ISTORIJA UMETNOSTI

Knjiga Sveta gora fruškogorska predstavlja rezultat dugogodišnjeg rada i posvećenog istraživanja Dejana Medakovića duhovnog, kulturnog i umetničkog nasleđa manastira Fruške gore. Sačinjena od autorovih studija i tekstova nastalih tokom više decenija, ova monografija osvetljava bogatstvo i slojevitost ovog podneblja koje je s pravom ponelo naziv „srpska Sveta gora“.

Njen odjek u likovnim umetnostima nameravao sam da pratim od kraja XIV veka, tj. od samog početka crkvenog kulta Sv. kneza mučenika Lazara, pa sve do savremenih slika nadahnutih šire shvaćenom kosovskom tematikom. Pritom sam se trudio da istaknem i sve one društvene i političke okvire koji su, nesumnjivo, bitno uticali ne samo na sadržinu već i na likovni oblik kosovskog mita tokom vekova.

Ušuškan u krilu planine Rudnik, manastir Vraćevšnica čuva istorijsko blago, konake i crkvu iz 15.veka, muzej sa nameštajem dinastije Obrenović, grob majke kneza Miloša, dela slikara i pesnika Đure Jakšića koji je u ovoj svetinji boravio i još mnogo toga.

Knigu „Šapat istorije – Non-Fictional Story Fringes“ čini 16 tekstova – fringes, tekstualnih repova kojima se dovršavaju brojne price, ispričane u obimnoj monografiji Divlja sloboda umetničke avangarde, koje tamo nije bilo moguće ispričati. Ovom Bogdanovićevom monografijom u velikoj meri zaokružena je priča o novosadskoj avangardnoj umetničkoj Grupi KÔD. Istovremeno, autor u knjizi ukazuje i na otvoren prostor za nova istraživanja – o društvenom kontekstu u kojem je ta avangardna umetnost nastajala i njenim aspektima kojima se struka do sada uopšte nije bavila.

Tragači za znanjem su neumorni i željni još većih otkrića kad god naidju na neku novu zanimljivost koja im privlači pažnju.U ovom tehnološki razvijenom svetu knjige su jedan od najboljih izvora informacija koje čovek ima pri ruci dok istražuje prostornost znanja.Ova knjiga iz edicije 101 uvešće vas u novi svet znamenitih skulptura i spomenika koje morate posetiti.

„Prelepo delo, antologija bogata slikama i tekstovima na temu koja se provlačila kroz čitavu zapadnu civilizaciju.“ – Đanfranko Marone

Ružnoća se obično shvata kao suprotnost lepoti, i to u tolikoj meri da je dovoljno definisati jedan od ta dva pojma da bismo razumeli drugi.

Međutim, ružnoća ne podrazumeva odsustvo lepote. Ona je složena i nepredvidiva pojava koja se kroz vekove transformisala, o čemu svedoče kako antologijski književni tekstovi, tako i kanonska umetnička dela.

Uz pažljivo odabran ikonografski tok knjige, Umberto Eko čitaoca vodi na putovanje kroz noćne more, strahove i ljubavi, gde se čini odvratnosti susreću sa izrazima najdirljivijih osećanja, pokazujući da su različite manifestacije ružnog bogatije i markantnije nego što se obično misli.

U duhu njegovog priznatog dela Istorija lepote, Umberto Eko u knjizi Istorija ružnoće istražuje koncepte monstruoznog i odbojnog u vizuelnoj kulturi i umetnosti.

Šta se krije iza našeg osećaja zaintrigiranosti koji je često izazvan nečim užasavajućim i strašnim?

Odakle potiče magnetska privlačnost prema svirepom i skandaloznom? Da li je ružnoća takođe u očima posmatrača?

Autorovo enciklopedijsko znanje i zavodljive veštine pripovedanja kombinuju se u ovom ingenioznom istraživanju ružnog sa obiljem primera iz slikarstva i skulpture od antičkih grčkih amfora do dela umetnika poput Boša, Brojgela i Goje, otkrivajući da je ono od čega se često branimo i odvraćamo u svakodnevnom životu upravo ono čemu smo nesvesno najviše privučeni.

