BIOGRAFIJE

Iz pera publiciste Mijata Lakićevića dolazi odgovor na pitanje: ko je bio Zoran Đinđić? Po mome mišljenju to je do sada najpotpunija intelektualna biografija Zorana Đinđića. Precizna i potresna biografija. - Dr Latinka Perović

Rukopis Mijata Lakićevića predstavlja neizmerno važan doprinos razumevanju misli i dela Zorana Đinđića, ali i političkih i društvenih previranja u jugoslovenskom i srpskom društvu tokom poslednjih pola veka. - Dr Olga Manojlović Pintar

Vešto uklapajući predstave o Đinđiću, i one za i one protiv, uz preplitanja tumačenja koja su nastala nakon atentata na srpskog demokratskog premijera, Lakićević je izgradio sliku o Đinđiću kao velikom nosiocu prosvetiteljskih napora kod nas. - Prof. dr Novica Milić

O autoru:
Mijat Lakićević (1953) živi i radi u Beogradu. Završio je Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu 1975. godine. Po profesiji novinar, karijeru započeo u nedeljniku Ekonomska politika 1977. godine. Devedesetih stalni saradnik mesečnika Demokratija danas. Sa desetak kolega 1999. pokreće Ekonomist magazin. Radio u Blicu (sedmičnom dodatku Novac), NIN-u i Novom magazinu. Priredio i uredio knjige Prelom 72 o padu srpskih liberala 1972. godine (2003) i Kolumna Karikatura koja sadrži kolumne Vladimira Gligorova i karikature Predraga Koraksića objavljivane u Ekonomist magazinu (2006). Knjigu Ispred vremena, koja se bavi listom Ekonomska politika i sudbonosnom decenijom SFR Jugoslavije (1963–1973) objavio je 2011. godine, a 2014, u koautorstvu sa Dimitrijem Boarovim, knjigu Kako smo izgubili (Našu) Borbu. Godine 2020. objavio je monografiju Desimir Tošić: između ekstrema, a 2022. Zoran Đinđić: prosvet(l)itelj. Oženjen Olgom, Ninin i Ivanov otac.

Prevela sa srpskog: Mary Thompson-Popović

The Writer and the Tale is one of those thick works that I consult again and again after reading it for the first time. An exciting book, written in an accessible style, yet an almost inexhaustible source of material. A life’s work.

Professor Robert Hodel, Universität Hamburg

This book synthesises the works of several generations of biographers of Ivo Andrić, and enriches them with Žaneta Đukić Perišić’s own discoveries, thus setting a standard which will be difficult to surpass. The author reads the entirety of Andrić’s works from the perspective of his biography and offers many innovative, rich and convincing interpretations. By shedding light on both Andrić’s life and his work, Đukić Perišić’s book achieves a completeness which is rarely found in other studies: if you want to read only one book about Ivo Andrić, this is the one you should read.

Professor Zoran Milutinović, University College London

The Writer and the Tale has all the features of a good biography: an exceptional yet not pretentious style, a balanced historical background, a cunningly depicted psychological portrait of Ivo Andrić, and subtle interpretations of his entire work. Guided by the author’s masterful hand, the reader is being summoned on an exciting journey that leads to an ultimate question concerning the rise of a genius.

Professor Gorana Raičević, Faculty of Philosophy, Novi Sad

Vladan Desnica jedini je klasik srpske književnosti čiji je opus, mimo ključnog romana Proljeća Ivana Galeba, a jednako kao i njegova biografija, ostao gotovo sasvim na margini čitalačke pažnje, za razliku od drugih ovdašnjih pisaca njegovog značaja i ranga. Nova studija Vladana Bajčete donosi uvid u Desničin život na osnovu obimne epistolarne, zatim i dokumentarne ostavštine, uz obilje nepoznatih ili nanovo interpretiranih podataka i činjenica. Ova knjiga se, podjednako temeljno, bavi i Desničinim stvaralaštvom, analizirajući sve aspekte piščevog književnog rada na podlozi društvenopolitičkih okolnosti u kojima je, iako neretko onemogućavan i spotican, istrajno delovao. Obim i dubina istraživačkog zahvata Proljeća Vladana Desnice u tom smislu predstavljaju najveću prekretnicu u dosadašnjem proučavanju i poznavanju piščeve biografije i njegovog ukupnog umetničkog i intelektualnog angažmana.

O autoru:
Vladan Bajčeta (Bosanska Krupa, 1985). Osnovnu školu i gimnaziju završio u Pljevljima. Diplomirao na grupi za srpsku i svetsku književnost Filološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu, gde je završio master i doktorske akademske studije. Viši je naučni saradnik Instituta za književnost i umetnost u Beogradu. Objavljene knjige: Borislav Mihajlović Mihiz: kritičar i pisac (2021); Non omnis moriar: o poeziji i smrti u opusu Vladana Desnice (2022); Književnost s predumišljajem: stvaralačka biografija Slobodana Selenića (2023); Književnost tranzicije: prilozi za istoriju srpske proze 1990–2020 (2024).

Paja Jovanović, jedan od najznačajnijih srpskih slikara svih vremena, započeo je pisanje memoarskih zapisa u prvoj polovini dvadesetog veka. Njihov prvi deo je završio nakon Drugog svetskog rata, a veliku podršku prilikom rada na rukopisu pružio mu je Milutin Milanković, naš čuveni astronom i fizičar. Iako je objavljivanje knjige bilo ugovoreno, zbog niza okolnosti ona tada nije izašla iz štampe. Rukopis je ostao gotovo potpuno zaboravljen u zaostavštini Milutina Milankovića u Arhivu SANU. Nakon više od sedam decenija, on sada prvi put izlazi na svetlost dana.
Predstavljajući u ovoj romansiranoj autobiografiji okolnosti svoje mladosti, Paja Jovanović nam u isto vreme daje slikoviti prikaz društvenih, političkih i kulturnih prilika u Austrougarskoj, najvećim delom u rodnom Vršcu. Sjajno napisane minijature o pitoresknom, sada potpuno nestalom svetu Banata sjedinjuju se sa slikom susreta mladića sa velegradom. Paja Jovanović počinje da pohađa studije na Bečkoj likovnoj akademiji. Prvi slikarski trijumfi, ali i porazi, prva zaljubljivanja, podjednako i ljubavni krahovi, kao i pokušaji da se pronađe svoje mesto u uzburkanom umetničkom svetu, zadobili su majstorsko portretisanje sa mnogo duha i ništa manje humora.

