STRUČNA LITERATURA

Nemačka, 1945: zemlja u ruševinama. Gradovi su sravnjeni sa zemljom, a više od polovine stanovništva nalazi se tamo gde ne pripada ili gde ne želi da bude. Kako jedno funkcionalno društvo uopšte može nići iz takvog haosa? Vučje doba je nijansirana panorama nacije koja prolazi kroz kolosalnu promenu. Godine od 1945. do 1955. bile su sirova i divlja decenija postavljena između dve ere koje su odredile budućnost Nemačke – i nije bila ni približno onakva kakvom je mnogi od nas danas zamišljaju.

Vučje doba je prva istorija nemačkog mentaliteta u godinama neposredno po završetku Drugog svetskog rata. Koristeći najvažnija svetska politička dešavanja kao pozadinu, Harald Jener slika sveprožimajući portret društva koje je korumpirano, demoralisano i oslobođeno: sve u isti mah.

AZBUČNIK VEČNOG GRADA je knjiga koja istražuje duboke korene i kontradikcije Rima, grada koji spaja antičku slavu i modernu dinamiku. Rim je predstavljen kao mesto gde se susreću različite epohe i kulture, što ga čini jedinstvenim u svetu. Kroz priče o značajnim ličnostima, spomenicima i istorijskim događajima, knjiga otkriva složenu mrežu veza između srpskog naroda i Večnog grada. Ovo štivo nije samo istorijski vodič nego je i intimno svedočanstvo o životu i kulturi koje na novi način predstavlja doprinos Srba oblikovanju rimske istorije. Namera autora je da čitaocima pruži novu perspektivu o Rimu, istovremeno obogaćujući i srpsku i međunarodnu publiku.

U svetu u kojem algoritmi, mediji i društvene mreže svakodnevno prepravljaju našu sliku stvarnosti, Moć percepcije – kada stvarnost izgubi bitku razotkriva kako nastaju paralelne istine, kako se emocija pretvara u dokaz, a narativ u zamenu za realnost. Knjiga pokazuje na koji način se naš um, navike i digitalno okruženje koriste da bismo poverovali u ono što je ubedljivo, a ne u ono što je tačno.

Knjiga ne nudi utešne odgovore, već jasno strukturisanu analizu i skup principa „perceptivne pismenosti“ – kako da prepoznamo manipulaciju, sačuvamo autonomiju mišljenja i obnovimo minimalan konsenzus oko činjenica.

Ovo je knjiga za sve koji žele da razumeju kako se danas proizvodi saglasnost, kako se ruši zajednički svet činjenica i kako se (još uvek) može braniti lična sloboda prosuđivanja. I za sve one koji ne pristaju da im istinu određuje algoritam, da im mišljenje zamenjuju tuđi narativi i da odustanu od razlike između onoga što je ubedljivo i onoga što je stvarno.

Povodom sto pedeset godina od rođenja profesora kriminalistike i humaniste Arčibalda Rodolfa Rajsa, Kriminalističko policijski univerzitet i Službeni glasnik objavljuju njegov esej pod nazivom Čujte Srbi!

Posvećeni prijatelj Srba, istražitelj zločina okupatorskih vojski u Prvom svetskom ratu, jedan od utemeljitelja policijske nauke u našoj zemlji, napisao je poslanicu srpskom narodu pre skoro jednog veka, godinu dana pre svoje smrti (1929). Rajs je opisao vrline i mane naših predaka, društvene pojave i procese, kao što su stanje inteligencije i seljaštva, uloga religije i etike u društvu, položaj žena i omladine, politika i parlamentarizam, odnos elite i građana…
Svojevrsna etnološka studija je ogledalo Srbije viđeno očima „tuđina“. Upozoravajući na opasnost od propadanja i nestanka

Svedok velikih događaja i prećutanih istina piše o ljudima i političkim procesima, koji su odredili sudbinu Jugoslavije.

Istina je jedina obaveza.

Milentije Pešaković, učesnik Drugog svetskog rata i posleratni šef kabineta sekretara CK Srbije Jovana Veselinova Žarka, savetnik u srpskoj vladi i Izvršnom komitetu CK SK, svedok je i protagonista mnogih dramatičnih događaja u dvadesetom veku; Brionskog plenuma, „seče“ srpsko-crnogorskih generala nakon primene doktrine o „naoružanom narodu“ kao budućem jezgru paravojnih formacija s kojima je i počelo razbijanje SFRJ.

