DRUŠTVENE NAUKE

Jedan od najboljih poznavalaca srpske istorije, što je Milovan Vitezović toliko puta suvereno demonstrirao u svojim književnim i televizijskim delima, ovog puta je napravio istorijsku hroniku o boravku kneza Miloša u Beču i njegovom susretu sa evropskom revolucijom 1848. godine. Preciznije to je period Miloševog izgnanstva1839. pa sve do 1858. godine, pa u ovu zanimljivo napisanu povest spadaju i mnogi do sada nepoznati detalji o Miloševim susretima u Zagrebu. U knjizi, Vitezović uz sve ostalo, daje i sažete, aforistične sudove o dve srpske dinastije. Tako po njemu: Karađorđe je bio sloboda, Miloš je bio država. Karađorđe je bio etika, a Miloš politika.

Iako psihologija opažanja ima svoju posebnu istoriju, veliki deo te istorije je zapravo i istorija psihologije kao nauke. Eksperimenti na problemima opažanja, odvojili su psihologiju kao nauku od filozofije i definitivno je osamostalili. Problem opažanja kao elementarni proces predstavljao je pretpostavku da se i duhovni život analizira u što elementarnijem vidu. Vremenom se takođe pokazalo da se u procesu opažanja nalaze i rešenja mnogih problema drugih naučnih i filozofskih disciplina. Tako se psihologija opažanja, o čemu svedoči ovo delo našeg poznatog psihologa i profesora Filozofskog fakulteta u Beogradu, dr Predraga Ognjenovića, i razvijala sa izrazitim multidisciplinarnim interesovanjem. Tako da je upravo sklop tih drugih disciplina i izdvaja iz opšte psihologije.

Branislav, Brana Petronijević (1875-1954) kao najistaknutiji filozof u Srba, je najznačajnije uticao na profilisanje filozofskih orijentacija i struja, rasprava i sporova, i lično veoma doprineo znatnom porastu filozofskog života u našoj sredini. Kao izuzetno svestrana i obdarena ličnost, Petronijević razvio veliku delatnost na popularizaciji nauke i filozofije, pišući brojne eseje i feljtone u stručnim ali i popularnim časopisima i novinama. Najpoznatiji među njima, su svakako oni o velikim filozofima (VII tom ovog izdanja) koji su doprineli popularizaciji filozofije u nas, ali doneli i veliki ugled i širu popularnost i samom Petronijeviću. I samim svojim životom, svojom predanošću filozofiji i nauci i uzdizanjem iznad egzistencijalnih problema svakodnevnice, Petronijević je takođe doživeo svojevrstnu popularnost. Tu mu, kako je primetio Bertrand Rasel ni antički stoici nisu bili ravni. Zbog toga se oko našeg najvećeg filozofa lako isplela anegdotsko-mitska slika, koja je najmanje bila lišena istine. A ta istina, da je taj naš velikan i usamljenik. Strogi analitičar i u isti mah pesnički nežna duša, kao nacionalna veličina, ipak skončao u bedi i siromaštvu. Ovo izdanje Izabrani dela, sadrži dvanaest tomova stvaralaštva Branislava Petronijevića: Metafizičke rasprave; Principe metafizike I; Principe metafizike II; Teoriju saznanja; Od Zenona do Bergsona - članci i studije iz istorije filozofije; Istoriju novije filozofije; Spise iz praktične filozofije; Psihologiju; Prirodnjačke spise; Naučene spise(matematika,mehanika, fizika); Rezime filozofskih i naučnih radova i Autobiografiju, pisma i prepisku Branislav Petronijević je bio redovni profesor Velike škole i Univerziteta uj Beogradu i redovni član Srpske kraljevske akademije. Rođen je u selu Sovljak kod Uba, gde mu se i danas nalazi bista. U Valjevu, gde je završio gimnaziju, proglašen je za najznačajniju ličnost tog kraja svih vremena.