Nenadmašni likovni stvaralac, čije slike i danas privlače veliku pažnju, pokazao se i kao vrsni pisac. Najbolje o tome svedoči njegova romansirana autobiografija Memoari slikara, koja se prvi put nalazi pred našom publikom.

*Sada, kada sam ga u celini ponovo pročitao, uvideo sam da je i kompozicija dela majstorska. Slabih mesta uopšte nema, a kada počne da se čita, ne ispušta se iz ruku. A ko ga jedanput pročita, pročitaće ga još koji put…“

Milutin Milanković (u pismu Paji Jovanoviću, 1948)

Knjigu Ivice Đikića Budimir Lončar – Prije i poslije kraja čine kazivanja diplomata svjetskog ugleda, posljednjeg jugoslavenskog ministra vanjskih poslova i vanjskopolitičkog savjetnika dvojice hrvatskih predsjednika. Povijesna ličnost kazuje povijest samu od prvog susreta s nekad talijanskim Zadrom, odlaska u partizane, prve diplomatske službe u New Yorku, ambasadorskih mandata u Indoneziji, Zapadnoj Njemačkoj i Sjedinjenim Državama, dužnosti šefa jugoslavenske diplomacije i koliko uzaludnog toliko epskog pokušaja da se spriječi rat u Jugoslaviji, do ove knjige – prije i poslije kraja – kada Lončar progovara o današnjem svijetu, autoritetom svojeg – doslovno – stogodišnjeg iskustva i političke i osobne mudrosti. Posebna poglavlja posvećena su Josipu Brozu Titu, Franji Tuđmanu i Koči Popoviću. Tita i Tuđmana Lončar valorizira bez uobičajene ostrašćenosti, dok se s posebnim poštovanjem sjeća Koče Popovića i daje vrijedan doprinos razumijevanju te enigmatične ličnosti, pjesnika, generala koji je mrzio rat, ciničnog intelektualca i komunista liberalnih nagnuća.

Kao diplomat koji je karijeru posvetio mirnom rješavanju međudržavnih sporova, s posebnom zabrinutošću govori o globalnoj krizi koja je zatekla ljudsku civilizaciju. Zato treba čitati Đikićevu knjigu Budimir Lončar – Prije i poslije kraja. Ona je, kao i život Budimira Leke Lončara, apologija najvećoj civilizacijskoj vrednoti: miru i preziru spram rata i pogibelji.

„Lončar je bio iskreno zabrinut za svijet u kojem upravo on živi i s kojim je jednako srođen kao što je bio prije osamdeset i koju godinu, kada je išao u partizane. Knjigu Ivice Đikića je pri tom prvom pred¬stavljanju svom pogovaraču tumačio upravo tako: u razgovoru s au¬torom on će izraziti svoju zabrinutost, pokušat će objasniti što se to upravo događa…“
Miljenko Jergović

IVICA ĐIKIĆ rođen je 1977. u Tomislavgradu u Bosni i Hercegovini. Živi u Zagrebu. Politički je komentator u tjedniku Novosti. Prethodno je pisao u Slobodnoj Dalmaciji, Feral Tribuneu i Novom listu. Bio je glavni urednik Novog lista i Novosti.

Objavio je romane Cirkus Columbia (2003), Sanjao sam slonove (2011), Ponavljanje (2014), Beara – dokumentarni ro¬man o srebreničkom genocidu (2016, 2024), Ukazanje (2018) i Divlji kvas (2024). Autor je zbirki pripovijedaka Ništa sljezove boje (2007) i Štapići za pričanje (2020) te zbirke pjesama Osta¬tak svijeta (2012). Objavio je i publicističke knjige Domovinski obrat – politička biografija Stipe Mesića (2004), Gotovina, stvar¬nost i mit (2010), u koautorstvu s Davorom Krilom i Borisom Pavelićem, te Šarik Tara: Život (2013). Dobitnik je nagrade Meša Selimović, nagrade Tportala za roman godine, Kočićeva pera i priznanja Krunoslav Sukić. Knjige su mu prevedene na sedam jezika.

Autor je i scenarist dramske serije Novine/The Paper (2016–2020; HRT/Netflix/HBO Max) u režiji Dalibora Ma¬tanića. Koscenarist je dugometražnih igranih filmova Cirkus Columbia (2010) u režiji Danisa Tanovića te Visoka modna napetost (2013) redatelja Filipa Šovagovića.

Nakon smrti Vlaha Bukovca izdanja njegove autobiografije Moj život su doživela velike prepravke, a pojedini delovi nisu bili objavljivani. U ovom izdanju donosimo knjigu u obliku u kakvom je ona bila objavljena za života Vlaha Bukovca, kao i delove koji nisu bili štampani u potonjim izdanjima. Tako se, nakon više od jednog veka, potpuno autentični Bukovčevi memoari, koje prati mnoštvo arhivskih fotografija i reprodukcija njegovih dela, ponovo nalaze pred našom publikom.

Knjiga Matija, Hedlov je magnum opus, tragična priča o gubitku sina, doktora biokemije i znanstvenog suradnika na američkom Yaleu.

Duboko intimna, to je knjiga životnog razotkrivanja i bolnog propitkivanja neizmjerne patnje kakvu može izazvati samo gubitak jedinca, koji je svojevoljno, u potrazi za mirom, u 44. godini života odlučio napustiti ovaj svijet.

Hedla muče pitanja za koja zna da ne postoje odgovori, suočavajući se istodobno sa smrću sina i borbom da njegovo tijelo iz Amerike vrati u Hrvatsku. U 37 dana, od smrti u New Havenu do sprovoda u Osijeku, razotkrivajući svu bešćutnost birokracije velikog Yalea, Hedl niže sjećanja iz Matijinog života, sličice od najranijeg djetinjstva do posljednjih dana, pomažući čitatelju da lakše plovi kroz olovno težak rukopis. Čini to s nadom da bi njegovo tragično iskustvo moglo pridonijeti detabuiziranju suicida i pomoći obiteljima koje su kroz to prošle.

