BIOGRAFIJE, MEMOARI, DNEVNICI, PISMA

Priča o mom životu je željno očekivana knjiga Gabrijela Garsije Markesa, sveobuhvatno prisećanje vremena koje je ostavilo presudan trag u njegovom životu. U ovoj strastvenoj pripovesti, kolumbijski nobelovac otelovljuje sopstvene uspomene na rano detinjstvo i mladost, tokom kojih će formirati svoj imaginarijum i kreirati poprište za neke od najznačajnijih priča i romana napisanih na španskom jeziku.

Pred čitaocima je roman o životu Gabrijela Garsije Markesa, kroz čije stranice autor polako i slojevito otkriva odjeke ličnosti i istorijskih trenutaka kojima obiluju njegova najpoznatija dela: Sto godina samoće, Ljubav u doba kolere, Pukovniku nema ko da piše ili Hronika najavljene smrti.

Ovi nesvakidašnji memoari su vodič za čitanje celokupnog opusa slavnog kolumbijskog pisca i neprikosnoveni priručnik za osvetljavanje njegovih nezaboravnih epizoda, koje sada dobijaju sasvim novu perspektivu.

O autoru:

Gabrijel Garsija Markes (1927−2014), rođen u Kolumbiji, jedna je od najznačajnijih i najuticajnijih figura svetske književnosti. Intelektualac koji se bavio velikim problemima našeg vremena, a pre svega temama koje su uticale na njegovu domovinu i celu Latinsku Ameriku, bio je romanopisac, esejista, pripovedač i novinar, što mu je bilo prvo zanimanje i, uz film, jedno od njegovih glavnih interesovanja, o čemu svedoči njegov rad u Fondaciji za novo novinarstvo (Meksiko) i Međunarodnoj školi za film i televiziju (Kuba).

Kao najveća figura takozvanog magičnog realizma, zapravo je bio tvorac jednog od najgušćih narativnih svetova u oblasti književnosti na španskom jeziku.

Među njegovim delima ističu se romani Sto godina samoće, Pukovniku nema ko da piše, Hronika najavljene smrti, Ljubav u doba kolere i Patrijarhova jesen; knjige priča Sahrana Velike mame i Dvanaest hodočasničkih priča, kao i reportaže Priča brodolomnika, koja je u nastavcima objavljivana u listu El Espectador, a kasnije publikovana i u formi knjige. Godine 1982. dobio je Nobelovu nagradu za književnost. Godine 2002. objavljen je prvi i poslednji deo njegove autobiografije, Priča o mom životu.

Najpotpuniji i najintimniji portret Horhea Luisa Borhesa, koji je ikada predstavljen čitaocima, donosi knjiga Borhes, dnevnik Adolfa Bjoja Kasaresa u kome je ispisana iscrpna i inspirativna hronika njihovog prijateljstva, ali i svedočanstvo književnog života toga vremena. Dnevničke zapise Bjoj Kasares je beležio prilikom svojih susreta sa Borhesom, između 1947. i 1989.

Knjigu je priredio Danijel Martino (Daniel Martino) i ona u prvom španskom izdanju ima 1663 strane. Na njenim stranicama suočavamo se sa Borhesovim zanimljivim idejama koje nam pomažu boljem razumevanju njegovog književnog dela.

U pojedinim dnevničkim beleškama čitamo detaljne opise Borhesovog svakodnevnog života, saznajemo o strahu i uznemirenosti zbog napredovanja slepila, ali otkrivamo i njegove strasne stavove u književnim i političkim kontroverzama.

Izbor dnevničkih beležaka Bjoja Kasaresa za srpsko izdanje priredio je Dalibor Soldatić, jedan od najboljih poznavalaca hispanoameričke književnosti.