Branislav, Brana Petronijević (1875-1954) kao najistaknutiji filozof u Srba, je najznačajnije uticao na profilisanje filozofskih orijentacija i struja, rasprava i sporova, i lično veoma doprineo znatnom porastu filozofskog života u našoj sredini. Kao izuzetno svestrana i obdarena ličnost, Petronijević razvio veliku delatnost na popularizaciji nauke i filozofije, pišući brojne eseje i feljtone u stručnim ali i popularnim časopisima i novinama. Najpoznatiji među njima, su svakako oni o velikim filozofima (VII tom ovog izdanja) koji su doprineli popularizaciji filozofije u nas, ali doneli i veliki ugled i širu popularnost i samom Petronijeviću. I samim svojim životom, svojom predanošću filozofiji i nauci i uzdizanjem iznad egzistencijalnih problema svakodnevnice, Petronijević je takođe doživeo svojevrstnu popularnost. Tu mu, kako je primetio Bertrand Rasel ni antički stoici nisu bili ravni. Zbog toga se oko našeg najvećeg filozofa lako isplela anegdotsko-mitska slika, koja je najmanje bila lišena istine. A ta istina, da je taj naš velikan i usamljenik. Strogi analitičar i u isti mah pesnički nežna duša, kao nacionalna veličina, ipak skončao u bedi i siromaštvu. Branislav Petronijević je bio redovni profesor Velike škole i Univerziteta uj Beogradu i redovni član Srpske kraljevske akademije. Rođen je u selu Sovljak kod Uba, gde mu se i danas nalazi bista. U Valjevu, gde je završio gimnaziju, proglašen je za najznačajniju ličnost tog kraja svih vremena.

Podnaslov ovog dela Čedomira Antića, jednog od najpoznatijih predstavnika istoričara najnovijih generacija, je Neutralnost kao nezavisnost. Ova knjiga je objavljena mnogo pre najznačajnijih skorašnjih događaja u Ukrajini koji su svoj epilog doživeli i kroz odluku Krima da ponovo postane deo Rusije. Osnovna teza ovog Antićevog dela zasnovana je na njegovoj oceni da je Krimski rat bio najveći evropski rat u XIX veku, u kojem je Velika Britanija imala više nego značajnu, ako ne i najznačajniju ulogu. Iako je to bio možda najveći rat, ne samo u tom veku, u koji je Srbija propustila da uđe, ipak posledice Krimskog rata su bile više nego upečatljive još dugo posle njega u celokupnoj istoriji Balkana, a pogotovo za Srbiju. Antićeva studija polazi, takođe i od činjenice da je odnos Velike Britanije prema Osmanskom carstvu, Velikim silama koje su ga ugrožavale i državama koje su pretendovale da ga naslede, bio veoma složen Razlog je bio u britanskom interesu za opstanak Turskog carstva, kao najmanje skupom rešenju koje u isti mah najsigurnije održava britansku prevlast u Aziji Africi.

Srbija je tokom Krimskog rata uspela da ostane u miru i da sačuva neutralnost. Iako je sve ponajviše bilo posledica neodlučnosti i slabosti, ova neutralnost je Srbiji omogućila period najveće samostalnosti, razdoblje koje će se završiti međunarodnim priznanjem suverene Srbije, na berlinskom kongresu 1878. godine.

Andrej Mitrović (Kragujevac, 1937), jedan od vodećih modernih srpskih istoričara.
Dugogodišnji profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu, gde je predavao na katedri za modernu istoriju.Istraživačko područje: Srbija u balkanskim i evropskim okvirima, Srednja Evropa i Balkan u 19. i 20. veku. Bavi se i metodologijom i teorijom istorijske nauke.
Dopisni član SANU (1998).
Domaća nagrada: Oktobarska nagrada Beograda (1975).
Međunarodne nagrade: Herderova nagrada (2001) i Medalja Konstantin Jireček (2004).
Najvažnije knjige: Jugoslavija na Konferenciji mira u Parizu (1969), Vreme netrpeljivih (1974), Istorijsko u Čarobnom bregu (1977), Prodor na Balkan, Srbija u planovima Austrougarske i Nemačke 1908-1918. (1981), Angažovano i lepo (1983), Srbija u Prvom svetskom ratu (1984; dopunjeno izdanje 2004), Ustaničke borbe u Srbiji 1915-1918. (1987), Raspravljanja sa Klio (1991), Propitivanje Klio (1996), Strane banke u Srbiji 1878-1914. (2004), O božjoj državi i zlom spasenju (2007), Kultura i istorija (2008).
Knjiga izabanih intervjua Andreja Mitrovića: Vreme destruktivnih (izabrao i uredio Dragan Štavljanin).Sakupio je, izabrao, komentarisao i pripremio knjigu diplomatske prepiske Milana Rakića Konzulska pisma 1905-1911.

Knjiga o selima Presvete Bogorodice i nebeskim građanima, štampana uporedo na srpskom, engleskom i ruskom jeziku. Oglasima kakvo je blago pohranjeno na Atosu: to nisu zlaćena blaga starine, niti odežde protkane zlatnim koncem, niti ukrašeni rukopisi - ne, to je prevashodno blagodaću preispunjena Isusova molitva, kojom su stvorene sve te stvari.