Otac-pisac ne može a da ne piše, da ne traži riječi, da ne ispituje svoje osjećaje, da ne izvrće kožu i utrobu. Makar bile jadne i potrošene, nedostojne i preslabe, riječi su jedino sredstvo koje mu preostaje da tu bol pokuša artikulirati sebi i drugima. […] Matija je odgovor oca na oproštajno pismo sina. Dugačko, iscrpno, detaljno i bolno. Iako ni na jednom mjestu ne spominje traženje oprosta, ovo je knjiga iskupljenja. - Slavenka Drakulić

Matija je knjiga o Americi, jedna od boljih i strašnijih naših knjiga o toj velikoj, izmaštanoj zemlji. To je knjiga o Osijeku, o ratu, o nastojanjima tolikih naših roditelja da spasu svoje sinove od toga da postanu ratni heroji. Mala tužna knjiga o Hrvatskoj, koja se uslijed rata i poslijeratnog beznađa rasula po svijetu. Matija je knjiga o plaču i očaju, o čovjekovoj potrebi da artikulira svoj očaj, o toj čudnoj i nezaustavljivoj potrebi čovjekova uspravljanja. To je knjiga o onom što živa ljudska usta ne mogu izreći. Ne mogu, ali moraju. Knjiga o ocu i sinu. I knjiga o tome koliko je život lijep. I koliko u životu boli sve što je lijepo. - Miljenko Jergović

O autoru:
Više od pola stoljeća u novinarstvu, Drago Hedl (1950) radio je u Glasu Slavonije, Slobodnoj Dalmaciji, Feral Tribuneu, Novom listu i Jutarnjem listu, a od umirovljenja 2015. stalni je suradnik Telegrama. Za novinarski rad primio je desetak međunarodnih i hrvatskih nagrada. Objavio je i 15-ak knjiga, od zbirke kratkih priča, feljtona, eseja, intervjua i polemika, do publicistike i romanâ. Njegova knjiga Glavaš, kronika jedne destrukcije dobila je nagradu Jutarnjeg lista za najbolje publicističko djelo 2010, a osim u Hrvatskoj objavljena je u Srbiji, Bosni i Hercegovini, te Sloveniji. Roman Donjodravska obala nagrađen je Kočićevim perom (2014), a u dramatizaciji i režiji Zlatka Svibena Hrvatsko narodno kazalište u Osijeku predstavu je ambijentalno izvelo 2019. Prema kriminalističkoj trilogiji Izborna šutnja, Ispovjedna tajna i Kijevska piletina, snimljene su dvije sezone tv-serije Šutnja, koje su uz HTV i više europskih televizija prikazane i na platformi HBO. Prva dva romana trilogije prevedena su na talijanski i objavljena u izdavačkoj kući Marsilio.

Priča o mom životu je željno očekivana knjiga Gabrijela Garsije Markesa, sveobuhvatno prisećanje vremena koje je ostavilo presudan trag u njegovom životu. U ovoj strastvenoj pripovesti, kolumbijski nobelovac otelovljuje sopstvene uspomene na rano detinjstvo i mladost, tokom kojih će formirati svoj imaginarijum i kreirati poprište za neke od najznačajnijih priča i romana napisanih na španskom jeziku.

Pred čitaocima je roman o životu Gabrijela Garsije Markesa, kroz čije stranice autor polako i slojevito otkriva odjeke ličnosti i istorijskih trenutaka kojima obiluju njegova najpoznatija dela: Sto godina samoće, Ljubav u doba kolere, Pukovniku nema ko da piše ili Hronika najavljene smrti.

Ovi nesvakidašnji memoari su vodič za čitanje celokupnog opusa slavnog kolumbijskog pisca i neprikosnoveni priručnik za osvetljavanje njegovih nezaboravnih epizoda, koje sada dobijaju sasvim novu perspektivu.

O autoru:

Gabrijel Garsija Markes (1927−2014), rođen u Kolumbiji, jedna je od najznačajnijih i najuticajnijih figura svetske književnosti. Intelektualac koji se bavio velikim problemima našeg vremena, a pre svega temama koje su uticale na njegovu domovinu i celu Latinsku Ameriku, bio je romanopisac, esejista, pripovedač i novinar, što mu je bilo prvo zanimanje i, uz film, jedno od njegovih glavnih interesovanja, o čemu svedoči njegov rad u Fondaciji za novo novinarstvo (Meksiko) i Međunarodnoj školi za film i televiziju (Kuba).

Kao najveća figura takozvanog magičnog realizma, zapravo je bio tvorac jednog od najgušćih narativnih svetova u oblasti književnosti na španskom jeziku.

Među njegovim delima ističu se romani Sto godina samoće, Pukovniku nema ko da piše, Hronika najavljene smrti, Ljubav u doba kolere i Patrijarhova jesen; knjige priča Sahrana Velike mame i Dvanaest hodočasničkih priča, kao i reportaže Priča brodolomnika, koja je u nastavcima objavljivana u listu El Espectador, a kasnije publikovana i u formi knjige. Godine 1982. dobio je Nobelovu nagradu za književnost. Godine 2002. objavljen je prvi i poslednji deo njegove autobiografije, Priča o mom životu.

Knjiga je fascinantna biografija dr Nedeljka Đukića, kraljevog stipendiste i oficira, vrhunskog hirurga u Kraljevini Jugoslaviji, koji je nakon Drugog svetskog rata u komunističkoj državi doživeo velike neugodnosti i gubitak radnog mesta u Glavnoj vojnoj bolnici (danas VMA – Vojnomedicinska akademija) u Beogradu.

Ipak, prepoznat kao vrhunski medicinski stručnjak, uspeo je da nastavi hiruršku karijeru i afirmaciju u Vojnoj bolnici u Petrovaradinu, uprkos stalnim političkim pritiscima. Pred odlazak u penziju poslat je kao čelni lekar Jugoslovenske sanitetske misije u Kongo, u jeku tamošnjeg surovog građanskog rata, o čemu je ostavio uzbudljivo svedočanstvo u vidu izveštaja koji se objavljuje kao prilog ovoj provokativnoj biografiji. Milan Breberina u knjizi odslikava vreme i situaciju u kojoj su se našli vrhunski intelektualci i profesionalci nakon Drugog svetskog rata, a koji nisu želeli da pognu glavu i prihvate socijalističku ideologiju.

O autoru:

Milan Breberina (Novi Sad, 1949), diplomirao na Medicinskom fakultetu u Novom Sadu, specijalista hirurgije, doktor medicinskih nauka, redovni profesor hirurgije na Medicinskom fakultetu u Novom Sadu. Usavršavao se u Londonu (Velika Britanija) i u Upsali (Švedska). Ceo radni vek proveo u Institutu za onkologiju Vojvodine u Sremskoj Kamenici, gde je bio načelnik Hirurškog odeljenja i upravnik Klinike za operativnu onkologiju. Bio je predsednik Društva koloproktologa Srbije i nacionalni predstavnik Srbije u Evropskom udruženju koloproktologa. Bavi se istorijom medicine, referisao je na kongresima i objavio više radova i poglavlja u monografijama o istoriji srpske medicine.