Umberto Eko je rođen u Aleksandriji 1932. godine. Bio je italijanski pisac, filozof, esejista i lingvista. S vremenom je postao jedan od najznačajnijih mislilaca svog doba. Bio je redovni profesor semiotike na Univerzitetu u Bolonji. Veliku slavu je stekao romanom Ime ruže. Nastavio je da piše romane koji su naišli na sjajan prijem kako kod publike, tako i kod kritike, uključujući Fukoovo klatno, Ostrvo dana pređašnjeg, Baudolino, Tajanstveni plamen kraljice Loane, Praško groblje i dr. Pored romana, Eko je ostavio značajan doprinos esejistici delima kao što su O književnosti, Kazati gotovo istu stvar, Uloga čitaoca (Lector in fabula). Godine 2004. priredio je delo Istorija lepote, a potom 2007. godine delo Istorija ružnoće, nakon čega su obe knjige postale neizostavni deo mnogih biblioteka. Preminuo je 2016. godine u Milanu.

Od istog autora:

Kako sam putovao s lososom, Praško gorblje, Tajanstveni plamen kraljice Loane, Baudolino, O književnosti, Nulti broj, Fukoovo klatno, Ostrvo dana pređašnjeg, Ime ruže i Istorija mitskih zemalja.

Nakon skoro 10 godina, ponovo je pred našom publikom najbolja istorija umetnosti koja je ikada napisana, takozvana Jansonova istorija umetnosti, koju je priredio i dopunio njegov sin Entoni. Ovo, novo izdanje, donosi brojne korekcije, razrade, dopune i aktualizacije osnovnog teksta ove kapitalne knjige koja je sada raskošnija i obuhvatnija.

Ima novi dizajn, najnovije bibliografije, podatke o novih 98 umetnika, iznova napisanu hronologiju događaja, imenik značajnih muzeja i arhitektonskih spomenika. Pruža uvid i u istoriju primenjenih umetnosti i arhitekture, sa bitnim referentnim tekstovima koji ukazuju na istorijske probleme muzike i teatra. Kao i dopunama iz istorije fotografije i novih umetničkih medija.

Dobili smo uzornu i aktuelnu knjigu koja na jasan, pregledan i informativan način uvodi čitaoca u široko područje istorije umetnosti od praistorije do postmoderne, posebne interpretativne izmene urađene su u području religioznih. Mitskih, teoloških, filozofskih, estetičkih i teorijskih tumačenja umetnosti i arhitekture kroz istoriju. Antologijski izbor tekstova iz teorije umetnosti, kao i uporedne hronologije, opšta biografija, pojmovnik stručnih termina. Internetska bibliografija s područja umetnosti i arhitekture, indeks, originalnih zapisa i transkripcija imena i spisak reprodukovanih dela, dragoceni su prilozi, osnovnom tekstu.

Pored toga, ova istorija umetnosti je dopunjena i „Umetnošću XX veka u Srbiji“, a na toj dopuni je radio čitav tim velikih stručnjaka iz svojih oblasti, čime je kompletirano ovo, zaista, kapitalno delo!

Sa gotovo 1000 luksuzno opremljenih, izuzetno velikih stranica punih najznačajnijih umetničkih dela, uključujući i ona koja se mogu videti samo u privatnim kolekcijama i ona do kojih se mora putovati u zabačene delove sveta, Muzej umetnosti obuhvata period istorije čovečanstava od preko tri milenijuma i uključuje dela iz 650 muzeja i privatnih zbirki sa svih kontinenata. Počev od najstarijih poznatih pećinskih slika pa sve do današnjeg dana, ovaj umetnički poduhvat predstavlja pravo uživanje za oči i dušu i riznicu informacija za poznavaoce i ljubitelje umetnosti.