Knjiga poznatog beogradskog advokata Rajka Danilovića predstavlja neobičnu „istoriju“ Titove Jugoslavije, viđenu iz perspektive političkih suđenja i slučajeva, kako onih najčuvenijih, tako i manje poznatih, ali po pravilu zasnovanih na tzv „verbalnom deliktu“. Rajko Danilović, i sam najpre gradski partijski funkcioner u periodu tzv. srpskih liberala, a potom advokat, u ovom delu je ne samo do sada napravio najopsežniji popis jugoslovenskih političkih suđenja, već je i dao obilje važnih detalja o svima njima. Knjiga je ilustracij

a nečega što je još sedamdesetih godina prošlog veka tvrdio poznati poljski filozof Lešek Kolakovski, prema kojem je Titova Jugoslavija, iako najslobodnija tadašnja komunistička zemlja, ipak imala najviše političkih zatvorenika. Posebna vrednost ove kniige je i u tome što je osim najpoznatijih političkih suđenja, obuhvatila i ona u manjim jugoslovenskim mestima, gde su političke osude i progoni, bili još drakonskiji nego u razvijenijim centrima.

ISTORIJA EVROPE - USPON EVROPE (1450-1789)

1. izdanje – 2010. god.

Autor: Dragoljub R. Živojinović

Knjiga prikazuje najvažnije događaje, pokrete i ličnosti u periodu evropskog uspona dužem od 300 godina, od sredine XV veka pa sve do Francuske revolucije.

To je razdoblje mnogobrojnih promena, velike dinamičnosti i dramatičnosti – geografskih otkrića, razvitka nauke i tehnike, humanizma i renesanse, verskih ratova, uspona i padova pojedinih država i carstava, industrijske, društvene i političke revolucije...

To je doba širenja štampane reči u kom cvetaju ljudska radoznalost, odvažnost i avanturizam... Tako Evropa u ovom razdoblju doživljava, kako autor kaže, i „neviđenu ekspanziju, namećući svoje vrednosti i civilizaciju mnogim dalekim zemljama”.

Prof. dr Dragoljub R. Živojinović, naš akademik i već dugo jedan od najuglednijih istoričara, uporedo posmatrajući evropski razvitak, u tom bogatstvu pojava i vrednosti zapaža mnoge specifičnosti pojedinih naroda i država, kao i većih evropskih celina na raznim poljima (etičkom, verskom, institucionalnom, psihološkom...).

Nazarenima u južnoj Ugarskoj, današnjoj Vojvodini, najskloniji su bili pravoslavni Srbi koji su tako postali prvi Srbi protestantske veroispovesti
Takozvana skrivena istorija, ona koja se odvija na marginama važnih društvenih zbivanja, nakon detaljne i višeslojne analize može se pokazati kao važan faktor u kreiranju nekih novih društvenih principa. Jedno od značajnih saznanja do kojeg na taj način možemo doći jeste, na primer, ko su bili prvi prigovarači savesti u Srbiji, borci protiv nasilja, ljudi koji nisu hteli da nose oružje, zbog čega su surovo kažnjavani.
Istorijska studija Nazareni među Srbima dr Bojana Aleksova, predavača na Univerzitetu u Londonu (Škola za slovenske i istočnoevropske studije), koju je izdao i nedavno promovisao Zavod za izdavanje udžbenika, naizgled obrađujući "malu temu", pojavu verske sekte nazarena u Ugarskoj i Srbiji u drugoj polovini XIX veka, ukazuje na dalekosežne posledice koje je ona izazvala u srpskoj crkvi i u društvu.
Ono što knjigu Nazareni među Srbima čini naročito vrednom, po oceni domaćih istoričara, jeste tema koja kod nas nije istraživana, usled inače nedovoljnog bavljenja istorijom vera. Utoliko je proučavanje manjinskih verskih grupa kao što su nazareni još značajniji doprinos društvenoj istoriji. U knjizi, inače lako i zanimljivo pisanoj koju može čitati široka publika, objedinjene su sve važne informacije o nazarenima, njihovoj pojavi, širenju, progonima, kao i istančane analize u sociološkoj, antropološkoj, kulturološkoj dimenziji.
NOVOVERCI: Knjiga je pre nekoliko godina objavljena na engleskom jeziku, a srpsko izdanje donosi i prilog, popis punoletnih nazarena koji je 1925. Žandarmerija Kraljevine SHS izvršila u 352 mesta u Bačkoj, Banatu, Sremu i Baranji. Taj spisak je inače najdragoceniji i najdetaljniji dokument o broju i rasprostranjenosti nazarena, njihovoj polnoj i nacionalnoj strukturi, veroispovesti kojoj su prethodno pripadali, tu su imena nazarenskih starešina, kao i ocena da li broj vernika u nekom mestu raste, opada ili stagnira, uz propratni izveštaj: "Čast mi je dostaviti Ministarstvu s molbom, da se od strane Ministarstva izvole preduzeti potrebni koraci, te da se širenju sekte nazarenstva stane na put, pošto se iz priloženog tabelarnog pregleda vidi: da na teritoriji: Beogradske, Podunavske i Sremske Oblasti danas ima preko 16.652 lica, koja pripadaju nazarenstvu. Najubitačnije i najveće je zlo, u širenju ovog nazarenstva to, što se vidi, da je najveći broj pripadnika ovoj sekti, lica po narodnosti Srbin, jer ih ima 7.971 a po veri Pravoslavnih 9.453..."
Još su autori s kraja XIX veka tvrdili kako pravoslavno sveštenstvo dugo nije preduzimalo ništa drugo osim što je iščekivalo pomoć državnih vlasti i tražilo zabranu i iskorenjivanje "novoveraca" koji su bili "novo zlo" i "novi Satana". To novo zlo preziralo je tradicionalne crkvene formalnosti, sveštenike, svete tajne, ikone, krstove, pokoravalo se isključivo Svetom pismu, a ne naredbama države ili državne crkve, odbijalo da nosi oružje.

