Radoslav Lazić je intervjuisao mnoge glumačke veličine u vremenskom rasponu od trideset godina. Zato je ova studija od izvanrednog značaja.
Trakat o glumi predstavlja krunu Lazićevog rada i ostavlja neizbisiv trag u naučnom radu.
Monografija “Gospodari Dobričinog prstena”, izdanje Udruženja dramskih umetnika Srbije, posvećena je dosadašnjim dobitnicima najprestižnije glumačke nagrade, nagrade za životno delo. Svaki od 35 laureata predstavljen je na desetak strana, u kojima je obuhvaćena kratka biografija, spisak uloga i nagrada, obrazloženje žirija koji im je dodelio nagradu Dobričin prsten, kao i priča sazdana od što je moguće više izjava, kazivanja, opaski i uvida samih umetnika.
Bogato ilustrovana, knjiga sadrži preko 150 fotografija, koje svedoče o glumačkoj magiji dobitnica i dobitnika u pozorišnim, televizijskim i filmskim ulogama, kao i o trenutku kada im je uručen Dobričin prsten.
Predložiti, zasnovati, uvesti, objasniti, odbraniti jedan novi pojam u raspravama o prirodi savremene umetnosti vrlo je zahtevni zadatak u koji se ova knjiga smelo upušta, da bi se na kraju njenog čitanja čitalac osetio u potpunosti ubeđenim u razložnost i opravdanost celog ovog spisateljskog poduhvata. - Dr Jerko Denegri
Amra Latifić u knjizi "Ideja o glumi: performativni artekosmizam" razrađuje na provokativan i interdisciplinaran način umetnost glume. Knjiga jeste istovremeno književni spis pisan bogatim jezikom, autopoetika mlade glumice i teorijska konstrukcija znanja o glumi kao savremenoj umetnosti. - Dr Miodrag Šuvaković
Dobar poznavalac istorije pozorišta i glume, Amra Latifić u obimnom eseju "Ideja o glumi" povezuje obrednu i posvećeničku ulogu glumca u dugom civilizacijskom lancu od balinezijskih plesova i šamanskih transova do laboratorijskih istraživanja Grotovskog. Osvežavajuće i podsticajno. - Milan Vlajčić
„Ples na svili"" je knjiga koja objašnjava istoriju i razvoj ove discipline, uključujući kombinaciju plesa, sporta, fitnesa i umetničku koreografiju.
Knjiga prikazuje anatomiju i mišiće tela koje koristimo zajedno sa vežbama snage i pripremu tela bitnu za početak treninga.
Knjiga može da posluži kao priručnik jer sadrži početne elemente koji se postepeno usavršavaju u kompleksnije, a time dobijamo i koreografiju.
Kroz slikovit način i objašnjenje se prikazuju osnove i nadogradnje uz pravilnu i sigurnu tehniku na vazdušnoj svili, kao i elementi pripreme tela, jačanja mišića i istezanja.
Knjiga predstavlja opštu situaciju na polju scenske umetnosti, polazeći od liste kritičkih i teorijskih termina koji su često u upotrebi od šezdesetih godina dvadesetog veka, a još češće početkom novog milenijuma.
Od osamdesetih godina, pozorište je prošlo kroz najmanje tri značajne promene: vrhunac i pad kritičke režije i klasičnog repertoara, osnivanje pozorišta slika koje je okupilo najrazličitije scenske prakse i imalo za cilj estetsku autonomiju; podjednako brzi razvoj i nestajanje interkulturalnog pozorišta. Uporedo sa ovom evolucijom pozorišta koje se još uvek smatralo estetskim i fiktivnim delom, institucionalizacija studija performansa (performance studies) i studija kulture (cultural studies), u pragmatičnom anglofonom svetu, postala je značajan fenomen u domenu kulture i lingvistike.
Na svetskom nivou, eksponencijalan rast performansa u kulturi – kulturalnih performansa, predstavlja pojavu koja je obeležila početak ovog milenijuma. Ova knjiga želi da posvedoči upravo o tom performativnom preokretu i njegovim posledicama za scensku produkciju, a da pri tom ne zapostavi estetska i umetnička dela kontinentalne tradicije koja ostaju osnovni predmet ovog istraživanja.