Knjiga Muzej umetnosti ima jedinstven format, nalik na stvarne muzeje. Možete istraživati njegovih 25 „galerija“, od kojih svaka ima svoj niz sala – pođite hronološkim redom ili ulazite i izlazite onako kako vama odgovara. U svakoj sali postoji uvodni tekst koji jasno objašnjava pokret, kulturu ili temu koja se u njoj nalazi, kao i detaljna legenda za svako delo. Unutar galerija postoje i posebne „izložbe“, koje pružaju detaljan pogled na konkretnu temu ili razdoblje, a među izloženim delima mogu se videti slike, skulpture, freske, fotografije, instalacije, lend art (monumentalna umetnost u slobodnom prostoru), video snimci, drvorezi, nakit, keramika, vitraži, tapiserije, mozaici i ilustrovani rukopisi.

Ogromne stranice su savršeno uređene kako bi pružile posmatraču što više detalja. Na dvostrukom listu u galeriji italijanske renesanse, na primer, Mona Liza je okružena nizom crteža i skica Leonarda da Vinčija, a svi oni jasno pokazuju kvalitet svetosti i prostora u njegovom delu. Čitava stranica u ovom odeljku je odvojena za manje poznatu Damu sa hermelinom i Đinevru di Benči, izvanredne portrete čije odlike su naglašene velikim formatom.

Postoje galerije posvećene umetnosti Japana, Kine, Koreje, Afrike, Australije i Azije. Kineske galerije uključuju slike iz vremena dinastije Ming, raskošne kimone, izvanredne keramičke vaze, a izložba je posvećena Armiji od terakote, dok sala Asteka predstavlja sasvim drugačiji tip vojnika – metar i po visokog Orla-ratnika. Možemo da vidimo slike na laku i na palmovom lišću u galeriji posvećenoj jugoistočnoj Aziji, kao i fantastične mozaike, keramiku i bronzane skulpture u salama islamske umetnosti.

Odabrana prema značaju za istoriju svetske umetnosti, prema kulturnoj baštini koju oličavaju i prema čistoj lepoti i poželjnosti koju oličavaju, dela u Muzeju umetnosti predstavljaju veličanstven uvod u širok spektar ljudske kreativnosti. U kom drugom muzeju možete pronaći kolekciju Rembrantovih najboljih autoportreta, Velaskezove Mlade plemkinje i fotografije Sindi Šerman, masku faraona Tutankamona, zlatne predmete iz Perua, prozore od vitraža iz crkve Notr-Dam, Mikelanđelovog Davida, slike iz pećina u Lasku i dela Džeksona Poloka?

Muzej umetnosti je po oceni kritičara najznačajniji do sada objavljeni pregled istorije umetnosti od nastanka čovečanstva do danas. Uključuje i rečnik i opširan indeks, što ga čini pristupačnim, informativnim i pravim nadahnućem za porodicu, ljubitelje umetnosti i stručnjake na tom polju.

Iako naučna literatura ima ograničen rok trajanja, a nova saznanja potiskuju stara, sudbina Medakovićeve knjige je očigledno drugačija. Sada je dobila novo ruho i savremen sjaj, koji bi trebalo da joj omoguće da ostvari komunikaciju sa novom generacijom čitalaca. 

Monografija manastira Kalenić omogućava stručnoj i široj publici da upozna freske koje se ubrajaju u najreprezentativnija likovna ostvarenja s početka XV veka. Reč je o završnoj fazi blistavog carigradskog slikarstva, koje nije ostavilo očuvane tragove u spomenicima prestonice, već u drugim pravoslavnim prostorima, među kojima Srbija na kraju srednjeg veka zauzima značajno mesto. Reprodukovane u ovoj monografiji, u modernoj fotografskoj tehnici, te freske su dragoceni dokument o umetničkim strujanjima na Balkanu uoči otomanskih osvajanja.

Nije teško uočiti da sam u naslovu ove knjige istakao reč istraživači, a ne istoričari umetnosti. Učinio sam to najviše zato što dobar deo autora nije prekoračio granicu koja odvaja učene antikvare, ljubitelje i ostrašćene samouke od pravih i dobro školovanih istoričara umetnosti, od onih naučnika koji su kod nas u ime pozitivizma raskrstili sa romantičarskim poimanjem istorije i umetničkih dela.