U ediciji Velikani srpske politikologije je objavljen rimejk čuvene knjige „Dinar i zlatnovalutni standard“ prof. dr Živojina Rakočevića koji decenijama važi za najboljeg poznavaoca monetarne politike u nas.

NJeno objavljivanje u sadašnjem trenutku kada velika ratna i monetarna kriza preti čovečanstvu i novac iz časa u čas gubi svoju vrednost, a zlatnovalutni standard nikada nego sada nije bio važniji za svaku zemlju, jeste pun pogodak u smislu tematske aktuelnosti.

O neprolaznoj vrednosti ovog dela, na koje su se decenijama kao na monetarno „zlatno runo“ oslanjale najznačajnije monetarne analize, dovoljno govori to što ono i danas predstavlja nezamenljiv i aktualan uputstvenik svakome ko hoće da razume tajanstvenu prirodu novca, njegovu konvertibilnost i način njegovog funkcionisanja.

Kada je podignut Kremlj? Zašto su cara Ivana prozvali „Grozni“? Koje su osobenosti ruskih ikona? Zašto se Petar Veliki smatra jednim od najvećih careva Rusije? Ko je osnovao Sankt Peterburg? Kako je Moskva postala prestonica Ruskog carstva? Ko su kozaci? Zašto je izbila revolucija 1917. godine? Šta simbolizuju srp i čekić na sovjetskoj zastavi?

Ova mala knjiga, obogaćena starinskim ilustracijama, predstavlja deset vekova ruske istorije, od rađanja ruskog naroda u 9. veku, do formiranja SSSR-a.

Dr Vladimir Milošević, psihijatar, psihoterapeut i jedan od utemeljivača psihodrame na eksjugoslovenskom prostoru, u knjizi Depresija i kreativnost, na osnovu višedecenijskog iskustva s pacijentima ili klijentima (kako često naziva ljude koji mu se obraćaju za pomoć), rasvetljava delikatna pitanja i dileme savremenog čoveka. U društvu sveopšte povezanosti, u svetu prividnog blagostanja u kojem dominira potrošačka kultura, sve je više ljudi s depresivnim i anksioznim tegobama. Dr Milošević nam argumentovano obrazlaže razliku između bolesti i zdravlja, između depresivnog stanja i dijagnoze. Osim primera iz prakse, posebna dragocenost knjige su primeri iz umetnosti – književnosti i muzike, koji oslikavaju duhovne damare i psihološke krize stvaralaca, nudeći moguće odgovore za prevladavanje i razumevanje depresije. Da li bolujemo ili samo žalujemo, da li depresija otvara vrata kreativnosti ili kreativnost leči depresiju, neka su od pitanja na koja ćete naći odgovore u ovoj knjizi.

Knjiga Rat ili mir Đulija Tremontija, predsednika Odbora za spoljne poslove italijanskog Parlamenta, donosi provokativne misli i duboke paralele između prošlosti i sadašnjosti. On ističe važne događaje iz XVI veka, kao što su otkriće Amerike i izum štampe, koji su oblikovali današnju geopolitičku sliku sveta.

Tremonti izdvaja četiri savremena izazova: „otkriće“ Azije, uspon interneta, ponovne sukobe na Istoku i globalnu finansijsku nestabilnost. Ovi faktori dovode do nove krize, a autor poziva na dijalog i uspostavljanje novih pravila u međunarodnim odnosima.

Knjiga predstavlja poziv na akciju i ističe da ujedinjenje i saradnja predstavljaju put ka očuvanju evropskih vrednosti i stabilnosti. Tremonti nas upozorava na posledice sukoba ako ne prepoznamo svoje unutrašnje slabosti.

