RELIGIJA I TEOLOGIJA

Knjiga o selima Presvete Bogorodice i nebeskim građanima, štampana uporedo na srpskom, engleskom i ruskom jeziku. Oglasima kakvo je blago pohranjeno na Atosu: to nisu zlaćena blaga starine, niti odežde protkane zlatnim koncem, niti ukrašeni rukopisi - ne, to je prevashodno blagodaću preispunjena Isusova molitva, kojom su stvorene sve te stvari.

Nazarenima u južnoj Ugarskoj, današnjoj Vojvodini, najskloniji su bili pravoslavni Srbi koji su tako postali prvi Srbi protestantske veroispovesti
Takozvana skrivena istorija, ona koja se odvija na marginama važnih društvenih zbivanja, nakon detaljne i višeslojne analize može se pokazati kao važan faktor u kreiranju nekih novih društvenih principa. Jedno od značajnih saznanja do kojeg na taj način možemo doći jeste, na primer, ko su bili prvi prigovarači savesti u Srbiji, borci protiv nasilja, ljudi koji nisu hteli da nose oružje, zbog čega su surovo kažnjavani.
Istorijska studija Nazareni među Srbima dr Bojana Aleksova, predavača na Univerzitetu u Londonu (Škola za slovenske i istočnoevropske studije), koju je izdao i nedavno promovisao Zavod za izdavanje udžbenika, naizgled obrađujući "malu temu", pojavu verske sekte nazarena u Ugarskoj i Srbiji u drugoj polovini XIX veka, ukazuje na dalekosežne posledice koje je ona izazvala u srpskoj crkvi i u društvu.
Ono što knjigu Nazareni među Srbima čini naročito vrednom, po oceni domaćih istoričara, jeste tema koja kod nas nije istraživana, usled inače nedovoljnog bavljenja istorijom vera. Utoliko je proučavanje manjinskih verskih grupa kao što su nazareni još značajniji doprinos društvenoj istoriji. U knjizi, inače lako i zanimljivo pisanoj koju može čitati široka publika, objedinjene su sve važne informacije o nazarenima, njihovoj pojavi, širenju, progonima, kao i istančane analize u sociološkoj, antropološkoj, kulturološkoj dimenziji.
NOVOVERCI: Knjiga je pre nekoliko godina objavljena na engleskom jeziku, a srpsko izdanje donosi i prilog, popis punoletnih nazarena koji je 1925. Žandarmerija Kraljevine SHS izvršila u 352 mesta u Bačkoj, Banatu, Sremu i Baranji. Taj spisak je inače najdragoceniji i najdetaljniji dokument o broju i rasprostranjenosti nazarena, njihovoj polnoj i nacionalnoj strukturi, veroispovesti kojoj su prethodno pripadali, tu su imena nazarenskih starešina, kao i ocena da li broj vernika u nekom mestu raste, opada ili stagnira, uz propratni izveštaj: "Čast mi je dostaviti Ministarstvu s molbom, da se od strane Ministarstva izvole preduzeti potrebni koraci, te da se širenju sekte nazarenstva stane na put, pošto se iz priloženog tabelarnog pregleda vidi: da na teritoriji: Beogradske, Podunavske i Sremske Oblasti danas ima preko 16.652 lica, koja pripadaju nazarenstvu. Najubitačnije i najveće je zlo, u širenju ovog nazarenstva to, što se vidi, da je najveći broj pripadnika ovoj sekti, lica po narodnosti Srbin, jer ih ima 7.971 a po veri Pravoslavnih 9.453..."
Još su autori s kraja XIX veka tvrdili kako pravoslavno sveštenstvo dugo nije preduzimalo ništa drugo osim što je iščekivalo pomoć državnih vlasti i tražilo zabranu i iskorenjivanje "novoveraca" koji su bili "novo zlo" i "novi Satana". To novo zlo preziralo je tradicionalne crkvene formalnosti, sveštenike, svete tajne, ikone, krstove, pokoravalo se isključivo Svetom pismu, a ne naredbama države ili državne crkve, odbijalo da nosi oružje.

Knjiga za decu

I po svom sadržaju, ali po svom likovno-grafičkom sadržaju, ovo delo je jedinstveno u celokupnom srpskom izdavaštvu proteklih godina. Ova monografija, zapravo predstavlja strane posvećene srpskoj istoriji u unikatnoj i monumentalnoj letopisnoj istoriji sveta, najvećeg književnog spomenika XVI veka, koja je rađena za prvog ruskog cara Ivana Groznog, u deset tomova i na osamnaest hiljada strana. U knjizi je oslikan život Svetog Save u 120 slika. Knjiga izlazi trojezično, na starom ruskom, ruskom i srpskom jeziku, a blagoslov za njeno objavljivanje dao je srpski patrijarh Irinej.