Preveo s ruskog: Vidak Rajković

Roman Arhipelag GULAG umetničko je i istorijsko delo o represiji u Sovjetskom Savezu u periodu od 1918. do 1956. godine, izatkano na pismima, sećanjima i usmenom kazivanju 257 zatvorenika, kao i na ličnom iskustvu autora. Solženjicin je ovo delo tajno pisao od 1958. do 1968. godine (završio ga je 2. juna 1968); prvi tom objavljen je u Parizu decembra 1973. Sam Solženjicin odredio je taj svoj epohalni rad kao književno istraživanje. Na dokumentovan i publicistički način izneo je nebrojene činjenice staljinističke represije. Potkrepljene brutalnim dokazima, one svakom čitaocu omogućuju da se i sam oseti kao sužanj GULaga; sužanj koji bez krivice biva uhapšen, koji je iz noći u noć potom mrcvaren ispitivanjima i podvrgavan sofisticiranim mučenjima sve dok ne potpiše priznanje za neučinjene zločine. Atmosfera totalnog terora s jedne strane i sveproždirućeg straha s druge, kao da prži svest i rađa unutrašnji protest protiv nehumanog sistema što obogaljuje dušu velikog naroda s obe strane bodljikave žice.
Roman Arhipelag GULAG sudbonosno je uticao na život autora. Zbog njega, Solženjicina su proterali kao izdajnika, zbog njega su ga, potom, kao da se ništa nije desilo, pozvali da se vrati. Bez obzira na to kako se na ovo delo gledalo tada, ili kako se ono čita u sadašnjem trenutku, svoju građansku dužnost pisac je ispunio. I pred živima i pred mrtvima. Roman Arhipelag GULAG mora se pročitati ako ni zbog čega drugog, onda radi toga da ljudski rod nikad više olako ne dozvoli nešto slično, da svakog trenutka bude svestan koliko čoveku vredi sloboda.

„Svi književni pravci imaju svoje periferije i svoje centre, odnosno vrhove. Autora knjige Arhipelag GULAG ja bih nazvao genijem ’socijalističeskog realizma’. Ako sovjetska vlast nije imala svoga Homera, u liku Solženjicina ona ga je dobila. Ova knjiga bezuslovno jeste pisana u prvom redu za ruskog čitaoca, ali uzeti to kao razlog da se ona ne čita bilo bi isto što i odustati od čitanja Ilijade zbog nepoznavanja grčke mitologije i jer se imena njenih junaka teško izgovaraju. Zajednički imenilac za ova dva dela jeste tema razaranja: u prvom slučaju – grada, u drugom – nacije. Moguće je da će za dve hiljade godina čitanje GULAG-a biti jednako prijatno kao i čitanje Ilijade danas. Ali ako GULAG ne pročitamo danas, sasvim je moguće da će se mnogo pre negoli za dve hiljade godina desiti to da neće imati ko da čita ni jednu ni drugu.“ - Josif Brodski

Ovo je dokumentarna knjiga o Milevi Marić, koja se bazira na činjenicama, korespodencijama i izjavama savremenika. Autor je stavio težište knjige na prvih deset godina braka Mileve Marić i Alberta Ajnštajna, odnosno na period u kojem su zajedno radili i
i zajednički došli do nekih od najznačajnijih rezultata u nauci XX veka.

Originalni naslov: Vie et destin de Jésus de Nazareth
Život i sudbina Isusa iz Nazareta je živo i jasno napisana knjiga o Isusu kao istorijskoj ličnosti – iz kakve porodice je potekao, kako je živeo, šta je propovedao i koje istorijske okolnosti su ga predodredile da postane utemeljivač hrišćanstva, religije žive i danas.

Danijel Margera (Daniel Marguerat), rođen 1943, profesor je teologije na Univerzitetu u Lozani, stručnjak za Novi zavet i istoriju nastanka hrišćanstva. Međunarodni ugled stekao je proučavanjima Hrista kao
istorijske ličnosti. Svoj pristup analizi biblijskih tekstova definisao je ovako: „Da bi jedan tekst bio ispravno shvaćen i postao legitiman, mora se smestiti u istorijski kontekst u kojem je nastao.”

Intervjui u knjizi Razgovorom kroz Ameriku predstavljaju Ameriku i njenu akademsku scenu iz različitih perspektiva, kao svojevrsno bojno polje gde se ukrštaju pogledi američkih istraživača, profesora i kritičara. Koplja se uglavnom lome na polju književne kritike, i u razgovorima Radojke Vukčević s istaknutim američkim teoretičarima mogu se pratiti kretanja od nove kritike, preko novog istorizma, do kolonijalne, ekološke, feminističke kritike… Mogu se čuti ispovijesti Klinta Bruksa, Braja B. Kačrua, Lorensa Bjuela, Stivena Grinblata, Linde Hačen, Nine Bejm, Homi Babe i drugih književnih teoretičara odnosno kritičara o njihovim potragama za novom kritičkom paradigmom u tumačenju jezika i književnosti – njihovoj potrebi da pomjere granice, pronađu do tada nepoznata značenja i unesu svježinu u tumačenje teksta. Neki od sagovornika ukazuju i na nesuglasice između anglo-američke kritike i kontinentalne filozofske kritike.

