Mogućnost da ima neposredan uvid u najvažnija zbivanja epohe, uz vanrednu moć zapažanja i golemo lično iskustvo, s jedne, i sjajno obrazovanje i umeće znalačkog korišćenja nataloženog iskustva svojih antičkih prethodnika, s druge strane, Prokopije je pretočio u ne samo učeno i trezveno nego i na mnogim mestima nadahnuto istorijsko delo, koje po vrednosti nema premca u ranovizantijskoj istoriografiji.
Način narodnog života ogledao se u veselom jedinstvu naroda i kneza-gospodara. Opštine i seoske zajednice, gradovi i sela sastajali su se na igrama, okupljali na bratovštinama, pirovima i besedama koje, pamteći stara vremena, narod još zove uglednima i časnima. Na narodni pir pozivali su kneza, na kneževom piru okupljao se narod. Narodno pamćenje sačuvalo je do naših dana pirove kneza Vladimira.
Ovo je priča o velikoj naciji. Ona govori o istoriji raznih naroda koji su živeli na zemlji zvanoj Škotska u proteklih pet ili više hiljada godina, o tome kako su tu dospeli, šta su radili i kakve su tragove ostavili u priči o svetskoj civilizaciji.
To je prikaz dela muškaraca i žena, i velikih junaka i običnog sveta, koji su učinili da jedna mala zemlja dobije daleko veću važnost nego što bi joj njena veličina i broj stanovnika inače doneli. To je i priča o političkom, ekonomskom i društvenom napretku naroda koji je učinio reč „škotski“ slavnom po jedinstvenom spoju hrabrosti, opreza, marljivosti i inventivnosti.
Najveći nedostatak svih teorija koje govore o poreklu Srba tiče se nepostojanja teza o njihovom identitetu.
Poreklo se ne može poistovećivati sa identifikaciom etnosa. Pored toga, zvanična istorija ne dozvoljava nijedno opozitno tumačenje u odnosu na stavove koje nudi. Koji su njeni naučni argumenti? Autohtonistička, indijska ili iranska teorija poput zvanične deluju nedovršeno, nedorečeno. Bez obzira na obilje podataka koje nude. Nigde se ne navodi i ne obrazlaže, na primer, otkuda Srbi u Indiji ili Iranu. Da li se tu formiraju kroz rodove i bratstva kao pleme, ili su odnekuda došli? Brojni toponimi mogu da budu dragocen putokaz, ali i ne moraju da znače mnogo.
Konstantin Porfirogenit, vizantijski car i autokrator, rodio se 905. godine. Već sa šest godina je krunisan za cara, ali je samostalno vladao tek od 945. godine, pa sve do svoje smrti 959. godine. Plod njegovog istoriografskog rada su, između ostalog, četiri značajna dela, koja je pisao zajedno sa svojim saradnicima i pomoćnicima: Život Vasilija Makedonca, O ceremonijama, O temama i O narodima, gde se poslednja dva naročito ističu.
Plutarhov položaj u jednom vremenu zavisiće svagda od toga kakvo shvatanje istorije preovlađuje u tom vremenu i od načina kako se u njemu istorija piše. Ako se u današnje vreme, koje je obeleženo mašinizmom i rasturenošću duhovnog jedinstva, spoljašnjom reglemantacijom i amoralističkim sklopom života, zahteva od istoriografije ne samo da donosi saznanje i gole činjenice nego i stvaralački zanos, inicijativu i pregalaštvo, onda je Plutarh, i kao biograf i kao moralist, eminentno pisac u takvom smislu, i tu leži glavni uzrok što se svet danas ponovo interesuje za njega.
Političko-istorijska studija o Prvom srpskom ustanku 1804-1813. Vaskrs države srpske je političko-istorijska studija u kojoj Stojan Novaković opisuje zbivanja tokom Prvog srpskog ustanka. Vrlo autentičnim književnim stilom on objašnjava događaje tokom tog istorijskog prelomnog trenutka uzimajući u obzir uzroke i posledice, kako na balkanskoj, tako i na evropskoj i svetskoj pozornici, kao i uticaj velikih sila na srpske ustanike i njihovu borbu.
Peloponeski rat je izbio između Atine i Sparte tridesetih godina V veka p.n.e. obuhvativši većinu helenskih državica, koje su tako bile svrstane u dva suparnička bloka: s jedne strane je stajao Atinski pomorski savez sa oko 300 manjih i većih polisa iz Egejskog basena, sa Halkidiki, trkačkih obala i područja Ponta i Propontide, a s druge strane je stajala Sparta, najveća kopnena sila, udružena sa svojim saveznicima iz srednje Grčke i Peloponeza, na čelu tzv. Peloponeskog saveza, po kome je rat dobio ime.