Bogato ilustrovana knjiga koja predstavlja likovne prikaze Bogorodice u našim manastirima. Jedinstveno izdanje, veoma luksuzno i atraktivno. 

Interesovanje Dejana Medakovića za pojedinačne umetničke prosedee rezultiralo je knjigom Srpski slikari XVIII i XIX veka (1968) i usmerilo autora na dublja sagledavanja srpskog baroka. Na tim temeljima nastala je i trilogija koja obuhvata knjige Putevi srpskog baroka (1971), Tragom srpskog baroka (1976) i Barok kod Srba (1988). Svaka od ovih knjiga je zasebna, zaokružena celina, a zajedno predstavljaju neraskidivo trojstvo. Ove studije dale su osnove za razumevanje srpske umetnosti novijeg doba, a pred istoričare umetnosti postavile su pretpostavke daljih istraživanja.

Tradicija istkana osećanjima i veštinom

U potrazi za objašnjenjem porekla i mogućih značenja ornamenata na pirotskom ćilimu, ova knjiga pruža temeljan uvid u tradiciju ženskog zanata. Retke i pažljivo odabrane fotografije prvi put su sakupljene specijalno za ovo luksuzno izdanje. Lepota, sklad i majstorstvo izrade ćilima danas inspirišu i zadivljuju, a njihova estetika oplemenjuje savremeni enterijer.

„Knjiga Ornamenti Srbije – pirotski ćilim, uz uvažavanje bogate literature i rezultata interdisciplinarnih istraživanja, nastoji da likovnoj i simboličkoj formi pirotskih ćilima udahne novi život.“
– Prof. dr Zorica Tomić

„Autorka neumorno istražuje ornamentiku pirotskog ćilimarstva, koje predstavlja najsavršeniji vid srpskog tradicionalnog tekstilnog stvaralaštva.“
– Marina Cvetković

*

Tradition woven with feelings and craft

Searching for the origin and possible meanings of the Pirot kilim ornaments, this book offers a particular overview into the tradition of this female craft. This particular collection of rare and carefully curated photographs has been presented for the first time, especially for this luxury edition. The beauty, harmony and craftsmanship of the kilims inspire and amaze, and their aesthetics enrich contemporary interiors.

"Respecting the rich literature sources and the results of interdisciplinary research, the book Ornaments of Serbia – the Pirot kilim also strives to provide a new life to the artistic and symbolic form of Pirot kilims."
– Prof. Dr Zorica Tomić

"The author tirelessly explores the ornaments of the Pirot kilim, the most perfect form of traditional textile creation. "
– Marina Cvetković

PRILOG broj 1. VEK MODERNE ARHITEKTURE
Izazovi modernog doba nametnuli su i nove trendove u arhitekturi. Nastala su arhitektonska dela različitijih struktura - upotrebnih kao i estetskih vrednosti. Grade se objekti sa odlikama dekonstruktivizma, eksperimentaln, i minimalistički objekti koji podsećaju na velike skulpture fantastičnih oblika. Ono što im je zajedničko je pažljivi izbor prirodnih, recikliranih, inovativnih građevinskih materijala kao i upotreba napredne tehnologije u fazi projektovanja i izgradnje, što omogućava gradnju raznovrsnijih, lakših, viših i jačih građevina. Zgrade su najčešće projektovane sa željom da budu primećene, da dominiraju u okruženju i budu predmet divljenja. Neobični oblici, asimetričnost, skulpturalnost, obloge od stakla ili aluminijuma, svetlucave fasade, zeleni krovovi (poput parkova) i druge, do tada neviđene forme, su odlika nove arhitekture.

