TEORIJA, TUMAČENJE I ISTORIJA KNJIŽEVNOSTI

Knjiga Zorana Milutinovića značajan je doprinos ovim studijama budući da je prvi sistematičan istorijski prikaz različitih slika Evrope konstruisanih u srpskoj kulturi novijeg doba. Objavljena kod uglednog akademskog izdavača na engleskom jeziku, Milutinovićeva rasprava daje stranim čitaocima uvid u gotovo nepoznato područje, razbijajući predrasude i stereotipe o Srbiji i Balkanu, suviše često prisutne u zapadnoevropskoj intelektualnoj sredini. Domaćem čitaocu knjiga nudi originalno zamišljenu i teorijski osmišljenu pripovest o istoriji našeg mišljenja o vlastitom kolektivnom identitetu u odnosu prema Evropi, kao i niz inovativnih i suptilnih kritičkih tumačenja.

"Ova knjiga je „iznuđeni nastavak“ prethodne monografije Bitka za prošlost. Ivo Andrić i bošnjački nacionalizam, zbog javljanja novih, na sličan način kao ranije formulisanih, ideološki „obojenih“ „tumačenja“ Andrićevog dela i biografije… Ako su bili očekivani napadi iz redova često nadobudnih amatera, koji su mrtvom Andriću na dušu stavljali sve i svašta, o čemu je Milutinović dao svoj jasan, oštar i često, s razlogom, ironičan sud, tim je pre teško u potpunosti razumeti podsticaj za nastanak spisa iz pera književnika i znalca, a koji je Milutinovića nagnao da se ponovo vrati na istu temu ovom studijom – s istim ubedljivim rezultatom po predmet njegove analize. - Dr Milan Ristović, redovni profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu
Fantom u biblioteci po svemu je dostojan nastavak kapitalne studije Bitka za prošlost, polemički spis koji na upečatljiv način kruniše i zatvara raspravu Zorana Milutinovića sa protagonistima i pristalicama zlonamernog tumačenja Andrićevog opusa u nacionalističkom ključu. Utemeljena
na čvrstim teorijskim i analitičkim argumentima, Milutinovićeva rasprava bespoštedno raskrinkava besmislenost svakog pokušaja političke zloupotrebe književnosti. - Dr Zoran Paunović, redovni profesor Filološkog fakulteta u Beogradu i Filozofskog fakulteta u Novom Sadu. Dopisni član Srpske akademije nauka i umetnosti"

Prva naučna studija srpskog stručnjaka međunarodnog akademskog renomea koja se bavi ideološkom i religijskom zloupotrebom književnog dela nobelovca Ive Andrića.
Više decenija unazad kvazistručnjaci se ustremljuju na tumačenje Andrićeve književnosti pokušavajući da joj implementiraju mržnju prema islamu, netrpeljivost naspram muslimana, pa čak i nacističku ideološku matricu. Tokom građanskih ratova devedesetih na tlu bivše Jugoslavije, taj trend je uzeo maha, naročito u BiH. Poslednjih godina pojavilo se nekoliko takvih naslova iz pera pripadnika islamskog kulturnog fundamentalizma koji vređaju Andrićevo delo i lik.


Milutinovićeva studija argumentovano, sistematično i bez primesa ideološkog, dokaznim postupcima anulira sve pokušaje ponižavanja ove književnosti. Studija je i vremenski i tematski sveobuhvatna, široka i čvrsta u odbrani dela koje od svog nastanka biva paradigma svetu za duboko razumevanje karakterologije, identiteta i kulturnog nasleđa Bosne i Balkana.
I da nema nesvakidašnji i neobičan povod (nažalost, delimično iznuđen), svojim dostojanstvenim tumačenjem Andrićevog dela, ova studija s pravom postaje prava mera, čak kruna svih dosadašnjih analiza, kao i merilo vrednosti za sva buduća akademska tumačenja.

Ovo je prva studija jednog stranog autora, prevashodno namenjena stranim čitaocima, čija je tema srpska književnost poslednje dve decenije dvadesetog veka i njen pogled na ratove i sukobe (Drugi svetski rat, građanski ratovi i raspad Jugoslavije i NATO bombardovanje Srbije). Objavljena je u Velikoj Britaniji, a u donekle modifikovanom obliku stiže u srpski jezik. Mnoštvo je mogućnosti da se ova tema obradi; ona podrazumeva subjektivan pristup u izboru primera i autora, ali i dobre namere i valjanu stručnost u zaključivanju. Otud uz ime Dejvida Norisa, kvalifikovanog časnom univerzitetskom karijerom usmerenom ka istraživanju Balkana (Balkanski mit, Geopoetika 2002), ne može ni stajati reč "stranac" u izvornom značenju. Koliko je tema neugodna i zavodljiva govori i činjenica da se njome u ovom obliku i obimu do sada nije pozabavio nijedan autor iz Srbije.