Rad Sećanje i Drugi svetski rat – (P)ogledi istoričarke i književnice Danijele Jovanović može se odrediti kao istorijska esejistika budući da je uobličen u književnu formu uz oslonac i pozivanje na istorijske podatke i izvore. Upravo to ga čini prijemčivim široj čitalačkoj publici, a ne isključivo stručnom krugu. U „Uvodnim napomenama“ autorka nas podseća da se svako od nas susreo sa saznanjem o krhkosti sopstvenog pamćenja i nestalnosti svojih sećanja na sopstvenu pro-šlost, kao i sa svešću o tome da ponekad namerno menja-mo slike iz svoje prošlosti, da ih „doterujemo“ tako da izgledaju lepše u našim, a neretko i u tuđim očima. Autorka potom kaže da je knjiga otud potekla, da je krenula od pojedinačnog/ličnog i stigla do opšteg/kolektivnog pamćenja, sećanja, zaborava, kao i znanja… Rad je u mnogim segmentima saznajno nov budući da je autorka koristila veoma raznovrsnu građu, ne bežeći ni od književnih radova, što nije uobičajeno za domaću istoriografiju, a što je veoma osvežavajuće. Tema je postavljena na veoma široku osnovu, što bi, u većini slučajeva, običnom čitaocu otežalo praćenje teksta. Ipak, to ovde nije slučaj, jer rad poseduje odličnu istorijsku vertikalu. Važno je istaći i da je tekst iskren i da upravo iskrenošću poziva čitaoca na dalja promišljanja.

Na osnovu temeljnih arhivskih istraživanja Milan Terzić na dokumentovan način osvetljava ;realnost na kraju rata s obzirom na spoljnopolitičke interese, unutrašnje faktore i njihovo (ne)razumevanje opštih okolnosti koje su rešavale sudbinu jugoslovenskog pitanja. Reč je o interesnoj logici velikih sila u svoj njenoj ogoljenosti u međunarodnim vojnim i političkim odnosima“. Nastala na bogatoj dokumentarnoj osnovi koju je autor sakupio i hronološki predstavio čitaocu, knjiga pruža uvid u tokove i preokrete savezničke podrške, koja se menjala tokom Drugog svetskog rata utičući na političku i vojnu situaciju u Jugoslaviji. Milan V. Terzić ovim delom, koje se nadovezuje na prethodno delo Radio-veze i depeše Jugoslovenske kraljevske vlade i Draže Mihajlovića 1941–1944. (Službeni glasnik, 2022), zaokružio je, istražio i sistematizovao obimnu građu pohranjenu u Vojnom arhivu i Arhivu Jugoslavije koja se odnosi na jugoslovensko-britanske odnose, savezničke misije, pregovore... Rasvetljavanje događaja kroz autentične dokumente omogućava da sagledamo šire prelamanje međunarodnih odnosa na jugoslovensku ratnu situaciju, a razrešenjem pojedinih pitanja upotpunjava se jugoslovenski ratni mozaik.

U nadahnutom opisu Svete Gore srednjovekovni autor Nićifor Grigora za nju kaže da „većinu vremena prebiva u čistim zracima sunca“. Svetlost koja dolazi iz nebeskog carstva iznad sunca čini Svetu Goru onim što u duhovnom smislu jeste, Zemaljski vrt Presvete Bogorodice, dok sunčeva svetlost obasjava Svetu Goru kao nigde drugo i prirodno određuje ritam monaške svakodnevice, danas isto kao i vekovima pre. Usklađenost monaškog života s ritmovima sunca ogleda se dvojako, vremenski – rasporedom dnevnih monaških aktivnosti tokom godine i prostorno – aksijalnom orijentacijom crkava kao ključnih manastirskih objekata, sa zalascima i izlascima sunca kao ključnim orijentirima. U tom smislu shvaćen „svetlopis“ Hilandara i Svete Gore tema je ove knjige.

Sjenička kotlina i Pešterska visoravan, koja se deli na Gornji i Donji Pešter, čine jedinstvenu predeonu celinu koja se naziva Sjeničko-pešterska visoravan, sa nadmorskom visinom iznad 1000 metara. Pešter je južno od planine Giljeve, Rasanskog polja i planine Ninaje, na jugoistoku se graniči sa predelom Štavice, na jugu Rožaja, a na zapadu Gornji Bihor i Korita u Polimlju. Sjeničko polje je severno od Peštera, između Raške na istoku, Moravičkog i Novovaroškog Starog Vlaha na severu i Polimlja na zapadu.'

Knjiga Nacionalno pitanje u savremenoj epohi autora Najdana Pašića (1922–1997) predstavLJa jedno od dela neprolazne vrednosti u srpskoj politikologiji.'

Ovo je briljantna istoriografska studija o jednom od ključnih aspekata izbijanja Prvog svetskog rata. Još od Dedijerovog Puta u Sarajevo 1967. nismo videli knjigu o ovom pitanju uporedive snage i autoriteta.(Profesor ser Hju Stron)'

Kristofer Katervud dokumentovano brani i dokazuje ispravnost jedne od najvažnijih Čerčilovih odluka u Drugom svetskom ratu, koja je značajno uticala na dalji tok istorijskih događaja, za razliku od drugih istoričara koji smatraju da je takva odluka bila ništa drugo do tragična greška.'

