, El Idrisija, a na dvoru normanskog kralja Sicilije Ruđera II, u Palermu, kosmopolitskom gradu, mediteranskoj osmatračnici čitavog do tada poznatog sveta.

V. Bajac

Čitaoci u Srbiji imaju privilegiju da, sada već decenijama, dosledno prate kreativni put Aleksandra Genisa, jednog od najzanimljivijih mislilaca i esejista proteklog i ovog veka. Geopoetika je do sada objavila šest njegovih knjiga, na više od hiljadu strana. Ova sedma pridodaje zbiru još tri stotine stranica. Ali, važnije od brojeva, jeste naše svedočenje o Genisovoj sposobnosti da iz godine u godinu, iz knjige u knjigu, pokazuje sposobnost ljudskog uma da nezaustavljivo napreduje. Genis nas osvaja svojim neodoljivim esejističkim talentom. On nas zapljuskuje obrazovanjem, znatiželjom, vrcavošću, disciplinovanom razularenošću, jetkošću s merom, mudrošću s humorom.

Taj britki um jeste spoj misli Dalekog istoka, ”običnog” istoka, Evrope i Dalekog zapada. Samim tim, na ivici je svevidećeg. Ne i svemogućeg. Ali, zato je sa ove strane toplog, humanog i vrhunskog književnog jezika.

Kosmopolita je delo građeno za srpsko izdanje, kao i većina prethodnih Genisovih knjiga, objavljenih u Geopoetici. I opet je svetska premijera.

Ova filozofska putovanja pravo su slavlje u čast čovekovoj umetničkoj i filozofskoj spoznaji sveta, počev od uvodne ”Poetike putovanja” do tekstova o Japanu, Americi, Rusiji i voljenoj Srbiji. Dobar je osećaj kada čitalac može da kaže kako ima svetskog i svog pisca u jednom.