Objavljivanje prvog toma Srpske enciklopedije predstavlja izuzetan trenutak u kulturi i istoriji srpskog naroda. Tako je najzad, posle bezmalo punog veka, počela da se ostvaruje ideja najznačajnijih srpskih intelektualaca, o stvaranju sveobuhvatne i pouzdane, višetomne nacionalne enciklopedije, u kojoj će se nalaziti važna i proverena saznanja o srpskom narodu, sakupljana u okviru mnogobrojnih disciplina. Prvi tom, objavljen u dve knjige, zajednički su izdali Matica srpska, Srpska akademija nauka i umetnosti i Zavod za udžbenike. Srpska enciklopedija je opšteg tipa, i zasnovana je na savremenim naučnim i leksikografskim znanjima. Ona na sistematizovan način obrađuje kulturno - istorijsku baštinu srpskog naroda i opisuje njegov doprinos evropskoj i svetskoj kulturi i civilizaciji. Naučnim pristupom i obradom Srpska enciklopedija nastoji da razjasni sva najvažnija pitanja iz prošlosti srpskog naroda i da pokaže materijalne i opštekulturne vrednosti, stvarane kako na srpskim prostorima tako i na mestima gde Srbi žive u rasejanju. Naučnim i istorijskim vrednovanjem srpskog duhovnog nasleđa ukazuje se i na prožimanje s drugim kulturama, posebno sa kulturama Istoka i Zapada, kao i sa kulturama naroda čiji pripadnici žive sa Srbima u zajedničkoj državi ili u neposrednom okruženju. Srpska enciklopedija sabira znanja o srpskom narodu i širenju tog znanja u svetu, predstavljajući delo od nacionalnog i državnog značaja, koje čitaocima najrazličitijeg generacijskog i stručnog profila daje informacije iz oblasti nauke, umetnosti i kulture. Na izradi Srpske enciklopedije angažovani su najstručniji saradnici iz svih oblasti nauke i kulture.