PRILOG broj 2. Monografija BEOGRAD U POKRETU, sportski objekti u Beogradu XIX I XX veka:istorija, arhitektura i društveni kontekst
Knjiga je nastala iz namere da se na jednom mestu predstavi sveobuhvatna studija beogradskih terena i objekata, nastalih u rasponu od dva veka, a u kontekstu celokupne istorije i arhitekture Beograda.
Prvo poglavlje predstavlja opšti urbanističko- arhitektonski razvoj Beograda, dok su sledeća podeljena kroz pregled istorijskog razvoja beogradskih objekata po sportovima.
Na taj način možemo pratiti čitav niz promena i preobražaja u arhitekturi, gde nove tekovine potiskuju stare.S tim u vezi istaknuta je i važnost i prilika u kojima su objekti nastajali.

PRILOG broj 3. Monografija DIVLJA SLOBODA - Umetničke avangarde, Grupa KÔD u dokumentima i vremenu
Monografija je rezultat istraživanja novosadske avangardne Grupe KÔD kroz analiziranje, teorijske interpretacije i kontekstualizovanje njihovog rada u jugoslovenske, evropske i svetske tokove savremene umetnosti. Već u momentu nastajanja, njihova umetnost je bila izložena razornom uticaju poltički motivisane represije kako na same članove Grupe KÔD, tako i na celokupnu novosadsku avangardu.
Struktura ove obimne i dragocene studije zasnovana je na ideji da se rad i efekti njihovog delovanja, bilo kroz parateatarske događaje ili kroz same akcije u prostoru kroz činjenje i delovanje, prikažu u jednom preciznom kontekstualnom poretku kroz četiri vremenska razdoblja. Rad i delovanje Grupe KÔD, kao značajnog učesnika umetničke scene je u istraživanju i preispitivanju granica između umetnosti, politike i kulture.

Knjiga obuhvata tekstove pisane između 1969. i 2004. godine, podstaknute radoznalošću, divljenjem, težnjom za učenjem, potrebom za iskazivanjem nekih sopstvenih uvida, saznanja, stavova, izbora i zaključaka izvedenih pod utiskom čudesnih i veličanstvenih pojava moderne/avangardne, postmoderne/savremene umetnosti.
Autor je ubeđen u to da svaka predstava o umetnosti XX veka, pa tako i ova, jeste, pre svega, pohvala najvećim ljudskim kreativnim poduhvatima, tim pre jer je umetnost ovog vremenskog razdoblja nastajala u izuzetno teškim društvenim i političkim prilikama.

U ovom kapitalnom delu novije medievalistike, Hans Belting razmatra prirodu, smisao i funkciju slike kao predmeta kulta, u vremenskom rasponu od kasne antike do razdoblja reformacije. Na osnovu impozantnog uzorka, koji obuhvata umetnička dela čitavog hrišćanskog sveta, Belting srednjovekovne „pobožne predstave“ sagledava dubinski, u kontekstu istorijskih i društvenih okolnosti, teoloških postulata i religioznog mentaliteta epohe. Ova knjiga – zasnovana na ogromnoj erudiciji, istraživački utemeljena i intelektualno podsticajna – bitno doprinosi razumevanju fenomena srednjovekovne slike, koja nije predstavljala samo umetničko delo, već prevashodno manifestaciju svetosti.

Danica Popović


Hans Belting (1935) je nemački istoričar umetnosti, teoretičar srednjeg veka i renesanse, vodeći nemački kulturolog i kritičar umetnosti. Beltingov teorijski rad obuhvata podjednako savremenu umetnost i teoriju slike. Njegovo delo Slika i kult je od 1990. do danas doživelo šest izdanja u Nemačkoj i prevedeno je na mnoge jezike uključujući engleski, italijanski, ruski, francuski i španski.

U knjizi je obrađeno deset Ovčarsko-kablarskih manastira sa dve pećinske crkve, kao i pet manastira u okolini klisure. Sadrži veći broj fotografija u boji koje se prvi put objavljuju. Tu su: uvodne napomene, prilozi, prevodilac stručnih izraza, rezime na engleskom, bibliografija i dr.