Skoro u potpunosti nepoznati široj javnosti, Zapisi o problemima i ljudima 1941–1944 Slobodana Jovanovića donose novi pogled na burnu istoriju ratnih godina.
Predstavljajući niz događaja – među kojima su vojni puč 27. marta, Aprilski rat, bekstvo članova Vlade Kraljevine Jugoslavije u emigraciju, učestali sporovi srpskih i hrvatskih političara, Kairska afera, ženidba kralja Petra II, odnosi sa Čerčilovim kabinetom, ali i krojenje sudbine Dragoljuba Draže Mihailovića – Slobodan Jovanović ostavlja neprocenjive zapise o političkoj istoriji Jugoslavije tokom Drugog svetskog rata.
Isto tako, Jovanović u ovoj knjizi ispisuje i niz portreta bitnih istorijskih ličnosti, pre svega kralja Petra II Karađorđevića, generala Dušana Simovića, Vladka Mačeka, Ivana Šubašića i Dragoljuba Draže Mihailovića, govoreći i o njihovim ljudskim stranama.
S jedne strane hronika burnih ratnih godina, a sa druge niz intimnih sećanja, ova knjiga nam donosi dragocena svedočanstva o događajima i ljudima koji su promenili istoriju naših prostora, i to iz ugla intelektualca i političara, čiji su stavovi i danas predmet velikih sporenja.


Slobodan Jovanović (1869–1958), pravnik, istoričar, univerzitetski profesor i političar.
Nakon školovanja u Ženevi i Parizu, radio je kao diplomata i profesor. Predavao je na Pravnom fakultetu u Beogradu pune 43 godine, a obavljao je i dužnosti dekana Pravnog fakulteta i rektora Univerziteta u Beogradu. Bio je član SANU, a od 1928. do 1931. godine i njen predsednik.
Tokom Prvog svetskog rata bio je šef Presbiroa pri Vrhovnoj komandi srpske vojske, a nakon rata učestvuje kao ekspert na Konferenciji mira u Parizu 1919.
Aktivno se uključio u politički život u martu 1941, kada je postao potpredsednik Vlade Kraljevine Jugoslavije. Tokom Drugog svetskog rata boravi u Londonu. Bio je predsednik emigrantske vlade Kraljevine Jugoslavije u dva mandata, u periodu od januara 1942. do juna 1943.
Nakon završenog rata živi u Londonu, sve do smrti 1958. U odsustvu je u Beogradu 1947. osuđen na 20 godina robije i gubitak političkih i građanskih prava. Sudski je rehabilitovan 2007. godine.
Napisao je veliki broj knjiga.

Memoari Vladka Mačeka, koji se nakon skoro sedam decenija prvi put objavljuju u našoj zemlji, donose priču o životu jednog od najznačajnijih hrvatskih i jugoslovenskih političara dvadesetog veka.
Dvostruka podređenost na početku dvadesetog veka – koliko nacionalna, toliko i ekonomska – napraviće od Mačeka nepokolebljivog borca, prevashodno za prava zemljoradnika. Kruna tog puta biće njegov dolazak na čelo najveće hrvatske političke stranke, ali i položaj potpredsednika Vlade Kraljevine Jugoslavije.
Predstavljajući taj put, Maček nas u ovim memoarskim zapisima upoznaje sa nizom događaja. Među njima su nevoljno ratovanje na Ceru i Kolubari, politička borba sa Pašićem i kraljem Aleksandrom, ubistvo Stjepana Radića, brojni odlasci u zatvor i robijanje, stvaranje Banovine Hrvatske, potpisivanje Trojnog pakta, ali i zarobljeništvo u koncentracionom logoru Jasenovac, u koji će ga ustaše sprovesti, kao i docniji odlazak u emigraciju. Maček u ovoj knjizi daje i slike svojih susreta sa Stjepanom Radićem, Nikolom Pašićem, kraljem Aleksandrom, knezom Pavlom, Dragišom Cvetkovićem, Antom Pavelićem, Alojzijem Stepincem i mnoštvom drugih ličnosti koje su obeležile istoriju ovih prostora.
Memoarska sećanja pronicljivog svedoka, ali i učesnika najznačajnijih trenutaka ove epohe, donose potpuno novi pogled na burnu istoriju međuratnih godina, posebno govoreći o večitom pitanju srpsko- -hrvatskih odnosa i (ne)sporazuma.


Vladko Maček (1879–1964), istaknuti hrvatski političar i pravnik.
Doktorirao je na Pravnom fakultetu 1903. godine.
Uporedo sa advokaturom, aktivno se uključio u politički život. Postao je član Glavnog odbora Hrvatske seljačke stranke (1906) i bio jedan od najbližih saradnika Stjepana Radića. Prvi svetski rat proveo je u austrougarskoj vojsci.
Nakon rata postao je potpredsednik stranke. Nekoliko puta je bio zatvaran, a jednom i osuđen na tri godine robije.
Nakon ubistva Stjepana Radića došao je na čelo stranke. Sredinom tridesetih postao je najznačajniji opozicioni političar u Kraljevini Jugoslaviji. Godine 1939. sklopio je sporazum kojim je osnovana Banovina Hrvatska, poznat kao Sporazum Cvetković–Maček, i postao potpredsednik Vlade Kraljevine Jugoslavije. Ostao je na toj funkciji i nakon puča 27. marta 1941. Nedugo po stvaranju Nezavisne Države Hrvatske, uhapšen je od strane ustaša i sproveden u koncentracioni logor Jasenovac, gde je proveo nekoliko meseci. Ostatak rata je proveo u kućnom pritvoru.
Godine 1945. odlazi u emigraciju. Živeo je u Parizu, docnije u SAD, gde je bio jedan od osnivača Međunarodne seljačke unije.