Matica srpska i Srpska akademija nauka i umetnosti, zajedno sa Zavodom za udžbenike kao izvršnim izdavačem, upravo su objavili prvu knjigu prvog toma Srpske enciklopedije (A - Beo). Na taj način započinje realizacija zamisli o nacionalnoj enciklopediji u deset tomova, zamisli koju su Matica srpska i Srpska akademija nauka i umetnosti izneli još početkom 90-ih godina prošlog veka. Srpska enciklopedija je nacionalna enciklopedija opšteg tipa, zasnovana na savremenim naučnim i leksikografskim znanjima. Njen glavni cilj jeste sakupljanje, sistematizovanje i enciklopedijsko tumačenje sveukupnog istorijskog razvoja i savremenog položaja srpskog naroda. Ova publikacija na sistematizovan način obrađuje kulturno-istorijsku baštinu srpskog naroda i opisuje njegov doprinos evropskoj i svetskoj kulturi i civilizaciji. Jasno postavljenim ciljevima, naučnim pristupom i obradom Srpska enciklopedija nastoji da razjasni sva najvažnija pitanja iz prošlosti srpskog naroda i da prikaže materijalne i opštekulturne vrednosti, stvarane kako na srpskim prostorima tako i na mestima gde Srbi žive u rasejanju. Iako najveći deo svog sadržaja posvećuje obradi svih oblasti istorije srpskog naroda, enciklopedija se uz to bavi istorijom i ostvarenjima drugih naroda sa kojima su Srbi bili povezani. Srpska enciklopedija opisuje prirodne odlike prostora na kojima srpski narod živi, kao i specifičnosti geografskog položaja, geološkog sastava i građe zemljišta, reljef, hidrografske osobine, klimu, biljni i životinjski svet. Ona pokazuje koliko su prirodna svojstva uticala na privredni i demografski razvitak, na egzistenciju, psihosocijalne i druge osobine stanovništva. To se pre svega odnosi na prostor Srbije kao matične države, ali i na sve druge prostore na kojima su Srbi živeli i danas žive. Srpska enciklopedija obrađuje ekonomski razvoj i savremeni položaj srpskog naroda kao bitne činioce kretanja, osobenosti i stvaralačkog doprinosa u pojedinim razdobljima društvenog razvitka. U istorijskoj retrospektivi ona ukazuje na uzroke nepovoljnog ekonomskog razvitka, ali i na dostignuća privrednog i društvenog razvoja srpskog naroda, a ukupnu sliku privrednog položaja iskazuje kako u okviru pojedinih privrednih grana i oblika delatnosti tako i u okviru teritorijalnih shema od državnog do regionalnog nivoa. Srpska enciklopedija obrađuje kulturu, njene osobenosti i dostignuća, život, običaje, mentalitet, religiju i druge duhovne vrednosti srpskog naroda. Naučnim i istorijskim vrednovanjem njegovog duhovnog nasleđa ukazuje se i na prožimanje sa drugim kulturama, posebno sa kulturama Istoka i Zapada, kao i sa kulturama naroda čiji pripadnici žive sa Srbima u zajedničkoj državi ili u neposrednom okruženju. Racionalnim i kritičkim pristupom celokupnom kulturnom nasleđu, dostignućima svih nauka i umetnosti, te tehničko-tehnološkom razvoju enciklopedija omogućuje da savremene i buduće generacije dobiju realnu istorijsku sliku o razvitku i dometima srpske duhovnosti, njenim vrednostima i značaju za savremeni svet, i na taj način doprinosi potvrđivanju istorijske i društvene svesti srpskog naroda. Srpska istorija, ispunjena je dramatičnim, tragičnim, ali i svetlim događajima, kao i njihovim pojedinačnim i institucionalnim tvorcima, predvodnicima i učesnicima, koji takođe zauzimaju odgovarajuće mesto u enciklopediji. To podrazumeva istoriju velikih seoba, nastanka, razvoja i propadanja državnih tvorevina, uspona i padova, ratova, buna, ustanaka, revolucija i retkih mirnodopskih razdoblja, borbi, pobeda i poraza, te samih aktera ovih događaja i procesa. O svim poslovima na izradi Srpske enciklopedije brine Uređivački odbor koji su formirali Srpska akademija nauka i umetnosti i Matica srpska. Uređivački odbor, koji obavlja sve funkcije Centralne redakcije, ima 24 člana. Uz to je bilo angažovano 114 saradnika u okviru 33 stručne redakcije, kao i 511 autora tekstova. Uređivački odbor planira da za sledeću godinu pripremi drugu knjigu prvog toma Srpske enciklopedije koja će obuhvatiti preostali deo slova B.

Ovaj prevod u izdanju Zavoda, najkraće rečeno, jedan je od savremenih intelektualnih odgovora na već rašireno i prihvaćeno mišljenje, prema kojem je ideologije i ideje, u savremenom svetu, skoro potpuno zamenila jedna, jedina – novac Autor ovog dela, Luj Dimon (1911-1998), poznati antropolog, sociolog strukturalista, usavršavao je svoja znanja pod uticajima znamenitih Marsela Mosa i Klod Levi Strosa, a sam je bio predavača na Oksfordu i direktor Škole za visoke studije društvenih nauka u Parizu. Ovo svoje delo, Dimon je nazvao komparativnom studijom o modernoj ideologiji i mestu koje u njoj zauzima ekonomska misao. Dimon u svom delu posebno osvetljava jedan važan kontrast savremene civilizacije koji nastaje iz suprostavljenih činjenice prema kojima holistički koncept savremenog društva podrazumeva hijerarhiju, dok njegov drugi važan atribut-individualizam naglašava jednakost. Ova studija se bavi opštim, sveobuhvatnim vrednostima društva, jasno ih razlikujući od neke crte ili ideje koja je prisutna samo na nekom od nivoa društva. Suštinski ona se bavi relacijom ekonomskog kao kategorije sa ideologijom, i njegovim mestom u njoj, ili još preciznije, odnosom ekonomskog sistema i ideologije jednog društva, sa važnim društvenim implikacijama tog odnosa.