Pozorišne anegdote su mikrokomedije, mikrotragedije, mikrofarse, mikrovodvilji, mikrodramoleti,mikromelodrame, i najzadmikrodrame. Zahvaljujući pozorišnim anegdotama, kratko i jasno, mi za tren saznajemo šta je bilo ili šta je moglo biti na teatarskoj ili životnoj sceni. Pozorišne anegdote nam govore ili bolje reći predstavljaju mikropredstave teatarskog života dvočasovnog u minut ili dva, sve kratko i sve jasno da ne može kraće i jasnije. To što se pri tom smejemo, osmehujemo, smejuljimo, ismehujemo, podsmehujemo - to su darovi poetike sažetosti humora i komike.
Lazićev kritičko–teorijski i esejistički rad karakterišu fundamentalna istraživanje u oblastima teatrologije, filmologije i nauke o medijima i njihove evaluacije na prostorima Srbije, Jugoslavije, Evrope i sveta.
„Ovo je ‘pogled iznutra’, iz srži problema, sa scene, jedne glumice koja piše na osnovu svog glumačko-animatorskog iskustva i rada na predstavama sa lutkama različitih tehnika, a ne samo iz svog teatrološkog ili gledalačkog iskustva... Ona proverava, raspravlja ili opovrgava utvrđene stavove i predlaže nov način razmišljanja o svojoj temi.”
Uživao sam razmišljajući o tome kako se rađa pozorište. Misli mi se prostiru, pridužavaju kao da se razlivaju po horizontu mora, nezaustavljene ni na čemu do kraja određenom. Neću da ih zaustavljam, da ih zadržavam, da čarolija ne bi nestala, da se slika ne ukruti i ne osiromaši zloupotrebom reči...
Arsenije Arsa Jovanović
Emil Zola traži nove oblike scenskog čitanja „sadašnjeg vremena”. Manifest je koliko objava željene reforme toliko i rezime prethodnih naturalističkih pokušaja, pre svega u domenu dramske književnosti
Veliki refomator pozorišta, iz korena izmenio scensku umetnost XX veka. Začetnik modularog uređenja scene, svedenog na osovne prostorne i vremenske datosti, u kom aktivno svetlo boji i oživljava trodimenzionalni prostor. Scena je strogo stilizovana i od sada sa glumcima čini simboličko, ritmičkoi izražajno jedinstvo.
Pojam "narodsko pozorište" generalno se vezuje za XX vek. Na teorijskom planu uveo ga je Romen Rolan, a na delatnom Moris Poteše, tvorac Potorišta za Narod u Bisanu, odnosno Žan Vilaar iz perioda Avinjona i Pariza, pre Vilurbana, Pojam je redefinisao Rolan Bart, u suprotnosti prema "buržoaskom" ili "komercijalnom" pozorištu.
Žan-Žorž Nover (1727-1810) istorijski je priznat kao reformator plesnog pozorišta XVIII veka i tvorac baleta sa dramskom radnjom (ballet d"action) u francuskom stilu. Baletski plesač, koreograf, teoretičar, autor ovih slavnih Pisama o plesu i baletu, svoju delatnost razvijao je na najvećim evropskim scenama.
U monografiji je prikazano prvih 15 godina Beogradskog festivala igre i ona sadrzi slike koje ilustruju ovaj period, a napisana je na engleskom jeziku.
Otkrivajuci umetnicku igru kroz njene vrhunske domete, Beogradski festival igre je na putu do jubilarne petnaeste godine dobio brojnu publiku. Od osnivanja je predstavljeno preko 330 koreografskih ostvarenja, dok poslednje edicije prati oko 23.000 gledalaca i vise od 120 akreditivanih novinara iz zemlje i inostranstva..