Monografija predstavlja svojevrstan istorijski pregled borbe srpskih despota i vlastele za očuvanje državnog suvereniteta tokom prve polovine XV veka, pod pritiscima Turske sa istoka i jugoistoka i Ugarske države sa severa.'

Udžbenik pod nazivom Anksiozni poremećaji: teorija i praksa delo je izuzetne važnosti za domaće stručne krugove, jer do sada nije bilo publikacija na srpskom jeziku koje su na ovakav način prezentovale osnovne psihopatološke fenomene anksioznih poremećaja, uputstva za dijagnostiku i diferencijalnu dijagnostiku i osnovne terapijske mogućnosti i preporuke za lečenje ovih poremećaja. Materijal je iznet sistematično i jasno, svestrano i sveobuhvatno, ali ne i preopširno. Naglašavaju se osnovni i najvažniji aspekti problematike, dok se zainteresovani čitaoci upućuju na to da kroz date reference prodube svoja saznanja i kritički se osvrnu na ovu oblast. Značaj ovakve knjige nije samo u tome što će zadovoljiti potrebu za znanjem iz oblasti anksioznih poremećaja kod profesionalaca već je i u tome što će i pacijenti i zainteresovani laici moći da nađu odgovore na razna pitanja vezana za psihopatologiju, etiologiju i terapiju anksioznih poremećaja.

Akademik prof. dr Dušica Lečić Toševski
Prof. dr Srđan Milovanović

Knjiga dr Milana Latasa Anksiozni poremećaji: teorija i praksa sveobuhvatna je i savremena. Ona predstavlja anksiozne poremećaje na način koji olakšava njihovo razumevanje, prepoznavanje, dijagnostikovanje i lečenje. Autorov pristup temi anksioznosti logičan je, koherentan i konzistentan. NJegov jezik je jasan i tok ideja se lako prati. Autorovi iskazi su utemeljeni na podacima iz literature i pokazuju njegovo veliko poznavanje anksioznih poremećaja i odgovarajućeg istraživačkog korpusa iz celog sveta. Posebnu vrednost knjige predstavlja autorov lični pečat, koji knjigu čini sasvim originalnom i još jednom pokazuje njegovo veliko iskustvo u radu s pacijentima koji boluju od anksioznih poremećaja. Osim toga, to iskustvo omogućava da se autor kritički odnosi prema dilemama, nedoumicama i dogmatskim stavovima. Sve ovo knjigu čini zanimljivom ne samo akademskoj zajednici nego i široj čitalačkoj publici.

Prof. dr Vladan Starčević

Milan Latas je za knjigu ANKSIOZNI POREMEĆAJI dobio godišnju nagradu Medicinskog fakulteta Univerziteta u Beogradu za unapređenje nastave za školsku 2016/2017.

Akademik Božidar Ferjančić (1929–1998) ostavio je iza sebe izuzetno vredno naučno delo, rasuto po različitim zbornicima i časopisima, koje do sada nije bilo dostupno široj čitalačkoj publici.

i. Knjiga predstavlja izbor njegovih studija iz istorije srpsko-vizantijskih odnosa, od stvaranja srpske države pod Stefanom Nemanjom pa do pada Vizantije i Srbije pod tursku vlast. U studijama koje čine jedinstvenu celinu prikazan je kontinuitet tih odnosa kroz ratove i srpska osvajanja, opisani su pregovori koji su potvrđivani sa uspostavljanjem bračnih veza između dva dvora, ekonomija, crkveni i kulturni uticaji. Posebno izdvajamo poglavlja o brakovima: kralja Stefana Prvovenčanog sa Evdokijom i kralja Milutina sa Simonidom, zatim ona o srpskoj vlasti u Epiru, Tesaliji i Serskoj oblasti, kao i o autokefalnosti srpske crkve čijih osam vekova obeležavamo ove godine (1219–2019).

Čovečanstvo 1939. zahvata razorni ratni uragan kojim upravlja nacistička revolucija i koji preti da pregazi Evropu. Pokreću se velike antihrišćanske sile i nastupa kr iza modernog humanizma. Ideja o iskušenjima kroz koja civilizacija prolazi neodvojiva je od ideje o novom humanizmu, koji se sprema u svetskoj agoniji, nagoveštavajući istovremeno obnovu civilizacije. Koji su uzroci njenog sutona, kako da se hrišćanin pred njim postavi i šta treba da činimo k ako bismo je spasli?'