Monografija "Sveti Prohor Pčinjski" , autor Dušan V. Komluški,šire obuhvata i obrađuje no što zahteva postavljena tema: tematika je razuđena i utkana u vizantijsku istoriju koliko je bilo potrebno, i u srpsku mnogo šire. Autor monografije "Sveti Prohor Pčinjski" široko odslikava vremekralja Milutina kao i drugih naših vladara, odnosno prikazuje bogatu kartu naših eminentnih sakralnih građevina, osobito Milutinovih zadužbina, među kojima je obnovljeni i uvećani manastir Sveti Prohor Pčinjski, koji ima mesto visoke cene, posebno kao svetište

Knjiga koja je pred čitaocem predstavlja pokušaj da se povodom Dvadeset trećeg međunarodnog kongresa vizantologa (Beograd, 22–27. avgust 2016) u jednom koliko analitičkom toliko i sintetskom prilazu sveobuhvatno prikaže odsjaj vizantijskog prototipa u srpskoj kulturi srednjeg veka i poznijih vremena.U ovom kontekstu podrazumeva se ne samo recepcija vizantijskih uzora nego i njihovo kreativno prilagođavanje potrebama srpske sredine. Drugim rečima, osnovna koncepcija bila je da se prikažu – u celini i u detalju – rezultati prožimanja vizantijskog (preuzimanog) i srpskog (autohtonog) istorijskog miljea, uključujući i kulturne veze sa Zapadom.Ova tematika, koliko god bila saznajno bliska poznavaocima istorije, zasluživala je da povodom svetskog susreta vizantologa bude celovito obrađena na način na koji to dosad nije pokušavano, uz učešće svih generacija istraživača. Veliki broj poslenika odazvao se izazovu da se ovakav cilj ostvari. Raduje to što nijedan od aspekata ove tematike nije ostao nedotaknut. Nažalost, nesrećnim sticajem okolnosti koje se, i pored svih napora, nisu mogle izbeći onemogućena je najvećim delom prvobitna ideja organizatora kongresa da ova publikacija dobije vizuelni i materijalni oslonac u pratećim izložbama. Utoliko je potrebnije da reč s kojom će se čitalac susresti postane značajnija sadržinom, slikovitija izrazom, ubedljivija argumentom. Ako ovo delo zaista odgovori rečenim zahtevima, biće to zahvaljujući mnogim autorima svih specijalnosti i njegovim priređivačima, koji su svi uložili neizmeran trud i izuzetno veliko znanje da čitav poduhvat sa uspehom bude priveden kraju.

Knjiga koja je pred čitaocem predstavlja pokušaj da se povodom Dvadeset trećeg međunarodnog kongresa vizantologa (Beograd, 22–27. avgust 2016) u jednom koliko analitičkom toliko i sintetskom prilazu sveobuhvatno prikaže odsjaj vizantijskog prototipa u srpskoj kulturi srednjeg veka i poznijih vremena.U ovom kontekstu podrazumeva se ne samo recepcija vizantijskih uzora nego i njihovo kreativno prilagođavanje potrebama srpske sredine. Drugim rečima, osnovna koncepcija bila je da se prikažu – u celini i u detalju – rezultati prožimanja vizantijskog (preuzimanog) i srpskog (autohtonog) istorijskog miljea, uključujući i kulturne veze sa Zapadom.Ova tematika, koliko god bila saznajno bliska poznavaocima istorije, zasluživala je da povodom svetskog susreta vizantologa bude celovito obrađena na način na koji to dosad nije pokušavano, uz učešće svih generacija istraživača. Veliki broj poslenika odazvao se izazovu da se ovakav cilj ostvari. Raduje to što nijedan od aspekata ove tematike nije ostao nedotaknut. Nažalost, nesrećnim sticajem okolnosti koje se, i pored svih napora, nisu mogle izbeći onemogućena je najvećim delom prvobitna ideja organizatora kongresa da ova publikacija dobije vizuelni i materijalni oslonac u pratećim izložbama. Utoliko je potrebnije da reč s kojom će se čitalac susresti postane značajnija sadržinom, slikovitija izrazom, ubedljivija argumentom. Ako ovo delo zaista odgovori rečenim zahtevima, biće to zahvaljujući mnogim autorima svih specijalnosti i njegovim priređivačima, koji su svi uložili neizmeran trud i izuzetno veliko znanje da čitav poduhvat sa uspehom bude priveden kraju.