Branislav, Brana Petronijević (1875-1954) kao najistaknutiji filozof u Srba, je najznačajnije uticao na profilisanje filozofskih orijentacija i struja, rasprava i sporova, i lično veoma doprineo znatnom porastu filozofskog života u našoj sredini. Kao izuzetno svestrana i obdarena ličnost, Petronijević razvio veliku delatnost na popularizaciji nauke i filozofije, pišući brojne eseje i feljtone u stručnim ali i popularnim časopisima i novinama. Najpoznatiji među njima, su svakako oni o velikim filozofima (VII tom ovog izdanja) koji su doprineli popularizaciji filozofije u nas, ali doneli i veliki ugled i širu popularnost i samom Petronijeviću. I samim svojim životom, svojom predanošću filozofiji i nauci i uzdizanjem iznad egzistencijalnih problema svakodnevnice, Petronijević je takođe doživeo svojevrstnu popularnost. Tu mu, kako je primetio Bertrand Rasel ni antički stoici nisu bili ravni. Zbog toga se oko našeg najvećeg filozofa lako isplela anegdotsko-mitska slika, koja je najmanje bila lišena istine. A ta istina, da je taj naš velikan i usamljenik. Strogi analitičar i u isti mah pesnički nežna duša, kao nacionalna veličina, ipak skončao u bedi i siromaštvu. Ovo izdanje Izabrani dela, sadrži dvanaest tomova stvaralaštva Branislava Petronijevića: Metafizičke rasprave; Principe metafizike I; Principe metafizike II; Teoriju saznanja; Od Zenona do Bergsona - članci i studije iz istorije filozofije; Istoriju novije filozofije; Spise iz praktične filozofije; Psihologiju; Prirodnjačke spise; Naučene spise(matematika,mehanika, fizika); Rezime filozofskih i naučnih radova i Autobiografiju, pisma i prepisku Branislav Petronijević je bio redovni profesor Velike škole i Univerziteta uj Beogradu i redovni član Srpske kraljevske akademije. Rođen je u selu Sovljak kod Uba, gde mu se i danas nalazi bista. U Valjevu, gde je završio gimnaziju, proglašen je za najznačajniju ličnost tog kraja svih vremena.

Miloš N. Đurić je bio jedan od najuglednijih svetskih helenista svog doba. Bio je akademik, sjajan prevodilac, filozof - profesor etike. Da je svom narodu ostavio samo prevode Homerovih epova: Ilijade i Odiseje, bilo bi to sasvim dovoljno da bude ugledan i slavljen. Pored znamenitih Homerovih epova, prevodio je i grčke tragičare, Platona i Aristotela, antičke mislioce, rimske pesnike i filozofe, ali i Tagoru, Adlera i Junga. Napisao je i tri kapitalne sinteze: Istorija helenske književnosti u vremenu političke samostalnosti; Platonova akademija i njen politički rad i Istorija helenske etike. Ovo izdanje Izabranih dela sastoji se od pet tomova iz bogatog i za srpsku književnost i kulturu toliko značajnog dela popularnog čika Miše Đurića. Njegovo etičko jedinstvo dela i svakodnevnog života, najočitije je u dve poznate anegdote koje se i danas rado pričaju na pomen imena Miloša N. Đurića. Jedna je vezana za doba nemačke okupacije i poznatu izjavu lojalnosti okupacionoj vlasti. Među samo troje onih koji su odbili ovu izjavu, pored Isidore Sekulić I Ive Andrića, bio je i Miloš N. Đurić. Na nagovoranje kolege sa Muzičke akademije da potpiše tu izjavu, jer će mu Nemci inače suprotno teško oprostiti, čika Miša je odgovorio čuvenim rečima: Tebi je lako, jer sviraš u diple. A ja studentima predajem etiku: Njegova kratka beseda prilikom rasprave o ukidanju pozorišta u Kragujevcu, iz 1961. godine, je briljantan primer efektnosti jedne od najkraćih beseda. Naime, na tom skupu posle posle više od 20 tak referata o potrebi da se ukine pozorište u Kragujevcu, reč je uzeo čika Miša: Kada bi u staroj Atini neko učinio mali delikt, zabranjivali su mu da tri meseca svira u diple. Ako bi, pak, napravio veći prekršaj, zabranjivali bi mu da šest meseci ide u pozorište. Pitam ovaj auditorijum, šta su Kragujevčani skrivili bogovima, da ostanu bez pozorišta. I posle tog govora, naravno, odmah se odustalo i od rasprave i same nakane. Ova Izabrana dela su sećanje na jednog upečatljivog velikana srpske kulture i spomen na njegov veliki rad, zahvaljujući kome su najveće vrednosti antičke književnosti i kulture trajno useljene u srpski jezik, književnost i kulturu.