Istraživanja recepcije biblijske i svetootačke književnosti

Karakter srpskog srednjovekovnog teksta i same njegove recepcije, kao i odnos prema literaturi koja mu prethodi možda se najbolje mogu sagledati u jednoj Domentijanovoj konstataciji, u Žitiju Svetoga Save, o odnosu Stefana Nemanje prema svetom tekstu i njegovoj funkciji. Ovaj klasik srpske književnosti kaže da je Nemanja zarad svog sina Save „mnogoletna pisanja složio u jedno“ i „nasladio se u njima večnim dobrima“. Dakle, kroz svest o napisanom podrazumeva recepciju jednog, u kom se savremeni tekst ne razume van odnosa prema predanju, a to jedno postoji zarad jedinstvene estetičke funkcije koja se imenuje pojmom duhovna naslada ili samo naslada. To naslađivanje večnim dobrima nije moguće izvan reči ili rečenog i ono je neka vrsta pričešća izvan evharistije, sjedinjavanje sa samim Slovom njegovom rečju, koja se u izabrane useljava blagodaću Duha Svetoga.

Njegova Svetost patrijarh srpski gospodin g. Irinej : godina prva ; urednik Maja Živković / fotografije Dragan S. Tanasijević, Zoran Nikolić

pravoslavni odgovori na savremena pitanja

Rastko Nemanjić - Sveti Sava (1175-1235) jedan je od najznamenitijih i najznačajnijih ličnosti srpske istorije, duhovnosti, kulture i književnosti. 0 njemu se može govoriti kao o osnivaču samostalne Srpske crkve i njenom prvom arhiepiskopu, ktitoru nekokoliko manastira i organizatoru njihovog duhovnog života i poretka, zakonodavcu u oblasti crkvenog i građanskog prava, diplomati, prvom srpskom hodočasniku u Svete zemlje, prvom pravom književniku. Kao dobar poznavalac poetike žanrova, koristi svoj karakterističan književno-umetnički postupak: oslanjanje na postojeće modele, intezivno oslanjane na biblijski kontekst, uz emocionalnost i neposrednost u izlaganju. Osim Nomokanona (krmčije) kao zakonopravila ili osnovnog pravnog kodeksa Srpske crkve a time istovremeno i države, ovaj zbornik obuhvata sve ostale Savine poznate radove: Karejski, Hilendarski i Studenički titik, Žitije svetog Simeuna Nemanje, Službu svetom Simeunu, Pismo studeničkom igumanu Spiridonu i Uputstvo za držanje Psaltira.

Sa filološkog i teološkog gledišta naslov “Biblija” označava svetu knjigu, odnosno zbirku svetih knjižica ili Sveto pismo, to jest svete spise sadržane u jedno po tome što bogonadahnuto i pobožno govore o Bogu i o božjem odnosu prema čoveku i ljudskom svetu. Najstariji od ovih spisa temelje se kako na usmenom tako i na pisanom Mojsijevom predanju iz XIII veka pre Hrista, a najmlađe od njih je napisao Hristov apostol Jovan krajem prvog veka nove ere. Stari zavet je kanonizovan oko 90. godine nove ere, na saboru u Javneu, kada je iz većeg korpusa religijske literature izdvojeno 24 knjige napisane na hebrejskom jeziku. Novi zavet sadrži 27 religijskih tekstova, a prva celovita lista novo-zavetnih knjiga obznanjena je 367. godine u uskršnjem pismu episkopa Atanasija crkvama u Egiptu.
Ovaj izbor ima najopštiju informativnu namenu, ali može da se koristi kao lektira za veronauku, za literarnu ili teorijsku analizu, kao i za druge potrebe, kako školske tako i ostale.

Koristeći se hrišćanskim mitom kao oznakom procesa individuacije, Edindžer čitaocu dočarava kako se preobražava čovekovo realno "ja" i kako ono izrasta postupno u ohristovljeno "ja", u kome su sadržaji individualne i arhetipske psihe uravnoteženi i usklađeni neprekidnim, živim dijalogom. Ali Edindžer ide i dalje u ovom delu: proučava i preobražaje kroz koje prolazi Jastvo koje se dragovoljno otelovilo u čovekovom "ja". Hrišćanski arhetip knjiga je pisana u skladu sa Jungovim postulatom da "sve ono što se zbiva u Hristovom životu, događa se uvek i svuda, kao i da su u hrišćanskom arhetipu svi životi te vrste jednom za svagda predstavljeni". Edindžerov stav je da psihoanaliza treba da u čoveku oslobodi onaj doživljaj koji nas napada kao da dolazi s visina, doživljaj koji ima građu i telo poput stvari koje su se dešavale starim narodima i koje, simboličkim jezikom rečeno, predstavljaju ono što hrišćani zovu Blagovestima. Jasle u kojima se dete Hrist rodilo predstavljaju individualno ja, a Edindžer se , proučavajući hrišćanski arhetip, poziva i na ove Jungove reči: "Svi mi moramo upravo uraditi ono što je Hrist uradio. Moramo izvesti vlastite opite. Moramo počiniti greške. Moramo proživeti vlastite predstave života i greške će se javiti. Ukoliko izbegavate da pogrešite, onda ne živite".