U prvom delu ove bogato ilustrovane monografije o slavnoj zadužbini Sv. Simeona Mirotočivog i njegovog sina, Sv. Save Srpskog (sve mape, planovi i ilustracije namenski su urađene za ovu monografiju u drevnoj tehnici akvarela), čitalac se upoznaje sa kratkom istorijom Svete Gore Atonske, jedine monaške države na svetu, i sa njenim teokratskim uređenjem i oblikom vladavine.

U drugom delu monografije sažeto su, po geografskom redosledu, predstavljeni svaki od dvadeset rangiranih manastira na Svetoj Gori Atonskoj, dok treći, glavni deo monografije, predstavlja šetnju ambijentalnom celinom kompleksa srpskog Svetog manastira Hilandara i upoznavanje sa hilandarskim čudima, blagom i svetiteljima.

Monografije su objavljene po blagoslovima Blaženopočivšeg Patrijarha srpskog Gospodina Pavla i Patrijarha srpskog Gospodina Irineja.

U prvom delu ove bogato ilustrovane monografije o slavnoj zadužbini Sv. Simeona Mirotočivog i njegovog sina, Sv. Save Srpskog (sve mape, planovi i ilustracije namenski su urađene za ovu monografiju u drevnoj tehnici akvarela), čitalac se upoznaje sa kratkom istorijom Svete Gore Atonske, jedine monaške države na svetu, i sa njenim teokratskim uređenjem i oblikom vladavine.

U drugom delu monografije sažeto su, po geografskom redosledu, predstavljeni svaki od dvadeset rangiranih manastira na Svetoj Gori Atonskoj, dok treći, glavni deo monografije, predstavlja šetnju ambijentalnom celinom kompleksa srpskog Svetog manastira Hilandara i upoznavanje sa hilandarskim čudima, blagom i svetiteljima.

Monografije su objavljene po blagoslovima Blaženopočivšeg Patrijarha srpskog Gospodina Pavla i Patrijarha srpskog Gospodina Irineja.

U prvom delu ove bogato ilustrovane monografije o slavnoj zadužbini Sv. Simeona Mirotočivog i njegovog sina, Sv. Save Srpskog (sve mape, planovi i ilustracije namenski su urađene za ovu monografiju u drevnoj tehnici akvarela), čitalac se upoznaje sa kratkom istorijom Svete Gore Atonske, jedine monaške države na svetu, i sa njenim teokratskim uređenjem i oblikom vladavine.

U drugom delu monografije sažeto su, po geografskom redosledu, predstavljeni svaki od dvadeset rangiranih manastira na Svetoj Gori Atonskoj, dok treći, glavni deo monografije, predstavlja šetnju ambijentalnom celinom kompleksa srpskog Svetog manastira Hilandara i upoznavanje sa hilandarskim čudima, blagom i svetiteljima.

Monografije su objavljene po blagoslovima Blaženopočivšeg Patrijarha srpskog Gospodina Pavla i Patrijarha srpskog Gospodina Irineja.

Takođe sasvim nepoznati Vinaver ovde se pojavljuje kao izvrstan tumač svih ostalih umetnosti (pored muzike, pozorišta i književnosti). Reč je, dakle, o celini koja je posvećena filmu, arhitekturi, likovnoj umetnosti i kulturi.