Autor čitaoce vodi na uzbudljivo i dramatično putovanje graničnim predelima između strateške zbilje i nuklearne fi kcije druge polovine XX veka – putovanje u jednakoj meri edukativno, koliko i zabavno i zastrašujuće. - Prof. dr Zoran Jeftić

Doktor Ajzenhamer je u knjizi koja je pred vama postavio dva cilja: da pokaže kako je kinematografija posvećena nuklearnom ratu i MAD doktrini doprinela tome da se nuklearni rat i međusobno nuklearno uništenje nikada ne dogode; te da ponudi opšti istraživački model povratne sprege nuklearnog odvraćanja i popularne kulture. - Prof. dr Marta Zorko

Secirajući narativ uzbune na primeru Kjubrikovog Doktora Strejndžlava, autor nam ukazuje na činjenicu da samo tanka linija deli satirični prikaz politike nuklearnog zastrašivanja od njene mračne realnosti iz šezdesetih godina XX veka. U analizi Kramerovog filma Na plaži autor se bavi narativom uništenja unutar konteksta svakodnevice potrošačkog društva i pitanjem kako se ono suočava sa nepodnošljivom teskobom psihološke atmosfere iščekivanja nadolazeće smrti i kraja civilizacije.

ŠafnerovaPlaneta majmuna pak daje autoru priliku da postapokaliptični narativ sagleda u svetlu mračne fantazije, koja gledaoca stavlja pred ogledalo sa pitanjem: da li nas ljude nemoralnost borbe za nadmoć čini gorim bićima od životinja, te kako bi to izgledalo kada bi one mogle da nam uzvrate inteligencijom poput naše. - Dr Srđan Korać

Osnovne karakteristike suprotstavljenih intelektualnih tabora u Francuskoj u „pozicionom ratu“ povodom interpretacije ratova za jugoslovensko nasleđe gotovo se savršeno preklapaju ne samo kada je reč o napadu na Irak, ili s rascepima koji su tada postojali povodom evropske konstrukcije, nego npr. i kada je reč o podržavaocima i protivnicima „Žipeovog plana“, koji je bio udar na francusku „državu blagostanja“. Glavni „ulozi u igri“ nalazili su se, dakle, pre svega u Evropi, i u samoj Francuskoj, a ne u Jugoslaviji, i bili su povezani s ključnim društvenim problemima koji su opterećivali francusko društvo 90-ih: od pitanja međunarodnog pozicioniranja Francuske, do debata o imigraciji i EU.

Osnovne karakteristike suprotstavljenih intelektualnih tabora u Francuskoj u „pozicionom ratu“ povodom interpretacije ratova za jugoslovensko nasleđe gotovo se savršeno preklapaju ne samo kada je reč o napadu na Irak, ili s rascepima koji su tada postojali povodom evropske konstrukcije, nego npr. i kada je reč o podržavaocima i protivnicima „Žipeovog plana“, koji je bio udar na francusku „državu blagostanja“. Glavni „ulozi u igri“ nalazili su se, dakle, pre svega u Evropi, i u samoj Francuskoj, a ne u Jugoslaviji, i bili su povezani s ključnim društvenim problemima koji su opterećivali francusko društvo 90-ih: od pitanja međunarodnog pozicioniranja Francuske, do debata o imigraciji i EU. '

Kada čitalac uzme u ruke knjige i tekstove Miloša Crnjanskog, objavlјene pre sto ili sedamdeset godina, kako ih čita, kako doživlјava i razumeva? Da li ih povezuje sa svojim umetničkim, društvenim, političkim vremenom? Neka značenja od pre sto godina ponavlјaju se na drugi način i u novom dobu. Seobe Srba iz 17. veka se opisuju u romanu Seobe (1966), a na čudan način ih doživlјavamo (povezujemo) u stvarnosti srpskog izgona (proterivanja i preselјenja) u jugoslovenskim ratovima iz Hrvatske (1991–1995), Bosne i Hercegovine (1992–1995) i Kosova i Metohije 1999. godine. A tu su i druge asocijacije: Jugoslavija i Srbi, Srbi i Zapad, demokratija i totalitarizam, srpske i inostrane političke ličnosti, Italija, Nemačka, Španija, novinarstvo, lјubav... Miloš Crnjanski – kakvo bogatstvo asocijacija u čitanju njegovih književnih i neknjiževnih tekstova!