Vladislav Bajac



Srpskom književnošću poslednjih dveju decenija dvadesetog veka kružile su sablasti istorije i rata. Duhovi iz prošlosti i skorijih perioda krize vraćali su se u sadašnjost kao nezalečene rane i kao ostaci događaja koji nisu mogli da dobiju svoje pravo mesto u nekoj koherentnoj narativnoj strukturi. Okolnosti i zbivanja iz ratne istorije čine ključne momente u proizvodnji nacionalnog narativa. (...) U takvim trenucima krize, sadašnjost je uhvaćena u mrežu zebnji između svoje nesaznatljive prošlosti i nepoznate buducnosti, a uznemirujuće slike avetinjskog karakterišu kulturnu proizvodnju. Moja studija nije istorijski pregled srpske književnosti sa kraja dvadesetog veka, već analiza jednog niza književnih struktura i motiva i njihovih efekata na pripovedačku prozu tog razdoblja.

Dejvid A. Noris

Iz Uvoda

"Originalno komparativno istraživanje bitnog uticaja koji je poezija Vaska Pope izvršila na jednu fazu stvaralaštva Teda Hjuza, velikog engleskog pesnika druge polovine prošlog veka. Svojim pionirskim radom, pažljivim i detaljnim čitanjem međuodnosa vrlo složenih pesničkih tkanja na engleskom i srpskom jeziku, Đergović-Joksimović daje primer i osnovu za buduća slična istraživanja recepcije poezije kako Vaska Pope tako i drugih naših pesnika u stranim kulturama i jezičkim sredinama."

Dr Bojan Jović

Ogledi o erotskoj imaginaciji u književnom delu Ive Andrića

"Knjiga Moderna kineska drama i Henrik Ibzen dr Mirjane Pavlović temeljno i precizno istražuje fenomen recepcije i uticaja jednog evropskog pisca na kinesku modernističku književnost, i otvara veliko i važno pitanje o rasprostranjenosti, značenju i dinamici razvoja modernističke književnosti izvan evropskih okvira. Time ova knjiga ne samo da pruža značajan doprinos našoj nauci o književnosti već se uklapa i u slična istraživanja u svetu koja su tek odskora počela da se bave ovom temom."

Iz recenzije dr Biljane Dojčinović

Razlozi velike čitanosti dela Pola Ostera leže u daru pisca da oslika svet čije će spoljašnje i unutrašnje granice biti dovoljno propustljive da u sebe primi čitaoca, dovoljno zamagljene da čarolija čitanja ostane neokrnjena, i dovoljno čvrste da se ne naruši kritički odnos neophodan za njegovo razumevanje. Načinom svog pripovedanja, koji bi se mogao odrediti kao „meki“ postmodernizam, Oster naznačava važnost međusobnog uticaja između spoljašnjeg, fizičkog okruženja i unutrašnjeg stanja subjekta prilikom formiranja predstava o vremenu i prostoru koji njegovi likovi naseljavaju. Ova studija, oslonjena na slojevit i misaono podsticajan teorijski koncept hronotopa, nudi osvetljavanje mnogobrojnih tokova koji doprinose bogatstvu i sugestivnosti priče, važne i zato što je „čudnoliki svet“, iz pesme Rouz Hotorn, isti onaj koji promiče Osterovim delima, onaj u kome svi živimo, dopadalo se to nama ili ne.

Malo je priča u Bibliji koje toliko obiluju dramom i akcijom, narativnim vatrometom i sirovim emocijama kao što je to slučaj sa Samsonom. Ipak, izvan te divlje impulsivnosti, meteža i vreve, nazire se životna priča koja je, u osnovi, paćenički put jedne usamljene, samotne, uzburkane duše koja nikada, nigde na svetu nije uspela da pronađe pravi dom, čije je i samo telo mesto okrutnog egzila. Za mene je ovo otkriće, ovo priznanje, tačka sa koje mit neprimetno prelazi u svakodnevicu svakoga od nas, u naše najintimnije trenutke, i naše najveće tajne.