2. tom

GRAĐANSKA EVROPA (1770-1914), POLITIČKA ISTORIJA EVROPE (1815-1871)

Ovo delo jednog najznačajnijih srpskih istoričara, akademika Čedomira Popova, nekadašnjeg predsednika Matice srpske, u svojoj osnovi bilo je namenjeno studentima istorije,ali je doživelo izuzetne odjeke i među ljubiteljima istorije. Knjiga je posvećena događajima u evropskom društvu od 70-ih godina XVIII do sredine XIX veka, toj nekoj vrsti lanca revolucionarnih događaja, kao razdoblju evropskih građanskih revolucija, na koje su ponajviše uticali borbe američkih kolonija za nezavisnost i Francuska buržoaska revolucija.

Čedomir Popov u svom delu, jednim pogledom je obuhvatio celu Evropu, oko jednog nosećeg istorijskog procesa tzv građanske revolucije, sa svim njenim komponentama: ekonomskim, socijalnim, političkim, idejnim i ideološkim. To je rezultiralo likvidacijom feudalizma u Habzburškoj monarhiji i Rusiji, ubrzanim propadanjem anahronog apsolutističkog i feudalnog državnog sistema Osmanske imperije i bržim prodiranjem moderne industrije i saobraćajnih sredstava i u centralnu, istočnu i jugoistočnuEvropu.

Ova knjiga ima svoju dramatičnu itoriju, koja, u izvesnom smislu, prati dramatičnu univerzitetsku karijeru autora Dragoljuba Mićunovića. Njena prva verzija nastala je na osnovu predavanja koja je održao studentima sociologije Filozofskog fakulteta u Beogradu, od 1970. do 1975. godine...

XX vek ostaje zapamćen kao vek neslućenog tehničkog i tehnološkog razvoja svetske istorije, ali i kao vek najtragičnijih i nezamislivih ratova i sukoba, čijim je razmerama upravo taj razvoj najviše i doprineo. Kristofer Koker, stručni politički konsultant i profesor međunarodnih odnosa na Londonskoj školi ekonomije, u ovom svom delu pojednostavljeno rečeno postavlja pitanje: da li je posle direktnih televizijskih prenosa američkih vojnih intervencija u Zalivu i Iraku, „čarolija“ tradicionalnih ratova zauvek nestala. Iza ovako cinično-ironično postavljenog pitanja, Koker zapravo raspravlja o mogućim mutacijama rata kao načina razrešavanja odnosa i problema u budućnosti sveta. On smatra da je rat suviše genetski utemeljen u samom čoveku, da bi ga potisnula alternativna ideja saradnje i mira. Koker zato veruje, da će u budućnosti, razvijena društva verovatno nastaviti sa ratom, ali u „formi koja je optimalna, racionalnija nego ikada pre“. Zato će tehnološke promene, koje je donela informatička revolucija, doneti mogućnost da se rat humanizuje, ili učini humanijim, tvrdi Kristofer Koker.

Knjiga Milana Brdara Pouke skromnosti: Karl Poper, otvoreno društvo, nauka i filozofija deo je šire celine koju je autor realizovao poslednjih 17 godina. Kao logičan nastavak i završni deo jedinstvenog opusa (Praksis odiseja: studija geneze boljševičkog totalitarizma; Filozofija u Dišanovom pisoaru i Uzaludan poziv: Sociologija znanja između ideologije i samorefleksije. Slučaj Karla Manhajma i Prosvetiteljstva) ova knjiga, s obzirom na izmenjene istorijske okolnosti i smenu epohalnih paradigmi, preispituje i na nov, drukčiji način tumači ne samo temeljna Poperova gledišta, nego i naše samorazumevanje filozofije i društvenih nauka. Samorefleksija društvenih nauka, smatra autor, nije moguća u okviru kritičke teorije društva, nego je moguća jedino u okviru „kritičkog racionalizma“, odnosno tzv. „pozitivizma“. To je razlog zašto je Poper značajan za nas danas: kao paradigma koja ukazuje šta u intelektualnom pogledu za sobom povlači prelaz od revolucionarne do reformističke misli. Posle propasti epohe megalomanije, preostaju nam lekcije iz skromnosti.Ukupan sadržaj ove knjige to upravo pokazuje.