Danijel Vincek (1926–2021) svojom planinarskom aktivnošću obeležio je širi prostor Balkana u poslednjih pola veka. Utemelјivač je i vlasnik Botaničke bašte planinske flore Crne Gore „Dulovine“ u Kolašinu i blizak saradnik beogradskog Instituta za lekovito bilјe „Josif Pančić“. Jedinstveno svedočanstvo o životu čoveka u skladu sa prirodom. Omaž prijatelјstvu. Preko 600 fotografija.

Predeone celine Niške kotline, Sićevačke klisure i Zaplanja, predstavlјaju jedinstvenu celinu niškog kraja. Ovi krajevi su ostali neistraženi u sklopu Cvijićevog projekta istraživanja naselјa i porekla stanovništva srpskih zemalјa, što delimično mogu da nadomeste radovi objavlјeni u drugoj polovini HH i početkom XXI veka koje donosimo u ovoj knjizi. Na prostoru Niške kotline, Sićevačke klisure i Zaplanja obrađeno je 111 naselјenih mesta od kojih 57 pripada gradu Nišu: Brzi Brod, Medijana, Berbatovo, Bubanj, Vukmanovo, Gabrovac, Gornje i Donje Međurovo, Deveti Maj, Donje Vlase, Krušce, Lalinac, Mramor, Mramorski Potok, Palilula, Pasi Polјana, Suvi Do, Čokot, Brenica, Vrelo, Gornja i Donja Vrežina, Gornji i Donji Matejevac, Jasenovik, Kamenica, Knez Selo, Malča, Pantelej, Oreovac, Pasjača, Cerje, Berčinac, Vrtište, Gornja Toponica, Gornji Komren, Donja Toponica, Donji Komren, Kravlјe, Leskovik, Medoševac, Mezgraja, Milјkovac, Crveni Krst, Palјina, Popovac, Rujnik, Sečanica, Supovac, Trupale, Hum, Čamurlija, Bancarevo, Gornja i Donja Studena, Koritnjak, Lazarevo Selo, Nikola Tesla, Niška Banja, Prva Kutina, Radikina Bara, Rautovo i Čuklјenik: četiri opštini Bela Palanka: Gradište, Dolac, Lanište i Crnče, 13 opštini Dolјevac: Belotinac, Klisura, Knežica, Malošište, Mekiš, Orlјane, Perutina, Rusna, Ćurlina, Čaplјinac, Čečina, Šainovac i Šarlinac; 34 opštini Gadžin Han: Veliki i Mali Vrtop, Veliki i Mali Krčimir, Vilandrica, Gare, Gadžin Han, Gornje Vlase, Gornje  i Donje Dragovlјe, Gornji i Donji Barbeš, Gornji i Donji Dušnik, Grkinja, Duga Polјana, Dukat, Jagličje, Kaletinac, Koprivnica, Krastavče, Ličje, Marina Kutina, Milјkovac, Novo Selo, Ovsinjac, Ravna Dubrava, Semče, Sopotnica, Taskovići, Toponica, Ćelije, Čagrovac i Šebet, dva opštini Vlasotince – Gornji I Donji Prisijan; jedno opštini Babušnica – Štrbovac.