Razgovori u knjizi Razgovorom kroz Ameriku uvode čitaoce u skrivenu Ameriku, u naizgled nesavladiv svijet književnosti i književne teorije, pri čemu se problematizuje pitanje prirode i statusa književnosti i ukazuje na njihovu međuzavisnost. Odabrani sagovornici posvećeno i strogo kritički osvjetljavaju Ameriku, uključujući osvrt i na razvitak studija književnosti na američkim univerzitetima, što može poslužiti kao polazište mnogima koje interesuje izučavanje književne umjetnosti.

Bilo bi dobro, pisao sam nekad, kad bismo mi, Mađari, čitali Gombrovičeve dnevnike. Ali ne moramo otići tako daleko, bilo bi dovoljno kad bismo poznavali Vegela. To kako on ume da govori o manjinskom položaju, o odnosu provincije i centra, provincije i provincijalizma, o regionu i svetu, o mađarstvu i evropejstvu, racionalno i s osećanjem, s lokalnim iskustvima (životom) i svetski širokim horizontima, o Trijanonu – trezvene pameti i srca, birajuću uvek teže puteve, nikad ne trpajući ništa pod tepih, niti ližući, grebuckajući rane. Ali, moguće je da to samo ja mislim tako, premda bih rado bio u tom pogledu u Vegelovoj senci. Kami je pisao: „Danas se svaki pisac ukrcava u galiju svog vremena.” Veliki putnik te galije jeste Vegel.

Peter Esterhazi

Knjiga memoara Ernesta Sabata Pre kraja predstavlja njegov duhovni testament.

Ovo je priča o mladiću rođenom u pampi, koji uspešno započinje karijeru u svetu nauke i odlazi da radi u laboratoriju „Kiri“ u Parizu, da bi kasnije, u dodiru sa nadrealistima, hrabro i odvažno napustio nauku zbog književnosti i umetnosti, i svojim prvim romanom, koji su mnogi izdavači odbili, stekao priznanje Albera Kamija i Tomasa Mana.

S druge strane, ovo je priča o buntovnom čoveku, kome su od mladih dana bliski anarhizam i revolucionarna levica, misliocu koji otkriva i razotkriva sovjetski totalitarizam da bi se kasnije, u starosti, obreo na mestu predsednika Komisije za nestale osobe, u vreme vojne hunte u Argentini.

U ovoj knjizi nalaze se kompletni tekstovi svih sedam svezaka ličnih dnevnika Andreja Tarkovskog, ruskog režisera, pisca i glumca, jednog od najznačajnijih i najuticajnijih filmskih umetnika kako ruske tako i svetske kinematografije XX veka, koji obuhvataju period od 1970. do decembra 1986. godine.
Kada je pred početak snimanja filma „Stalker“ Tarkovski počeo da piše svoj lični dnevnik, nazvao ga je Martirologijum – spisak stradanja, kao da je već tada znao koliko će težak i trnovit biti njegov životni, ali i stvaralački put.
Na stranicama Martirologijuma prepliću se zakulisni život sovjetske i svetske kinematografije, politika i stvaralaštvo, filozofska razmišljanja i dnevnopolitički problemi, Moskva, Rim, Pariz, Stokholm, a usred svega toga nalazi se sam Tarkovski, i cenjen i prezren, i ponosit i slomljen, i smrtno bolestan i besmrtan. Čitalac prolazi kroz autorov život, saznaje koje je knjige čitao, kakve filmove gledao, šta ga je uznemiravalo, a šta oduševljavalo, šta je uticalo na njegov rad, šta ga je inspirisalo, od koga je učio, sa kim se družio, kako je ocenjivao postupke i rad drugih ljudi, od kojih su neki još uvek među živima.
Martirologijum je unikatno svedočanstvo o životu velikog režisera, napisano njegovom sopstvenom rukom, to je ispovest umetnika u potrazi za putem i umetničkom slobodom, dirljivo veličanje života, puno nade i vere, čak i pred licem smrti, jer njegovo stvaralaštvo, njegov ideal, njegova žrtva nisu ništa drugo do krajnji gest vere i nade u čoveka.

Ovo je dokumentarna knjiga o Milevi Marić, koja se bazira na činjenicama, korenspodenciji i izjavama savremenika. Autor je stavio težište knjige na prvih deset godina braka Mileve Marić i Alberta Ajnštajna, odnosno na period u kojem su zajedno radili i i zajednički došli do nekih od najznačajnijih rezultata u nauci XX veka. Slavna formula E = mc2 nastala je u senci duda na kaćkom salašu, otkriva mr Đorđe U. Krstić u svojoj knjizi