U svojoj četvrtoj knjizi dokumentarne proze Protivnarodni osmeh, Tibor Varadi ponovo nas je uveo u svoju stvaralačku radionicu. Iz advokatske arhive svojih predaka plete priče u kojima nas premešta iz prošlosti u sadašnjost i u kojima spaja nespojivo. Komotan je u svojoj slobodi da prividno piše o čemu hoće, dok je, s druge strane, odgovoran prema priči koju je započeo. I kada se seli iz dosijea u dosije, to nisu proizvoljna lutanja, već traženje paralela između različitih sudbina, ne bi li se naposletku došlo do onoga o čemu ne postoji pisani trag. Varadi kaže: „Tragova i dokaza o okupatorima i okupiranosti ima mnogo i u naučnim publikacijama. Tu su i udžbenici istorije. Ali me i dalje ne ostavlja na miru pitanje šta se dešavalo sa susednim ulicama ili na drugoj obali Begeja, a što tada nisam video. Ovi spisi su u tome od pomoći. U njima vidim jednu nečovečnu vlast, ali i popodneva, susrete, kao i nervoze, uzbuđenja, nastale mimo ideologije. Vidim da su postojali i privatno životi, i da je bilo ljudi koji su ponajviše živeli (ili oponašali) svakodnevni život. Vidim i šta su radili Emil, Marija, Suzana (ili Susanna) – i još neki drugi.“

O autoru:
Tibor Varadi (Várady Tibor) je poznati pravnik. Studije prava završio je u Beogradu, a potom je na Harvardu stekao zvanje doktora pravnih nauka. Predavao je na mnogim poznatim univerzitetima u svetu, bio je učesnik u značajnim sporovima pred Međunarodnim sudom pravde i međunarodnim arbitražama. Karijeru je započeo kao advokatski pripravnik u porodičnoj advokatskoj kancelariji u Bečkereku (Zrenjaninu). Arhiva te kancelarije je temelj ove prozne knjige. Prve radove iz oblasti lepe književnosti objavio je u novosadskom časopisu Új Symposion. Od pokretanja časopisa, 1965. bio je njegov urednik, od 1969. do 1971. godine odgovorni urednik. Do sada je objavio ukupno sedamnaest proznih knjiga na mađarskom, srpskom, engleskom i nemačkom jeziku. Objavljena prozna dela na srpskom jeziku: Mit i moda (eseji), 1978. (nagrada „Stražilovo“); Spisi i ljudi. Priče iz advokatske arhive, 2015; Put u juče. Priče iz advokatske arhive, 2017; Dogodilo se u Ečki. Dokumentarni roman, 2019; Tajna mišjesive sobe, 2020; Protivnarodni osmeh, 2021; Tragom rezervne istorije, 2024.

Marko Nikezić bio je „punokrvni političar”, revolucionar, osoba koju je zanimala umjetnost, koji je čitao o prošlosti, koji je govorio jezike i bio svjetski čovjek u diplomatskoj službi zemlje koja je imala svjetske dosege. U takvom kontekstu, u vremenu koje je u odnosu na desetljeća u kojima danas živimo, bilo daleko više političko i, bez obzira na jednopartijnost, dinamično, Nikezić je nezaobilazni akter, stvaratelj, analitičar i praktičar. Petar Žarković koristio je golemu arhivsku građu, najvećim dijelom iz DSIP/SSIP-a i drugih beogradskih arhiva, i tako na jednom mjestu pokazao važnost diplomatskog i političkog djelovanja Marka Nikezića, zemlje koju je predstavljao, ali i ukupne, svjetske dimenzije, politike koju je zastupao ili vodio. - Prof. dr Tvrtko Jakovina

Nameće se pitanje – kako se desilo da akteri ove priče, uprkos svom različitom socijalnom poreklu i statusu, nakon dugog razdoblja i vrlo različitih životnih i profesionalnih iskustava, utočište nađu u istom društvu? Drugim rečima, šta je to što ih odlikuje i što ih, zahvaljujući tim odlikama, povezuje? Da rezimiramo: u najkraćem – to što su bili i teoretičari i praktičari, i disidenti i emigranti…

Nije čudo što niko iz ove „četvoročlane bande” nije imao univerzitetsku karijeru. Jer, kako je govorio Niče, univerziteti su „tek elementi u samoreprodukciji države i nisu mesta slobodnog i samostalnog mišljenja”.

Autor se iskreno nada da je kroz knjigu ubedljivo dokazao da Desimir Tošić, Latinka Perović, Vladimir Gligorov i Zoran Đinđić mogu biti označeni kao ljudi institucije. I to kao one „inkluzivne institucije”. Kao ljudi koji su svojim likom i delom doprineli jačanju temelja prava i širenju prostora slobode.

"Milica Nikolić (1925–2019), verovatno je bila poslednja osoba koja je u jednom dubljem smislu u sebi spajala tri epohe srpske književnosti: onu nastalu pre Drugog svetskog rata, književnost stvaranu posle njega, do propasti socijalizma i Jugoslavije i književnost nastalu poslednjih trideset godina, književnost u doba tranzicije.
S predratnom srpskom i jugoslovenskom književnošću bila je povezana ne samo preko najmlađeg (pored Đorđa Kostića, koga je takođe poznavala) nadrealiste, Oskara Daviča, čija je bila partnerka i supruga dvadeset godina, već i preko Marka Ristića i Aleksandra Vuča budući da je bila njihova prijateljica i miljenica, ako se tako može reći.
Kao jedan od urednika časopisa Delo i član redakcije Nolita, Milica Nikolić angažovala je i nekoliko naših, tada mladih pesnika, za prepevavanje pesama s ruskog a za potrebe аntologije Moderna ruska poezija objavljene u koautorstvu sa Nanom Bogdanović u Nolitu 1961. Među njima su bili Miljković, Raičković i drugi. Milica Nikolić bila je veliki prijatelj s Radomirom Konstantinovićem, Aleksandrom Tišmom i Vaskom Popom. Danilo Kiš je neretko dolazio kod nje da bi dugo razgovarali i raspravljali o pojedinim rešenjima u njegovim beletrističkim i polemičkim tekstovima.

O autoru:

Nenad Milošević, 5. jul 1962, Zemun. Objavio je devet knjiga poezije, knjigu mikroeseja Lutajuća planeta. Priredio je antologiju novijeg srpskog pesništva Iz muzeja šumova (VBZ, Zagreb, 2010). Prevođen na ruski, grčki, poljski, francuski, engleski, španski, nemački, slovenački, makedonski, bugarski i rumunski jezik. Piše književnu kritiku i eseje. Bio je urednik za poeziju u časopisu Književne novine (1998–2001), urednik u časopisu za žensku književnost ProFemina. Dobitnik je nagrada „Branko Ćopić“, „Branko Miljković“ i „Biljana Jovanović“. Predsednik je Upravnog odbora Srpskog književnog društva. Završio je Fakultet političkih nauka u Beogradu. Radio je kao urednik u Redakciji za kulturu, Redakciji za nauku i obrazovanje, a sada radi kao urednik u Redakciji dokumentarnog programa RTS-a. Uredio je i režirao preko sto TV emisija raznih žanrova."