Ovu knjigu koju je priredio Aleksandar Dimitrijević, zbog njene dugo zapostavljene teme: normalno i patološko, naša stručna i šira intelektualna javnost je dugo čekala. Prvu grupu tekstova u knjizi, čine oni koji su posvećeni konceptima zdravlja i bolesti. Zatim sled tekstovi čiji su autori fokusirani na koncept mentalne bolesti iz ugla biologije, sociologije, psihopatologije i humanističke psihologije. Ovo delo je veoma korisno i značajno, kako za studente, specijalizante i stručnjake, tako i za one radoznale intelektualce najrazličitijih stručnih i intelektualnih usmerenja.

Kao oblici radikalnog angažovanja koji imaju sve širi značaj u modernom društvenom životu, društveni pokreti predstavljaju važnu liniju vodilju za potencijalne buduće preobražaje. Društveni pokreti osvetljavaju moguće budućnosti, a delimično su i sredstva za njihovo ostvarivanje.

Dostojanstvo principa

Ovaj izbor iz Pejnovih dela ograničen je samo na one spise koji imaju prvenstveno politički karakter i koji se tiču revolucije.
Zdrav razum
iako prvo značajno Pejnovo delo, je okosnica njegove političke misli. U njemu su uzneti svi osnovni argumenti protiv „starog režima“, protiv monarhijskog principa, protiv parazitskog plemstva i preostalih feudalnih ustanova. Sve ideje i argumente protiv starog poretka i monarhističke vladavine Pejn je razvio i u
Pravima čoveka
, odgovarajući Berku na njegovo
Razmišljanje o Francuskoj revoluciji
.

Pod naslovom Krize Pejn je objavio trinaest članaka podstičući Amerikance da istraju u borbi za nezavisnost.

(..) Učesnik u dvema revolucijama, građanin dveju velikih republika imao je šta da kaže u „velikom epohalnom sporu“ između revolucije i tradicije. Njegova biografija pleni sve ljude koji veruju u dostojanstvo principa.

(Iz Pogovora D. Mićunovića)

Tomas Pejn (Thomas Paine) je rođen u Engleskoj 1737, a umro u Americi 1809. Bio je jedan od najznačajnijih političkih i socijalnih mislilaca doba prosvećenosti i građanskih revolucija. Glavna dela: (Common Sense 1766) Zdrav razum, 2004; (Right of Man: Being an Answer to Mr. Burke's Attack on the French Revolution by Thomas Paine, 1791); Prava čoveka, 1987, The Age of Reason, The Crisis.

STRATEGIKA - KRATKA ISTORIJA POHODA ALEKSANDRA VELIKOG
Možda je i ovu priču o Aleksandru Velikom najbolje započeti, onako kako su je i sami autori ovog dela. Već na samom početku, ilustrujući Aleksandra kroz čuvenu anegdotu iz njegovog života. Prema njoj je je Aleksandar zaplakao kada je čuo filozofa Anaksarha kako govori o beskrajnom broju svetova u kosmosu. Na pitanje svog prijatelja zašto plače, Aleksandar je odgovorio: „Toliko je nebrojeno svetova, a ja još uvek nisam osvojio ni ovaj jedini“. Knjiga najpre sadrži kratku istoriju grčko-persijskih sukoba, pohode i bitke Filipa II Makedonskog i sve znamenite Aleksandrove pohode. Sem brojnih i atraktivnih karti i tabela, jedan od posebnih značaja ovog dela je i u tome, što čitaoce na upečatljiv način uvodi u svet bitaka antike, prikazujući koliko su zapravo bile uređene te vojske starih naroda.

Knjiga "Proces odlučivanja u Evropskoj uniji" autorke Florons Šaltiel, u prevodu Dragoljuba Puzovića, objavljena je u izdanju FEFA i Zavoda za udžbenike aprila 2010. godine. Prezentacija knjige održana je u Francuskom kulturnom centru 22.4.2010, gde je govorila dr Ana S. Trbović, direktorka Centra za evropske integracije i javnu upravu FEFA i gospođa Luca Ester Kadar, direktorka za komunikacije Delegacije Evropske komisije u Beogradu.

U ovoj knjizi autor nas uvodi u "rusku ideju" i predstavlja nam misao vodećih ruskih socijalnih filozofa, ali i teologa.
Kroz misao Čadajeva, Kirijevskog, Hercena, Homjakova, Danilevskog i Leontjeva, autor će vam približiti sve tajne ruske ideje.