Predeona celina Raške predstavlјa centar na kojem je nastala i odakle se širila stara srpska srednjovekovna država. To je u geografskom pogledu sliv reke Raške, oivičen sa severa planinskim vencima Golije i Javora, sa zapada Pešterskom visoravni, juga Rogoznom i sa istoka rekom Ibar. Obrađeno je 202 naselјena mesta. Gradu Novom Pazaru pripada 99 naselјa: Aluloviće, Bajevica, Banja, Bare, Batnjik, Bekova, Bele Vode, Boturovina, Brđani, Brestovo, Varevo, Vever, Vidovo, Vitkoviće, Vojkoviće, Vojniće, Vranovina, Vučiniće, Vučja Lokva, Golice, Gornja Tušimlјa, Goševo, Građanoviće, Gračane, Grubetiće, Deževa, Dojinoviće, Dolac, Dolјani, Dragočevo, Dramiće, Žunjeviće, Zabrđe, Zlatare, Ivanča, Izbice, Jablanica, Javor, Janča, Jova, Kašalј, Kovačevo, Kožlјe, Koprivnica. Kosuriće, Kruševo, Kuzmičevo, Leča, Lopužnje, Lukare, Lukarsko Goševo, Lukocrevo, Miščiće, Mur, Muhovo, Negotinac, Novi Pazar,  Odojeviće, Okose, Osaonica, Osoje, Oholјe, Pavlјe, Paralovo, Pasji Potok, Pilareta, Pobrđe, Požega Požežina, Polokce, Pope, Postenje, Prćenova, Pusta Tušimlјa, Pustovlah, Radalјica, Rajetiće, Rajkoviće, Rajčinoviće, Rajčinovićka Trnava, Rakovac, Rast, Sebečevo, Sitniče, Skukovo, Slatina, Smilov Laz, Srednja Tušimlјa, Stradovo, Sudsko Selo, Tenkovo, Trnava, Tunovo, Hotkovo, Cokoviće, Čašić Dolac, Šavci, Šaronje i Štitare; opštini Raška – 19: Belo Polјe, Biočin, Boroviće, Vrtine, Gnjilica, Draganići, Kraviće, Kućane, Lukovo, Milatkoviće, Nosolјin, Orahovo, Panojeviće, Plavkovo, Plešin, Raška, Sebimilјe, Supnje i Trnava; opštini Tutin – 13: Blaca, Brniševo, Gluhavica, Kovači, Morani, Nadumce, Namga, Piskopovce, Pokrvenik, Raduhovce, Ruđa, Smoluća i Crkvine; opštini Sjenica – 5: Zabrđe, Lijeva Reka, Milići, Crčevo i Šare; opštini Leposavić – 27: Bare, Beluće, Berberište, Borova, Vračevo, Vuča, Gnježdane, Gornji Krnjin, Grkaje, Gulije, Desetak, Donji Krnjin, Duboka, Ibarsko Postenje, Jošanica, Kamenica,  Košutica, Kruševo, Kutnje, Plakaonica, Popovce, Potkomlјe, Pridvorica, Rvatska, Seoce, Trebiće i Crveni; opštini Zvečan – 28: Banov Do, Banjska, Banjska Reka, Banjski Suvi Do, Bresnica, Valač, Vilište, Grižani, Dolјane, Žerovnica, Žitkovac, Zvečan, Izvori, Jankov Potok, Joševik, Kamenica, Korilјe, Kula, Lipovica, Lovac, Lozište, Lokva, Mali Zvečan, Matica, Meki Do, Oraovica, Rudine i Sendo; Zubinom Potoku – 5: Vitakovo, Jagnjenica, Kozarevo, Rujište i Čabra; i gradu Kosovska Mitrovica – 6, od kojih su dva u srpskoj opštini Severna Mitrovica: Gornji Suvi Do i Donji Suvi Do, a četiri u opštini Južna Mitrovica: Vidomirić, Gornje i Donje Vinarce i Gušavac.

„Slobodni“ i „pošteni“ dva su prideva koja se najčešće navode uz izbore. Postali su fraza zvaničnika međunarodnih organizacija, novinara, aktivista za lјudska prava, političara i politikologa. Šta zapravo stoji iza ovih kvalifikacija izbora? Šta je objektivna, pouzdana i tačna mera „slobodnog“ i „poštenog“ u izborima? Ko je sertifikovao i izbaždario mere za slobodne i poštene izbore? Postoji li i gde je ta linija koja razdvaja slobodne i poštene izbore od onih koji to nisu? Ko je merodavan da oceni koji izbori odgovaraju mernim standardima „slobodno“ i „pošteno“?'

Teritorijalni opseg koji svojim sadržajem zahvata ova knjiga Biblioteke „Koreni“ uslovlјen je studijama koje u njoj donosimo. Naime, neka od naselјa obrađenih u njima već se nalaze u objavlјenim knjigama ove biblioteke, i to: naselјa na desnoj obali Ibra obrađena su u predeonoj celini Kopaonika, zatim nekoliko naselјa u predelima Raške i Rudničke Morave i jedno u Dragačevu. Na prostoru Ibra, Nadibra, Podibra i Gokčanice danas se nalazi 110 naselјenih mesta. Gradu Kralјevu pripada 74 naselјa, opštini Raška – 31 i opštini Vrnjačka Banja – pet.'