Književnost s predumišljajem: stvaralačka biografija Slobodana Selenića predstavlja prvu knjigu ove vrste o nekada najčitanijem, a danas gotovo potpuno zaboravljenom i marginalizovanom piscu. Obimno istraživanje provedeno u ovoj studiji podeljeno je u tri celine: prvu čini rekonstrukcija piščeve biografije na osnovu obimne arhivske građe (dokumenta, pisma, fotografije, intervjui); druga sadrži temeljnu kritičku analizu i književnoistorijsku kontekstualizaciju Selenićevog opusa (romani, drame, pozorišna kritika, publicistika); dok treća donosi priloge iz piščeve ostavštine (rane pripovetke, nerealizovani scenariji, dosije sa izabranom dokumentacijom). Nakon svojih knjiga o Borislavu Mihajloviću Mihizu i Vladanu Desnici, autor vraća u središte čitalačke i stručne pažnje još jednog značajnog pisca, kojeg je ovdašnja javnost sasvim nepravedno zapostavila.

Knjiga Ko je bio Ivo Andrić predstavlja izbor autentičnih sećanja na Ivu Andrića iz ugla njegovih savremenika – školskih drugova, prijatelja, pisaca, diplomata, suseda, rođaka, političara, poznanika.
Kompleksnost Andrićeve private i profesionalne ličnosti u memoarskim zapisima svedokâ i sudeonikâ epohe osvetljena je iz različitih uglova: kroz nepoznate i slikovite detalje iz istorije Andrićevog života, ocrtavaju se obrisi njegovog lika, koji čitaocima nekada može biti jasan, očigledan, predvidiv i očekivan, ponekad neuhvatljiv, nedosledan ili iznenađujuć, katkad zamaskiran, u svakom slučaju – provokativan.
Žaneta Đukić Perišić

Najpotpuniji i najintimniji portret Horhea Luisa Borhesa, koji je ikada predstavljen čitaocima, donosi knjiga Borhes, dnevnik Adolfa Bjoja Kasaresa u kome je ispisana iscrpna i inspirativna hronika njihovog prijateljstva, ali i svedočanstvo književnog života toga vremena. Dnevničke zapise Bjoj Kasares je beležio prilikom svojih susreta sa Borhesom, između 1947. i 1989.

Knjigu je priredio Danijel Martino (Daniel Martino) i ona u prvom španskom izdanju ima 1663 strane. Na njenim stranicama suočavamo se sa Borhesovim zanimljivim idejama koje nam pomažu boljem razumevanju njegovog književnog dela.

U pojedinim dnevničkim beleškama čitamo detaljne opise Borhesovog svakodnevnog života, saznajemo o strahu i uznemirenosti zbog napredovanja slepila, ali otkrivamo i njegove strasne stavove u književnim i političkim kontroverzama.

Izbor dnevničkih beležaka Bjoja Kasaresa za srpsko izdanje priredio je Dalibor Soldatić, jedan od najboljih poznavalaca hispanoameričke književnosti.

Preveo s ruskog: Vidak Rajković

Roman Arhipelag GULAG umetničko je i istorijsko delo o represiji u Sovjetskom Savezu u periodu od 1918. do 1956. godine, izatkano na pismima, sećanjima i usmenom kazivanju 257 zatvorenika, kao i na ličnom iskustvu autora. Solženjicin je ovo delo tajno pisao od 1958. do 1968. godine (završio ga je 2. juna 1968); prvi tom objavljen je u Parizu decembra 1973. Sam Solženjicin odredio je taj svoj epohalni rad kao književno istraživanje. Na dokumentovan i publicistički način izneo je nebrojene činjenice staljinističke represije. Potkrepljene brutalnim dokazima, one svakom čitaocu omogućuju da se i sam oseti kao sužanj GULaga; sužanj koji bez krivice biva uhapšen, koji je iz noći u noć potom mrcvaren ispitivanjima i podvrgavan sofisticiranim mučenjima sve dok ne potpiše priznanje za neučinjene zločine. Atmosfera totalnog terora s jedne strane i sveproždirućeg straha s druge, kao da prži svest i rađa unutrašnji protest protiv nehumanog sistema što obogaljuje dušu velikog naroda s obe strane bodljikave žice.
Roman Arhipelag GULAG sudbonosno je uticao na život autora. Zbog njega, Solženjicina su proterali kao izdajnika, zbog njega su ga, potom, kao da se ništa nije desilo, pozvali da se vrati. Bez obzira na to kako se na ovo delo gledalo tada, ili kako se ono čita u sadašnjem trenutku, svoju građansku dužnost pisac je ispunio. I pred živima i pred mrtvima. Roman Arhipelag GULAG mora se pročitati ako ni zbog čega drugog, onda radi toga da ljudski rod nikad više olako ne dozvoli nešto slično, da svakog trenutka bude svestan koliko čoveku vredi sloboda.

„Svi književni pravci imaju svoje periferije i svoje centre, odnosno vrhove. Autora knjige Arhipelag GULAG ja bih nazvao genijem ’socijalističeskog realizma’. Ako sovjetska vlast nije imala svoga Homera, u liku Solženjicina ona ga je dobila. Ova knjiga bezuslovno jeste pisana u prvom redu za ruskog čitaoca, ali uzeti to kao razlog da se ona ne čita bilo bi isto što i odustati od čitanja Ilijade zbog nepoznavanja grčke mitologije i jer se imena njenih junaka teško izgovaraju. Zajednički imenilac za ova dva dela jeste tema razaranja: u prvom slučaju – grada, u drugom – nacije. Moguće je da će za dve hiljade godina čitanje GULAG-a biti jednako prijatno kao i čitanje Ilijade danas. Ali ako GULAG ne pročitamo danas, sasvim je moguće da će se mnogo pre negoli za dve hiljade godina desiti to da neće imati ko da čita ni jednu ni drugu.“ - Josif Brodski

Ovo je dokumentarna knjiga o Milevi Marić, koja se bazira na činjenicama, korespodencijama i izjavama savremenika. Autor je stavio težište knjige na prvih deset godina braka Mileve Marić i Alberta Ajnštajna, odnosno na period u kojem su zajedno radili i
i zajednički došli do nekih od najznačajnijih rezultata u nauci XX veka.