Knjiga TEATRIČNOST KAO MEDIJ je multidisciplinarna studija koja istražuje tekstualne prakse o pozorištu koje dovode u pitanje estetsko-generičku koncepciju pozorišta, poznatu još od Aristotela. Odbacujući pretpostavku da je pozorište oblik predstavljanja koji se zasniva isključivo na muthos-u, Semjuel Veber insistira na značaju materijalnog okruženja pozorišta, njegovog specifičnog scenskog medija, tačnije, svega što se tiče spektakla. Čitanjem Platona, grčkih tragičara, Šekspira, Kjerkegora, Kafke, Frojda, Benjamina, Artoa i drugih mislilaca koji razvijaju alternative dominantnim narativno-estetskim pretpostavkama o pozorištu kao mediju, Veber takođe ispituje odnos teatričnosti i novih medija. U konstantnom semantičkom i sintaksičkom prožimanju i sučeljavanju moderne filozofije i medijske kulture, Veberova studija nove medije ne posmatra kroz raskid sa karakteristikama performansa uživo, već kroz intenziviranje ambivalentnosti pojmova “mesta” i “identiteta”, koja je bila prisutna u antičkom pozorištu.
Knjiga „Pozorište je kontrolisano ludilo“ može se čtati kao uvod u misao i stvaralaštvo Hajnera Milera, kao mogući nastavak recepcije jednog od najslavnijih nemačkih dramatičara i intelektualaca NDR, ali i kao privatna istorija evropskog pozorišta druge polovine 20. veka.
Knjiga Dejana Čavića govori o glumačkoj umetnosti u određenom vremenskom periodu, putem iscrpne analize promena u načinu glumljenja pojedinih umetnika. Uzimajući za primer dva velika i istovremeno potpuno različita glumca (Zorana Radmilovića i Danila Batu Stojkovića) Čavić uspostavlja osnovni pravac svoje analize. On će nam govoriti o glumi kao igri i glumi kao igranju.
U drugom poglavlju izdiferenciran je pojam urbane glume nasuprot folklornoj ili ruralnoj, koja je bila do sredine dvadesetog veka uobičajena. Takav, nov način igre u pozorištu utemeljio se u Ateljeu 212 prateći sa izvesnim zakašnjenjem modernu u ostalim granama umetnosti.
Rodonačelnik novog savremenog stila bio je reditelj Bojan Stupica, zajedno sa predvodnicima, glumcima Pavlom Minčićem, Rahelom Ferari, Radetom Markovićem, Ljubom Tadićem. Geneza moderne vodi put od predstave Arsenik i stare čipke do Kralja Ibija, od Raše Plaovića do Huga Klajna. U poglavlju o revolucionarnim glumcima u srpskom pozorištu dvadesetog veka analizirani su Raša Plaović, Branko Pleša, Zoran Radmilović. Sledi poglavlje o pokretačima novog pravca unutar Ateljea 212 među kojima se govori o Miri Trailović, Ljubomiru Draškiću, Zoranu Ratkoviću, Jovanu Ćirilovu, Borislavu Mihajloviću-Mihizu i Danilu Kišu. Zatim se u knjizi govori o anglosaksonskim uticajima i najzad o drugoj generaciji glumaca koji nastavljaju razvijanje modernog, kolektivnog načina glume.
Dejan Čavić napisao je dragoceno štivo koje uplivava u tajne zanata i umetnosti glume, kakvo je retko ko mogao da napiše. Ovo svedočanstvo ima vrednost dokumenta na koji će se oslanjati buduće generacije glumaca i glumačkih pedagoga, jer je to prva knjiga koja nas upućuje u tajne moderne srpske glume ponikle u Ateljeu 212, dajući nam duboki uvid u uzroke nastanka i imenujući fenomene.
Ivana Dimić
Atelje 212 je jedino naše pozorište druge polovine prošlog veka u kome je napravljen kolektivni revolucionarni prevrat u glumačkoj igri. Posebno zahvaljujući glumcima snažne individualnosti, predvodnicima u pravom smislu reči.
Šta je ostalo? Ostalo je živo sećanje na te uzbudljive dane, odrastanje, na taj još uvek živ stil ozbiljna, opuštena a dejstvena, nenametljiva a sugestivna (nikada sugestibilna), sangvinična i melanholična, igra uvek prirodna, od razigrane i improvizovane do disciplinovane i striktno podvrgnute rediteljevoj zamisli predstave, igra u kojoj se glumci uvlače katkad pod kožu lika koji igraju, a katkad izvlače iz svoje sopstvene kože – igra u kojoj se glumci igraju.