Zasigurno jedno od najvažnijih izdanja, koje zaista s pravom nose epitet kapitalnih, na proteklom Međunarodnom sajmu knjiga u Beogradu(2014) bio je upravo ovaj rečnik, koji su zajednički ostvarili Srpska akademija nauka i umetnosti i Zavod za udžbenike. Ovo delo, koje predstavlja veliki trenutak srpske leksikografije više nego sigurno je zaokružilo ovogodišnju Zavodovu izdavačku produkciju, koja mu je i donela titulu izdavača godine na ovogodišnjem oktobarskom sajmu knjiga. Rečnik pojmova likovnih umetnosti i arhitekture, tom I, koji obuhvata pojmove i termine od slova a pa sve do đ, ostvario je autorski tim naših najeminentnijih stručnjaka, pod rukovodstvom akademika Milana Lojanice. Između tri osnovna težišta: prirode likovnosti, njenog jezika i njene funkcije,razgranava se veoma široka mreža pojmova tumačenih u ovom rečniku. Zato ovaj rečnik omogućuje znatno bliže upoznavanje pojmova, pomažući tako čitaocu da bolje upozna karakteristike likovne umetnosti i njene relacije sa veoma širokim kontekstom. Ovo izuzetno leksikografsko delo na svoj način svedoči o svojstvu likovnog da s lakoćom kristalizuje i najsloženije ideje, što ga čini osnovom svih intuitivnih procesa i pokretačem imaginacije u gotovo svim oblastima ljudskih delatnosti. Likovno nesumnjivo pokriva sve oblasti tradicionalne i nadgrađene vizuelne kulture, uključujući njene brojne institucionalizovane ali i alternativne oblike, kao i marginalne, ili one koje srećemo u kulturi svakodnevnice. Ovaj rečnik je posvećen samo oblastima likovnih oblasti – slikarstvu i skulpturi, kao i arhitekturi, koja je sa njima, po likovnoj osnovi i po tradicionalnoj klasifikaciji, u neposrednoj povezanosti.

Muzeji u savremenom digitalnom svetu, haotičnom i prezasićenom svakojakim informacijama, predstavljaju bezvremene oaze u kojima ljudi pronalaze mir i autentičnost. Broj muzeja širom sveta iz godine u godinu ubrzano raste, a broj njihovih posetilaca nikada nije bio veći. Muzeji su postali masovni mediji koji ne samo da predstavljaju kulturni identitet nego ga postavljanjem okvira stvaraju.

O ogledalima, ružama i ništavilu je prvo sveobuhvatno, interdisciplinarno razmatranje velike, a skoro zanemarene teme kulturne istorije, pitanja vremena i prolaznosti u baroku. Autorka jasno pokazuje da je barokni čovek egzistirao u rezmeđi dvaju velikih vremenskih polariteta, između večnosti i prolaznosti. Knjiga obuhvata izuzetan opseg: istorija umetnosti je konstantno obasjana poređenjima sa savremenom poezijom.O ogledalima, ružama i ništavilu unapređuje znanja čitalaca o svim baroknim umetnostima.

Poslednja knjiga edicije o 24 vrhunska svetska slikara koji su stvarali u periodu od 13. do 20. veka. Geniji umetnosti sadrže kvalitetne reprodukcije remek-dela slikarstva u punom koloru, detaljne opise života slikara, kao i antologiju kritike i popis galerija i muzeja gde su njihova remek-dela izložena. Džozef Malord Vilijam Tarner , koji se često smatra revolucionarnijim nego što je zaista bio i nego što je sam želeo da bude, nije običan umetnik. Istakao se u prikazima pejsaža i morskim prizorima, koje karakteriše slobodan odnos prema boji i potezima četkice. Klasičan po oblikovanju i ukusu, on je slikar i akvarelista, koji najbolje svedoči o klasicističkim zahtevima engleske umetnosti tog doba. Preko šezdeset godina bio je neosporan majstor, voljen i poštovan, toliko da su ga smatrali najvećim slikarem kojeg je Engleska do tada imala.

Tarnerovo slikarstvo je posebno – očaravajuća mešavina pare, vode, atmosfere, sećanja na klasičnu umetnost i njihovog ponovnog proživljavanja. Rođen za umetnost, Tarner je već sa petnaest godina bio primljen na Kraljevsku akademiju. Bio je odličan u svеmu: slikarstvu, akvarelu, crtanju, slikanju u ulju, topografiji, graviri. Tarner je zaista umetnik kojem se može zavideti – genije koji je rano sazreo i odmah postao poznat. Posle jedne poznate izložbe engleske umetnosti u Parizu 1824. godine, njegov rad, zajedno sa drugim engleskim slikarom Konstablom, je izvršio presudan uticaj na nastanak i razvoj francuskog romantizma.