Već i naslov za koji se opredijelila Jasna Levinger-Goy – Iz opsednutog Sarajeva – Memoari bivše Jugoslavenke – izdvaja ovu knjigu iz mnoštva djelâ o ratu u Bosni kojima nas, u posljednjih četvrt vijeka, zasipaju njegovi najrazličitiji domaći i strani učesnici, svjedoci i tumači. Izjasnivši se kao Jugoslavenka, Levinger-Goy se od samog početka distancira u
odnosu na zaraćene strane i voljno prihvata ulogu izopštenika, što njenom svjedočanstvu daje neuporedivo autentičniji i vjerodostojniji prizvuk. A kao neposredna posljedica opredjeljenja za stranu koja je možda i ponajviše izgubila u ovom ratu, počinje da se razvija središnja zamisao knjige – potraga za novim identitetom jedne bivše Jugoslovenke kojoj su, nasilno i surovo, oduzeli vjeru u mogućnost prevazilaženja svekolikih podjela u bosanskim i ostalim karakazanima. Na taj način se sjećanje na jedan tragični, ali ipak ograničeni istorijski sukob, pretvara u trpku dramu modernog čovjeka u pokušaju da povrati osjećaj vlastitog dostojanstva i ljudskosti.

Dnevnik je Anka pisala od kraja 1836. do početka 1838. godine. To je vreme agonije vlasti kneza Miloša i vrhunac njegovog sukoba s bratom Jevremom, Ankinim ocem. Ona je učesnik i svedok mnogih tadašnjih događanja, zbog čega je njen Dnevnik lišen svakog vremenskog odstojanja i ima dokumentarnu vrednost. Piše o stvarnim ljudima i događajima i tako verodostojno svedoči o svom vremenu. Razmišljanja, osećanja i zapažanja beležila je iz dana u dan, u kraćim ili dužim vremenskim razmacima, i to iskreno, bez ukrašavanja i želje da ostavi utisak na druge – samo da bi olakšala svome srcu.

Originalni naslov: Vie et destin de Jésus de Nazareth
Život i sudbina Isusa iz Nazareta je živo i jasno napisana knjiga o Isusu kao istorijskoj ličnosti – iz kakve porodice je potekao, kako je živeo, šta je propovedao i koje istorijske okolnosti su ga predodredile da postane utemeljivač hrišćanstva, religije žive i danas.

Danijel Margera (Daniel Marguerat), rođen 1943, profesor je teologije na Univerzitetu u Lozani, stručnjak za Novi zavet i istoriju nastanka hrišćanstva. Međunarodni ugled stekao je proučavanjima Hrista kao
istorijske ličnosti. Svoj pristup analizi biblijskih tekstova definisao je ovako: „Da bi jedan tekst bio ispravno shvaćen i postao legitiman, mora se smestiti u istorijski kontekst u kojem je nastao.”

Knjiga Desimir Tošić Između Ekstrema.

Lakićevićev rukopis je više od hronike u najboljem značenju. On je u Desimiru Tošiću otkrio jedinstvenu pojavu u političkoj i kulturnoj isto- riji Srbije u 20. veku, osobenog pripadnika njene elite – po Tošićevom mišljenju „nepostojeće”. (…) Desimir Tošić je živeo i radio u doba ek- strema, kako je Erik Hobsbaum nazvao kratki dvadeseti vek: nacizam, komunizam, antikomunizam, i iz njih izvedeni antisemitizam, etnički nacionalizam, revanšizam. Tošić nije razlikovao „bolji” od „goreg” ek- strema. Po njemu, oni su se svojom metodom dodirivali. Desimir Tošić je, od mladosti do kraja života, zagovarao srednju liniju: dijalog, kom- promis, sporazumevanje. U novovekovnoj Srbiji srednja linija, i pored pokušaja političkog organizovanja, nikada nije bila većinska, odnosno vladajuća, ali ona je postojala i u kontinuitetu se kristalisala kao krhka vertikala. Rad na njenom proučavanju u srpskoj istoriografiji može se, međutim, sve do početka 21. veka, upoređivati sa arheološkim radom.

Dr Latinka Perović

Monografija Mijata Lakićevića jeste hronologija 20. veka, jer se Toši- ćeva biografija podudara sa njegovim najvećim delom budući da je Desimirova politička aktivnost počela još u gimnaziji, tridesetih godi- na 20. veka. I još je važnije reći – kroz Tošićevu biografiju se prelamaju ključna pitanja tog veka, od demokratije i parlamentarizma do komu- nizma i fašizma. Zato je pisati Tošićevu biografiju gotovo jednako što i pisati istoriju 20. veka. (…) Ova knjiga je i, da parafraziram, „biografija o drugima” jer su sve politički značajnije ličnosti prošle kroz ovu knjigu, ali je i biografija o 20. veku, bar o svim onim prekretnim decenijama u kojima je Tošić bio politički aktivan. Zato možemo da kažemo da je to jedna vrlo lična istorija minulog stoleća, iz perspektive visprenog, oštrog i dobronamernog kritičara srpskih političkih prilika.

Prof. dr Dubravka Stojanović

Jelena Skerlić Ćorović nije bila samo sestra i supruga, na šta odmah upućuju zvučna, obavezujuća prezimena koja je nosila. Pred nama je žena koja je čitavim svojim bićem volela literaturu, a svoj vek provela u književnosti i uz književnost, tiho i nenametljivo, kao što je i živela. U svojim sećanjima donela je sliku starog Beograda, njegovog lica i naličja i značajnih ljudi koji su grad činili, intelektualaca koji su živeli intenzivnim duhovnim životom a uvek bili spremni za šalu i dosetku, požrtvovanih majki koje su umirale ne strahujući od smrti već brinući se o najbližima koji će ostati... Njena potreba da dokumentuje izloženo fragmentima iz privatne prepiske dala je ovim sećanjima još jednu dimenziju – pasaži njenog rukopisa koji otkrivaju do sada nepoznata pisma prava su dragocenost (otkrivamo kakve su sve brige morile mladog Skerlića, duhovitost Pavla Popovića i Slobodana Jovanovića, staračku zanesenost Brane Petronijevića, saosećajnost za druge Milice Janković, sklonost ka laskanju Isidore Sekulić...) Sebi bliske ljude ili one koje je susretala na beogradskim ulicama opisala je časno, potresno, iskreno, bez uvijanja i ulepšavanja kako se, najčešće, radi.

Knjiga Svetozara Petrovića Dnevnik iz Indije (1954–1956, 1986) predstavlja dragoceno i jedinstveno svedočanstvo načina na koji je jedan obrazovan i otvoren mlad čovek doživeo Indiju u prvim godinama njene nezavisnosti, uz lični utisak o svim njenim osobenostima, kulturnim i društvenim protivrečnostima i postgandijevskom periodu. Kao i svaka knjiga Svetozara Petrovića i ova – koja je nastala na osnovu rukopisa iz autorove zaostavštine koju čuva Radmila Gikić Petrović – intelektualni je praznik za sve poštovaoce njegovog dela, ali, svakako, predstavlja izazov za sve one čitaoce koji ga do sada nisu čitali. Dnevnici nastali tokom boravka Svetozara Petrovića u Indiji ne samo da potvrđuju njegovu veliku erudiciju i akribičnost, već i važan korak u približavanju i susretu kultura – naše i indijske.

Šezdeset godina vođenja dnevnika Tišmina je borba protiv zavaravanja sebe i drugih. Ne znam ni za jedan dnevnik u kojem je pisac na takav način, ne štedeći sebe, izvrnuo utrobu i otkrio vlastiti jad i bedu. Nije to činio iz puke želje da šokira i pokaže se u ulozi negativnog junaka, što i te kako zna biti zavodljivo. Često se dešava da pisci u dnevničkim zapisima priznaju zablude, uvrede koje su naneli drugima, da otkriju vlastitu požudu i erotske sklonosti, međutim, ne pamtim da sam negde naišao na priznanje one tako česte ljudske osobine kao što je zavist, ili slabost da se odoli pohlepi i samoživosti, da se ispadne smešan i nemoćan. A baš to čini Tišma tokom šest decenija pisanja dnevnika, nepotkupljivi posmatrač prolaznosti sveta, i sebe u tom svetu.

Kod Tišme nema ni traga od pokušaja da se vlastita uloga u javnom životu koriguje, da se naknadno obezbedi povoljnija pozicija. U središtu njegovog dnevnika je samo ljudska jedinka. Čitav univerzum sveden je na kubaturu lobanje u kojoj se dešava svakodnevna muka borbe sa samim sobom, sa zlom u sebi, sa strastima i slabostima.

(Iz predgovora)

Ovaj „izveštaj sopstvenom životu”, kako to Tišma pomalo suvo formuliše već u prvoj rečenici, nastaje u jednom za njega prelomnom životnom trenutku neposredno posle smrti majke, i u jeku političkih događaja koji negiraju i ukidaju istoriju i prošlost države u kojoj je „proživeo vek” i koja se početkom poslednje decenije XX veka „izmiče u nepostojanje, u propast”.

Knjiga Sečaj se večkrat na Vali kojom autor pokušava da to prevaziđe predstavlja pritom ne samo jednu vrstu svođenja bilansa, završnog pogleda na sopstveni život i književni rad, uz pokušaj ocrtavanja kontura sopstvenog psihograma, već pre svega pruža sliku jednog vremena i sveta i istorijskih događaja čiji je Aleksandar Tišma bio svedok. Do krajnosti otvoren i nemilosrdan prema sebi u sudovima o sopstvenim postupcima i karakteru, prelamajući i preplićući sopstvenu biografiju i svoje postanje i formiranje kao pisca sa istorijskim događajima, Tišma čitaocu u ovoj knjizi pored fragmenata slike Novog Sada i Jugoslavije od tridesetih godina pa do kraja prošloga veka, približava i deo istorije i kulture srednjoevropskih Jevreja i nekadašnje Srednje Evrope.

Knjiga o Jakovu nastala je kao rezultat višegodišnjeg proučavanja života i književnog stvaralaštva Jakova Ignjatovića (1822–1889), jednog od najboljih pisaca u srpskoj književnosti 19. veka. Lucidna esejistička promišljanja Radoslava Erakovića proistekla su iz pažljivog iščitavanja proznog i književno-publicističkog opusa darovitog srpskog realiste. Kako bi se mnogobrojna prozna dela Jakova Ignjatovića što više približila novim generacijama čitalaca, u Knjizi o Jakovu posvećena je naročita pažnja (biografskoj) činjenici da nema mnogo srpskih pisaca koji su do te mere podelili sudbinu svojih junaka, poput autora romana Milan Narandžić, Vasa Rešpekt i Večiti mladoženja. Nema nikave sumnje da je Radoslav Eraković dokazao kako su dela slavnog sentandrejskog pripovedača otvorena za savremena tumačenja, u meri koja nam omogućava da našu bogatu književnu tradiciju sagledamo iz potpuno nove čitalačke perspektive.

Ime i delo Nikole Tesle danas stoji visoko na listi velikana koji su doprineli razvoju svetske moderne civilizacije i kvalitetu života ljudi. Bez preterivanja, možemo reći da su Teslini izumi utkani u svaku poru našeg savremenog života. Tesla je čitav svoj život posvetio traganju za otkrivanjem tajni prirode da bi ih ukrotio i stavio na raspolaganje čoveku. I danas je temelj naše civilizacije elektrifikacija na bazi Teslinog polifaznog sistema naizmeničnih struja i indukcionog motora na principu obrtnog magnetnog polja, zatim teslini transformatori, struje visokih frekvencija i njihove primene u radiju, industriji i medicini, tesline turbine i pumpe bez lopatica. Tesline ideje i predskazanja od pre više sto godina još uvek uzbuđuju ljudsku maštu, a mnoga od ovih nisu ni do danas ostvarena u potpunosti.

Akademik Aleksandar Marinčić (1933 – 2011) bio je izuzetan naučnik, uvaženi univerzitetski profesor, vrstan pedagog koji je svojim znanjem, predanim radom i nesebičnošću uticao na razvoj više generacija studenata. “Nikola Tesla – život i stvaralaštvo genija” predstavlja jednu od njegovih poslednjih i najznačajnijih knjiga posvećenih velikom srpsko-američkom naučniku, fizičaru, inženjeru i pronalazaču čije je delo izmenilo tehnološku sliku savremenog sveta.